Српската опозиција на Косово со нова иницијатива за соработка

Овие политички субјекти имаат советници во општинските собранија на Лепосавиќ, Северна Митровица, Зубин Поток и Ранилуг. Еден од потписниците на овој договор, воедно и лидер на граѓанската иницијатива „Корени“, Иван Вучковиќ, рече дека договорот за соработка подразбира и можност за заедничко дејствување на овие три политички субјекти на претстојните избори.

Единство, борба за подобра позиција на српската заедница на Косово и поинакво перцепирање на политичките околности.

Ова се некои од причините зошто српските граѓански иницијативи „Корени“ и „Север за сите“, како и политичката партија Српско народно движење потпишаа договор за соработка на 15 март.

Овие политички субјекти имаат советници во општинските собранија на Лепосавиќ, Северна Митровица, Зубин Поток и Ранилуг.

Еден од потписниците на овој договор, а воедно и лидер на граѓанската иницијатива „Корени“, Иван Вучковиќ, за Радио Слободна Европа вели дека договорот за соработка подразбира и можност за заедничко дејствување на овие три политички субјекти на претстојните избори.

Во моментов, останува нејасно дали ќе се одржат нови парламентарни избори во Косово, откако Уставниот суд на земјата воведе привремена мерка до 31 март, со која се суспендира спроведувањето на указот на претседателот Вјоса Османи за распуштање на Собранието, сè додека не ја разгледа уставноста на оваа одлука.

Дали има простор за нова политичка акција?

Зоран Савиќ, од невладината организација „Актив“ во Северна Митровица, вели дека секоја соработка меѓу српските опозициски партии во Косово е добредојдена, под услов да постои заедничка цел и стратегија.

Но, според него, останува да се види дали најновиот договор ќе резултира со посериозна политичка алтернатива во пракса.

„Она што е сигурно е дека политичкиот плурализам е многу потребен кај српската заедница во Косово. Само поширок политички фронт може да претставува посериозна противтежа на постојните опции од српската заедница - од една страна, Српската листа, која Белград ја смета за единствена легитимна политичка адреса за Србите во Косово, што апсолутно не е вистина, и од друга страна, партијата на Ненад Рашиќ, која косовските институции ја сметаат за единствен партнер од српската заедница“, изјави Савиќ за Радио Слободна Европа.

Политикологот од Белград, Огњен Гогиќ, смета дека дел од српската опозиција постигнала договор за соработка бидејќи смета на распишување нови избори. Сепак, тој е скептичен дека на крајот - доколку се распишат нови избори - овие партии ќе излезат со единствена заедничка листа.

Тој потсетува дека во пресрет на декемвриските избори минатата година, немало заедничко претставување на српските опозициски партии или граѓански иницијативи, но додава дека има простор за нови политички акции.

„Изборите веќе покажаа дека има простор дел од гласачите да гласаат за „трет пат““, изјави Гогиќ за Радио Слободна Европа.

Српската листа, која има поддршка од Белград, освои девет од десетте пратенички места резервирани за српската заедница на изборите на 28 декември, додека едно место освои Партијата за слобода, правда и опстанок на Ненад Рашиќ, кој има добра соработка со Владата на премиерот Албин Курти и моментално е министер за заедници и враќање.

Кој може да се приклучи на новиот сојуз?

Вучковиќ, кој е и советник во Општинското собрание на Лепосавиќ, вели дека се отворени за соработка со други политички организации или поединци, но со исклучок на оние кои во минатото соработувале со Српската листа или Владата на Албин Курти.

„Веруваме дека единството може да доведе до напредок. Не го потпишавме овој договор за да се натпреваруваме со никого, туку сакаме да понудиме поинаква перцепција за политичките услови. Не ни е важно дали ова ќе се одрази во Српската листа или во партијата на Рашиќ. Ќе ја понудиме нашата програма, нашите луѓе - тоа е сè што нè интересира“, вели Вучкоќиќ.

Тој додава дека сите потписници на договорот ја задржуваат својата индивидуалност, но дека заедничкото дејствување е сè уште можно кога станува збор за важни интереси на српската заедница.

Милија Бишевац, претставник на Српското народно движење, на прес-конференција на 15 март изјави дека договорот за соработка со граѓанските иницијативи „Корени“ и „Север за сите“ е потпишан за да ѝ се понуди на српската заедница алтернатива, имено да се создаде „автентична политика“.

„Со години тука се води погрешна политика, диктирана од Српската листа, која отсекогаш имала официјална поддршка од Белград и нè води кон уништување. Токму поради оваа причина, решивме да започнеме процес на обединување на сите оние кои размислуваат поинаку“, рече тој.

Дали независната политика на косовските Срби е одржлива?

Савиќ вели дека политиката што се стреми да биде независна и од Белград и од Приштина „има смисла“, но дека е многу тешко да се постигне во пракса.

Тој нагласува дека Српската листа има силна политичка и институционална поддршка од Белград и дека, поради оваа причина, е тешко да се спротивстави на неа.

„Дополнително, со години се гради наратив дека граѓаните - во овој случај од српската заедница - ги обезбедуваат основните услови за егзистенција од буџетот на Република Србија, само благодарение на фактот дека Српската листа е на власт. Ова е апсолутно неточно. Од друга страна, Ненад Рашиќ има и значителна поддршка од одредени политички актери во Приштина, па затоа просторот за политички опции кои се обидуваат да бидат независни од двете партии е доста тесен“, вели Савиќ.

Сепак, тој додава дека обединувањето на опозициските политички актери е неопходно и дека промените на локално ниво се веќе забележливи - едноставно од фактот дека се слушаат политички гласови кои не се од Српската листа.

„Верувам дека ова е важно за општество кое, барем декларативно, се стреми кон демократски принципи, бидејќи недостатокот на дебата, дијалог и конфронтација на различни мислења за прашања што ја засегаат српската заедница е една од главните причини зошто таа денес се наоѓа во катастрофална ситуација“, вели Савиќ.

Гогиќ, од друга страна, вели дека трите политички субјекти што го потпишале договорот за соработка ги координирале своите дејствија на локално ниво, но дека „алијансата нема да има смисла ако не одат заедно на избори“.

„Ова е основниот тест. Тука заглави порано, бидејќи кога беше најпотребно, пред изборите, се случи раскол. Сега, останува да се види дали овој сојуз ќе преживее, ако има избори на Косово“, заклучува Гогиќ.