Косово се интегрира во првата институција на ЕУ – станува дел од ЕЕСК

„Косово не беше вклучено во пилот-фазата на овој проект поради неговиот статус. Сепак, по консултациите со Европската комисија и други важни учесници, беше одлучено да се отвори втората фаза од оваа иницијатива за Косово како потенцијален кандидат за членство“, се вели во одговорот на оваа институција за „Коха“.

Европскиот економски и социјален комитет (ЕЕСК) стана првата институција на ЕУ што одлучи да прими членови од Косово, откако пред повеќе од една година прими членови од сите земји-кандидатки. Ова советодавно тело на структурите на Европската Унија ќе вклучува и претставници од Косово, кои ќе бидат избрани преку тековна постапка. Комитетот е составен од претставници на граѓанското општество, економските организации, синдикатите и други социјални и економски партнери.

ЕЕСК објави повик за аплицирање од Косово, кои можат да аплицираат до 24 октомври. Откако ќе бидат избрани, тие ќе учествуваат во работата на овој Комитет на рамноправна основа со сите учесници од другите земји-кандидатки и од земјите-членки, освен што нема да имаат право на глас. Правото на глас останува резервирано само за членовите од земјите-членки на ЕУ.

Кога сите земји-кандидатки беа примени во овој Комитет во пролетта 2024 година, но не и Косово, претседателката на овој Комитет, Олив Ропке, за „Коха“ изјави дека „Косово не може да биде вклучено од формални причини, бидејќи формално нема статус на кандидат“. Всушност, Косово сè уште е единствената европска земја што аплицирала за членство во ЕУ, но нејзиното барање не е разгледано.
И покрај ова, Европскиот економски и социјален комитет најде начин да ја надмине формалната пречка и да го вклучи Косово во оваа иницијатива.  

„Косово не беше вклучено во пилот-фазата на овој проект поради неговиот статус. Сепак, по консултации со Европската комисија и други важни учесници, беше одлучено да се отвори втората фаза од оваа иницијатива и за Косово како потенцијален кандидат за членство. Повикот за изразување интерес од кандидатите сега е отворен до 24.10.2025 година и кога ќе заврши постапката за избор, кандидатите за проширување од Косово ќе имаат ист статус како и кандидатите од другите земји од проширувањето“, се вели во одговорот на оваа институција до Коха.

Кандидати од организации на граѓанското општество, синдикати и сите економски и социјални партнери можат да аплицираат за овој оглас.

Членовите на овој комитет кои доаѓаат од земјите кандидати активно учествуваат во работата на Европскиот економски и социјален комитет на рамноправна основа со колегите од земјите на ЕУ, но нема да имаат право на глас.

Во 2024 година, членови од 9 земји-кандидатки беа примени во овој Комитет, со што се изостави Косово, единствената земја вклучена во процесот на проширување, но која формално нема статус на кандидат за членство во ЕУ.

Минатата година, овој Комитет ги пречека членовите од Албанија, Босна и Херцеговина, Грузија, Црна Гора, Северна Македонија, Молдавија, Србија, Турција и Украина. Сите овие земји формално имаат статус на земји-кандидатки за членство во Европската Унија. 

Претседателот на Комитетот во заминување, Ропке, рече дека оваа иницијатива претставува важен чекор кон постепената интеграција на земјите-кандидатки дури и пред тие да станат формални членки на Европската Унија. Тој изрази очекувања дека колегите од земјите-кандидатки ќе го донесат своето корисно искуство во работата на оваа институција.