Косовскиот демократски институт (КДИ) предупреди на сериозни уставни и институционални последици како резултат на блокадата во косовското собрание, кое влезе во четвртиот месец без функционално решение.
Во анализа објавена во четврток, КДИ нагласува дека сегашната ситуација повеќе не претставува само постизборна криза, туку длабоко институционално нарушување што го загрозува функционирањето на демократијата и го нарушува уставниот поредок на земјата.
Поддржете го ВРЕМЕЗачувај ја вистината.
Професионалното новинарство е во јавен интерес. Вашата поддршка му помага да остане независно и кредибилно. Придонесете и вие. 1 евро прави разлика.
Писмо до читателот — Зошто бараме ваша поддршка ПридонесетеЗа време на прес-конференцијата, претставникот на КДИ, Еуген Цаколи, изјави дека неуспехот да се конституира Собранието создал невиден институционален вакуум, оставајќи ги граѓаните без политичка застапеност, додека актуелната Влада дејствува без парламентарен надзор, а независните институции се надвор од каква било демократска контрола.
„Собранието не е само законодавна институција. Тоа е темел на уставниот поредок на Косово. Без функционално Собрание, граѓаните се исклучени од донесувањето одлуки, а државата влезе во фаза на пауза“, рече Цаколи.
Според анализата на KDI, непочитувањето на рокот од 30 дена за конституирање на Собранието, утврден од Уставниот суд, претставува јасно кршење на уставниот поредок и го поткопува принципот на спроведување на одлуките на Судот како конечни и обврзувачки.
Во овој период, според КДИ, актуелната Влада донела одлуки со големо политичко и финансиско влијание - вклучително и над 70 милиони евра буџетски обврски - надвор од својот мандат и без контрола на Собранието, спротивно на Законот за Влада.
„Донесени се одлуки за доделување субвенции, формирање постојани комисии и вршење кадровски промени во јавните одбори, без институционална дискусија и надвор од каков било надзорен филтер“, продолжува реакцијата.
КДИ истакнува дека важни реформи како што се проверката и Граѓанскиот законик остануваат во исчекување, додека пет предлог-закони за реформа на правосудството се блокирани. Процесот на ратификација на меѓународните договори, вклучувајќи ги и оние со Меѓународниот монетарен фонд, Светската банка и Европската унија, преку Планот за раст кој обезбедува околу 800 милиони евра помош за Косово, исто така е целосно прекинат.
Според институтот, повеќе од 20 независни институции, со годишен буџет од 59 милиони евра, останале без парламентарен надзор. Нивните извештаи за 2024 година не се разгледани, додека некои одбори остануваат нефункционални, зголемувајќи го ризикот од политичко мешање и злоупотреба на јавни средства.
Според извештајот, Косово ефикасно функционира без Собрание околу три месеци, исклучувајќи ги граѓаните од претставување, надзор и институционално донесување одлуки. Ова, според КДИ, сериозно ја поткопува легитимноста на институциите и јавната доверба во демократскиот систем.
Како заклучок, КДИ ги повика сите институции и политички актери да дејствуваат без одлагање во согласност со одлуките на Уставниот суд и духот на компромис. Исто така, побара целосна ревизија на донесувањето одлуки од страна на актуелната Влада во овој период на блокада.
Целосниот извештај можете да го најдете овде: https://kdi-kosova.org/publikimet/bllokada-ne-kuvendin-e-kosoves-dhe-cenimi-i-integritetit-institucional/