KOHA.net

Арбери

Фетаху: Фундаментално - пристапот и прегледот на телефони без судска наредба се неуставни

Телефон - социјални мрежи - зависност

Фото илустрација: Јуи Мок/ПА

Адвокатот Фетон Фетаху изјави дека Специјалното одделение на Основниот суд во Приштина поставило нов стандард за приватност, утврдувајќи, според него, дека пристапот до телефон и неговото испитување без судска наредба се неуставни. 

Тој рече дека во петокот ја прифатиле одлуката на Уставниот суд во врска со жалбата на еден од неговите клиенти, што, според Фетаху, означува одлучувачка пресвртница во заштитата на уставното право на приватност.

„Оваа одлука е историска во полна смисла на зборот. Не ја квалификуваме како таква случајно или само затоа што нашето барање како адвокати на одбраната беше одобрено, туку затоа што постави нов стандард, досега невиден, со кој се става крај на погрешната и исклучително штетна практика на повеќе од две децении државни обвинители, кои наредуваа отворање и преглед на телефоните на лица или субјекти на кривична постапка без дозвола или судска наредба, спротивно на член 36 (3) од Уставот“, напиша Фетаху на Фејсбук.

Тој рече дека нормата јасно напишана во Уставот, „од денес (за жал само по 17 години од неговото донесување) оживува во својата суштина“. 

„Правото на приватност, како едно од основните човекови права, е неповредливо и може да биде привремено ограничено само со судска одлука“, напиша тој. 

Фетаху рече дека одлуката ја донел судски совет составен од Љутфи Шала, претседател, и Весел Исмаил и Рахман Беќири, членови. 

Фетаху оцени дека оваа одлука ги засега сите, бидејќи според него, од денес телефонот на секој граѓанин е заштитен, како што рече, од произволно мешање. 

„Правната сигурност се зголемува, владеењето на правото се зајакнува, а граѓаните добиваат реални гаранции дека нивната приватност не може да биде нарушена по желба на обвинител, кој неуставно не само што го нарушил правото на приватност на лицето што го истражувал, откривајќи недозволени податоци и докази, градејќи обвиненија врз нивна основа, туку пред сè, остварил надлежност на судот - овластување што Уставот го признава само за судот, а не и за институцијата обвинител“, напиша Фетаху. „Затоа, време е целиот обвинителски систем да размисли и конечно да ги запре практиките каде што телефоните се отвораат без судска одлука. Вреди да се каже отворено дека десетици, ако не и стотици, обвиненија низ годините се градени врз недозволени докази, добиени од неовластени испитувања, а уште полошо, како резултат на нив луѓе се осудени и завршиле во затвор. Сега, овој нов стандард го принудува системот да се врати на патеките на уставноста“, напиша тој.

Фетаху рече дека неговиот клиент поминал повеќе од две години во притвор врз основа на докази, кои, според него, биле прогласени за незаконски и неуставни во петокот.