Министерството за надворешни работи има список на препораки за одговор на апсењата од Србија, но не презело никакви мерки.

Во минатото, во рамките на Министерството за надворешни работи имаше различни препораки за тоа како да се справи со кампањата на Србија за апсење на косовски граѓани, но тие досега не се спроведени. Меѓу другото, беше побарано институциите да бидат вклучени во соработка со компаниите за превоз на патници регистрирани во Косово, да субвенционираат нови сообраќајни линии; да спроведуваат кампањи за подигање на свеста и да го поврзат системот за управување со границите со недоверливи податоци за припадниците на безбедносните сили и ветераните на ОВК.

Освен јавни осуди, Министерството за надворешни работи не презеде никакви мерки во врска со кампањата на Србија за апсење на косовски граѓани кои преминуваат на нејзина територија. 

Главно три категории беа цел на апсења од страна на српските власти: поранешни припадници на Ослободителната војска на Косово, припадници на косовските безбедносни сили, како што се полицијата и војниците на КБС, како и српски државјани кои Белград ги смета за соработници на косовските институции. 

Само од јуни оваа година, Србија уапси 8 косовски Албанци.

КОХА испрати прашања до Министерството во врска со ова прашање и дали се планираат конкретни мерки, но нема одговор. 

Извори во Министерството за надворешни работи изјавија за KHOHA дека во минатото механизмите во рамките на ова министерство предложиле проактивни мерки за спречување на овие ситуации, кои би можеле да се активираат сега. Ова однесување на Србија се смета за долгорочна проекција на нивниот пристап, односно нејзината улога во соседството. Според изворите, не се очекува тоа да се промени без оглед на воспоставувањето или не на каква било евентуална меѓународна соработка во иднина, а според проценките во МНР, „ова однесување на Србија не би го променило ниту евентуалното постоење на Бриселски договор, бидејќи Србија е позната по кршење на важечките договори“. 

Меѓу другото, побарано е институциите да соработуваат исклучиво со компании за превоз на патници регистрирани во Косово, за субвенционирање на редовните сообраќајни линии. Ова би го спречило зголемувањето на трошоците за патување за оние патници кои користат автобуси и би го вратило економскиот сообраќај во земјата. Така, дополнителните трошоци поради транзицијата кон други земји во регионот би биле покриени од владата. 

Исто така, беше препорачано да се субвенционираат само компаниите лиценцирани од RKS во однос на нивните трошоци за работна сила, како што се возачите на автобуси и придружниот персонал. Беше побарано да се субвенционира полисата за осигурување за дијаспората (и обратно), преку премини што не граничат со Србија, потпирајќи се на партнерства со осигурители и превозници регистрирани во RKS. Паралелно, беше предложено да се спроведе медиумска и јавна кампања, која постојано ќе се ажурира, за да се охрабрат граѓаните и дијаспората да не ја користат Србија како транзитна земја. Друг аспект е поврзувањето на системот за управување со границите со недоверливи податоци за членовите на безбедносните сили и ветераните на ОВК, а во исто време да се издаваат одлуки и соопштенија од соодветните нивоа и здруженија за забрана и обесхрабрување на транзитот низ Србија. Издавањето и ажурирањето на официјалните наредби исто така се смета за соодветен инструмент. Исто така, постои препорака за косовските адвокати дека вклучувањето и медијацијата во потенцијални случаи на апсења, директно или во соработка со адвокати лиценцирани во Србија, може да претставува прекршок за дисциплински мерки и суспензија на лиценцата.

Вмешаностите со правни елементи што одат подалеку од конзуларните и дипломатските, според изворот во МНР, се игра со јавноста и не му носат чест на Косово. 

Поранешниот полицаец на косовската полиција, Неџат Пирева, беше приведен на граничниот премин „Деу и Барде“ во неделата, додека патуваше со семејството кон Бујановац. Министерството за надворешни работи соопшти дека бил испрашуван околу четири часа, а потоа ослободен. Овој случај е дел од серијата притворања од страна на српските власти, кои се интензивираа во последните месеци. 

Во вторник минатата недела, Авни Ќенај, поранешен член на Ослободителната војска на Косово, беше уапсен во Србија, а властите во Белград тврдеа дека тој „бил дел од терористичка организација“.

Според српското Министерство за внатрешни работи, Ќенај се приклучил на локалниот штаб на ОВК за селото Ромаје во општина Призрен во април 1998 година, а како член на 138-та бригада „Агим Рамадани“ учествувал во Битката кај Кошара во 1999 година. 

На Кена му е изречена мерка притвор во траење од 30 дена.

Пред 10 дена, српските власти го ослободија од притвор поранешниот полицаец Арбнор Спахиу по речиси 5 месеци, кој беше притворен под сомнение за „тешко убиство“ во врска со настаните во Бањска во 2023 година. Спахиу не беше дел од косовската полиција кога се случи терористичкиот напад во Бањска. 
По пристигнувањето во Косово, Спахиу беше пречекан од претседателот Вјоса Османи, кој ги повика косовските граѓани кои живеат во странство, особено оние кои планираат да патуваат за празниците на крајот од годината, да избегнуваат поминување низ територијата на Србија. 

Во септември оваа година, уапсен е и 77-годишниот Хазир Хазири од Подуево, под сомнение за „воени злосторства“. 

Итна акција од косовските институции за негово ослободување неодамна побара поранешниот пратеник Бесник Тахири, кој, како што рече, е притворен под неосновани обвиненија за воени злосторства. 

„Овој продолжен затвор е неправеден, политички мотивиран и отворено ги крши основните човекови права. Неговиот континуиран притвор претставува реален ризик за неговото здравје и живот. Според Договорот од 2015 година, случаите на сомневање за воени злосторства против косовските граѓани мора да ги водат косовските судови, затоа итно бараме негово ослободување или префрлање на случајот во Косово“, рече Тахири. 

И додека се враќал од Германија, Бехар Прениќи бил уапсен во август под сомнение за воени злосторства. Во тоа време, биле уапсени и браќата Башким и Џемајл Емини, кои подоцна биле ослободени.
А во јули беше уапсен Лулзим Халили од Пеќ, исто така под сомнение за „воени злосторства“ како член на ОВК.

Исто така, имаше апсења и меѓу српската заедница. Неколку дена пред вториот круг од локалните избори, што се одржа на 9 ноември, Милан Вукашиновиќ, вработен во косовска безбедносна компанија, беше повреден, а подоцна и уапсен. Според косовските власти, Вукашиновиќ бил застрелан и уапсен од српската жандармерија на територијата на Косово. 

Поранешниот заменик-министер во Владата на Косово, Радоица Радомировиќ, кој се интересираше за состојбата на Вукашиновиќ, на барање на семејството, рече дека Србија го држела Вукашиновиќ во лоша намера бидејќи не се откажал од работата во Косовското биро за осигурување дури ни во 2022 година, кога непознати лица поставиле експлозиви во неговиот автомобил. Ова не е прва закана што ја добива, бидејќи во јануари 2020 година беше уапсен во Србија само затоа што работел во компанија која е членка на Бирото за осигурување. 
МНР и претседателот Вјоса Османи постојано ги повикуваат граѓаните да избегнуваат преминување на територијата на Србија.