Дискриминација на албанското мнозинство во Грачаница

И покрај тоа што последниот попис на населението покажа дека мнозинството жители во општина Грачаница се Албанци, резултатите од изборите на 9 февруари открија поинаков пејзаж. Над 82 отсто од гласовите во оваа општина добија српските партии, додека албанските субјекти добија само мал процент од гласовите. Според познавачите на локалната политика, оваа општина создала потешкотии во пријавувањето на Албанците. Но, тоа го демантираат надлежните од општината.

Се отворија сомнежи дека политиките што ги водеше со години на општина Грачаница доведоа до неусогласеност на реалниот и официјалниот број на жители.

Последниот попис на населението покажа дека живеат 18 жители, од кои 486 се Албанци, а 8 се Срби. 

Но, сосема друга реалност е на изборните листи. 

На изборите на 9 февруари 8 гласа добија српските партии, додека 300 за албанските партии. Право на глас во општина Грачаница имаа над 1 граѓани. 

Во членот 8 од Законот за општи избори е предвидено избирачкиот список да се зема од матичната книга на родените, а не од податоците од пописот на населението. А, во матичниот регистар како Грачаничани се запишани 26 жители.

Беким Салиху, истражувач на локалната политика во Институтот ГАП, вели дека во оваа општина со години постои тивка политика за ограничување на демографскиот раст на Албанците.

„Општина Грачаница извесен период го саботира, велам условно, прашањето за градежните дозволи, особено кога сфати дека градителите се Албанци и генерално се двоумеше да ги пријави жителите на нејзината општина како жители на таа општина, но повеќе ги препозна како привремени жители со одредена терминологија, која не беше ниту законска, ниту логична“, рече Салиху.

Портпаролот на институцијата Народен правобранител, Петрит Чолаку, вели дека примени се претставки од 80 албански граѓани од општина Грачаница за тешкотијата да се добие градежна дозвола. 

„Втората претставка беше поврзана со издавање градежни дозволи од страна на општина Грачаница, со што се оневозможи да ги уживаат имотните права загарантирани со закон“, изјави Чолаку.

Според Салиху, стравот од промена на етничката рамнотежа има директно влијание врз политиките за регистрација и градежна дозвола во оваа општина.

„Се чини дека тоа не беше случајно, се чини дека тоа што се случуваше во Грачаница долги години не беше случајност. Значи, постоеше политичка волја или страв од страна на официјалната политика во таа општина дека регистрацијата на Албанците ќе ја смени етничката конфигурација на општината, па последователно ќе ја промени и политичката конфигурација“, додаде Салиху.

И во општина Грачаница негираа дека има пречки од ваков карактер. 

„На територијата на општина Грачаница пријавувањето на граѓаните во централниот регистар се врши нормално и без никакви проблеми, се додека странките имаат соодветна документација“, се вели во одговорот на општината.

Грачаница доби статус на општина во 2010 година, за време на она што беше познато како процес на децентрализација. Формирана е со одвојување на територија од општините Приштина, Липјан и Фуше-Косово Поље.