Без опозицијата, Предлог-законот за ограничување на цените продолжува на седница

Со тешкотии во обезбедувањето кворум и без учество на опозицијата, Комисијата за економија го одобри извештајот со амандмани на Предлог-законот за ограничување на цените, отворајќи го патот за второ читање на утрешната седница на Собранието. Предложените измени не ги отстрануваат дилемите околу начинот на спроведување и утврдување на цените.

Комисијата за економија, откако имаше тешкотии да обезбеди кворум, го одобри и го испрати Предлог-законот за ценовен плафон на седницата за второ читање. 

На овој состанок, пратениците од опозицијата беа отсутни, а еден пратеник од владата мораше да почека 20 минути за да утврди кворум, а потоа Комитетот гласаше за извештајот со 26 амандмани, од кои 8 беа од пратеничката на Демократската лига на Косово, Јанина Имери, но кои не беа поддржани од Комитетот. 

„Ја започнавме оваа средба обидувајќи се да обезбедиме кворум за оваа средба. Со вашето присуство, се воспостави и можноста за продолжување на гласањето“, изјави претседателката на Комисијата за економија, Розета Хајдари. 

Но, дури откако беше гласано за извештајот, во Комисијата пристигнаа пратеникот на ПДК, Ферат Шала, и пратеничката Дуда Баље.

Во меѓувреме, пратеникот на движењето „Ветевендосје“, Дритон Хисени, ги повика своите колеги од опозицијата да го поддржат овој закон на седницата во четврток.

„Овој процес што денес го достигнува својот епилог е повик за будење за опозицијата во врска со овој предлог-закон, што е неопходно граѓаните да бидат присутни кога ќе се осврнеме на овој предлог-закон и да го поддржат со гласање“, нагласи Хисени.

Амандманите поддржани од Комисијата препорачаа неколку измени, како што е скратување на рокот за Владата да објави јавен конкурс за избор на Независниот одбор што се очекува да се формира со овој Предлог-закон. Беше препорачано тој да се намали од 60 дена на 30 дена.

Пратеничката од ЛДК, Јанина Имери, преку амандмани, предложи постапката за избор на кандидати за надворешни членови да ја иницира Собранието преку јавен оглас, а потесниот избор да го направи комисија составена од професори и претставници на Стопанската комора на Косово.

Сепак, Комисијата предложи Министерството да ја започне постапката за избор, додека Владата ја спроведува постапката за конкурирање.

Пратеникот Имери предложи и овој предлог-закон да го дефинира и пресметувањето на трговската маржа, но ниту овој предлог не беше поддржан.

Другите препораки поддржани од Комисијата беа мали технички промени, кои не го менуваа суштински Предлог-законот. 

Економистите нагласуваат дека Предлог-законот треба да има мерливи критериуми и попрецизно таргетирање. 

Според нив, методологијата за утврдување на цените и трговските маржи не е разјаснета, а делегирањето на Одборот без транспарентна формула ја зголемува неизвесноста и ја намалува одговорноста.

„Законот се занимава со цените, но не и со структурните причини како што се концентрацијата на пазарот, ограничената конкуренција и зависноста од увоз, па затоа ефектот ризикува да биде само краткорочен. Изненадувачки, законот не се справува со најкласичниот проблем поврзан со ценовните плафони: ризикот од недостиг. Ако максималната цена е поставена под нивото на рамнотежа на пазарот, тогаш добавувачите имаат помал поттик да го понудат производот, а како резултат на тоа, може да се создадат недостиг, рационирање или неформални пазари“, изјави економистот Едисон Џакурти за KOHĪN пред неколку дена.

Косовското собрание, на седницата на 10 април, го одобри во прво читање Предлог-законот за привремени мерки за основни производи во посебни случаи на дестабилизација на пазарот, и покрај приговорите од опозициските партии.

За предлог-законот гласаа 63 пратеници, 19 беа против, а немаше воздржани.

Законот за ценовни максимални ограничувања беше прогласен за неважечки од Уставниот суд во 2023 година, кога судот изјави дека не е во согласност со Уставот на земјата.

За време на владината седница на 3 април, министерката за индустрија, претприемништво, трговија и иновации, Мимоза Кусари - Лила, за време на презентацијата на предлог-законот изјави дека при неговото изготвување ги зела предвид препораките на Уставниот суд.

Претходниот закон, кој сега е прогласен за неважечки, ги сметаше основните производи: житарки, леб, брашно, ориз, печива, сончогледово масло, млеко, кујнска сол, пилешки јајца, пилешко месо, гранулиран шеќер, производи за лична хигиена и огревно дрво.