Што е наведено во Повелбата на Одборот за мир (документ)

Косово е меѓу 19-те земји кои во четврток потпишаа договор за учество во Мировниот одбор инициран од американскиот претседател Доналд Трамп, на церемонија во Давос, Швајцарија.

Одборот за мир е ново меѓународно тело иницирано од Трамп, кое има за цел да го надгледува спроведувањето на мировните планови во конфликтните зони, со почетен фокус на Појасот Газа.

Според мировниот план на Трамп за Газа, Одборот за мир е опишан како „ново меѓународно транзициско тело“ кое ќе помогне во надгледувањето на реконструкцијата на палестинската енклава. Се очекува одборот да биде составен од светски лидери, а претседателот Трамп да биде на чело. Советот за безбедност на Обединетите нации формално го одобри создавањето на Одборот за мир преку резолуција подготвена од САД во ноември, давајќи му на механизмот меѓународна тежина и легитимитет.

Но, што вели овој документ, потпишан и од претседателот Вјоса Османи?

КОХА го доби документот. Во преамбулата се нагласува дека документот служи како мапа на патот ориентирана кон резултати за да се обезбеди мир во земјите каде што тој долго време се покажа како недостижен.

Документот содржи 13 члена. Првата членка зборува за мисијата, целите и функциите.

Во овој член се наведува дека Одборот за мир е „меѓународна организација која има за цел да промовира стабилност, да воспостави кредибилно и легитимно управување и да обезбеди траен мир во областите погодени од или загрозени од конфликт“.

„Одборот за мир ќе презема функции за градење мир во согласност со меѓународното право и како што може да биде усвоено во согласност со оваа Повелба, вклучувајќи го и развојот и дисеминацијата на најдобри практики што можат да ги спроведат сите нации и заедници што бараат мир“, се наведува во овој член.

Втората глава се однесува на членството. Во неа се наведува дека членството е ограничено на држави поканети да учествуваат од страна на Претседателот и започнува со декларација дека државата прифатила да биде обврзана со оваа Повелба, во согласност со Поглавје XI. Секоја држава ќе биде претставена од нејзиниот шеф на држава или премиер. Секоја држава-членка ќе ја поддржува и помага работата на Одборот за мир во согласност со нејзините соодветни домашни органи. Ништо во оваа Повелба не треба да се толкува како давање на надлежност на Одборот над државите-членки или барање од нив да учествуваат во специфични мисии за градење мир без нивна согласност.

Секоја земја-членка може да служи за мандат не подолг од три години од влегувањето во сила на оваа Повелба, со можност за продолжување од страна на Претседателот. Тригодишниот мандат на членство нема да се однесува на земјите-членки кои придонесуваат повеќе од 1 милијарда американски долари во готовински средства во Одборот за мир во првата година од влегувањето во сила.

Во врска со престанокот на членството, се наведува дека тоа завршува најрано, или со истекот на тригодишниот мандат или со повлекување, што е одлука на претседателот под услов да стави вето со двотретинско мнозинство од земјите-членки, или со распуштање на Мировниот одбор. Држава чиј мандат завршува престанува да биде страна на Повелбата, но таквата држава може повторно да биде примена како членка.

На секоја држава се нагласува дека може да се повлече со непосредна одлука, со доставување писмено известување до претседателот.

Третото поглавје се занимава со управувањето. Во него се наведува дека Одборот е составен од земји-членки и дека овој одбор гласа за предлозите на дневен ред, вклучувајќи ги и оние за прашања поврзани со годишниот буџет, основањето на помошни субјекти, назначувањето на високи функционери и главните политички одлуки, без разлика дали станува збор за усвојување на меѓународни договори или за спроведување нови иницијативи за градење мир.

Одборот за мир свикува состаноци за гласање најмалку еднаш годишно и во дополнителни времиња или места што претседателот ќе ги смета за соодветни. Дневниот ред го утврдува Извршниот одбор, под услов да биде известен и да добие коментари од земјите-членки и одобрен од претседателот. Секоја земја-членка има еден глас. Одлуките се донесуваат со мнозинство гласови од присутните држави кои гласаат, под услов да биде одобрено од претседателот, кој може да даде и одлучувачки глас во својство на претседател во случај на нерешен резултат.

Одборот за мир ќе се состанува редовно без право на глас во Извршниот одбор. На таквите состаноци, земјите-членки можат да поднесуваат препораки и упатства за активностите, а Извршниот одбор ќе му поднесува извештај на Одборот за мир за работењето и одлуките на Извршниот одбор. Ваквите состаноци ќе се свикуваат најмалку еднаш на секои три месеци во време и место што ќе ги утврди Извршниот директор на Извршниот одбор. Земјите-членки можат да изберат да бидат претставувани од алтернативен висок функционер на сите состаноци, под услов претседателот да добие одобрение. Претседателот може да упати покани до релевантните регионални организации за економска интеграција да учествуваат во работата на Одборот за мир, под услови што тој или таа ги смета за соодветни.

Клаузулата за претседателство јасно наведува дека Доналд Џ. Трамп ќе служи како инаугуративен претседател на Одборот за мир и ќе служи одделно како инаугуративен претставник на Соединетите Американски Држави. Во неа се наведува дека тој има ексклузивно право да создава, менува или распушта помошни субјекти по потреба и соодветно за исполнување на мисијата на Одборот за мир.

Претседателот во секое време ќе назначи наследник на функцијата претседател. Замена може да се случи само по доброволна оставка или како резултат на неспособност, како што е утврдено со едногласно гласање на Извршниот одбор, по што потпретседателот веднаш ќе ја преземе функцијата претседател и сите должности и овластувања на претседателот.

Претседателот има право да формира поткомитети и да им додели мандат, структура и правила за управување на секој од нив.

Извршниот одбор ќе го сочинуваат претседателот и ќе вклучува светски лидери. Членовите на Извршниот одбор ќе служат со мандат од две години, со можност за разрешување од страна на претседателот и продолжување по негово дискреционо право. Извршниот одбор ќе има извршен директор, назначен од претседателот и потврден со мнозинство гласови од Извршниот одбор. Овој директор ќе свикува состаноци на Извршниот одбор на секои две недели во првите три месеци по неговото основање, а потоа месечно. Тој ќе свикува почести состаноци по потреба. Одлуките ќе се донесуваат со мнозинство гласови од присутните членови кои гласаат, вклучувајќи го и Извршниот директор. Одлуките ќе стапат во сила веднаш, освен ако не бидат ставени вето од претседателот во кое било време. Овој Извршен одбор ќе воспостави свој деловник за работа.

Извршниот одбор поднесува извештаи до Одборот за мир за своите активности и одлуки секое тримесечје. Негова задача е да ги остварува своите овластувања за спроведување на мисијата на Одборот за мир.

Организацијата се финансира на доброволна основа. Одборот за мир ќе одобри отворање сметки по потреба за извршување на својата мисија. Извршниот одбор ќе одобри воспоставување механизми за контрола и надзор во врска со буџетите, финансиските сметки и расходите.

Повелбата, исто така, вклучува поглавје за решавање на спорови меѓу земјите-членки. Се наведува дека ова се решава преку пријателска соработка, во согласност со организациските власти назначени од Повелбата. Претседателот е конечниот орган во однос на значењето, толкувањето и примената на Повелбата.

Измените на Повелбата може да ги предложи Извршниот одбор или најмалку една третина од земјите-членки на Одборот за мир кои дејствуваат заеднички. Измените ќе бидат доставени до сите членови 30 дена пред гласањето. Тие мора да бидат одобрени со двотретинско мнозинство од Одборот за мир и потврдени од претседателот. За некои измени е потребно едногласно одобрување.

Претседателот, во име на Одборот за мир, е овластен да донесува резолуции и други директиви за спроведување на мисијата на Одборот за мир.

Одборот за мир може да се распушти кога претседателот ќе смета дека е потребно или соодветно, или на крајот од секоја непарна календарска година, освен ако не го обнови претседателот најдоцна до 21 ноември од таа непарна календарска година.

Повелбата стапува на сила по изразувањето на согласност за обврзување од три држави. Државите кои се должни да ја ратификуваат или одобрат преку нивните внатрешни процедури се согласуваат привремено да ги применуваат условите од оваа Повелба, освен ако државите не го известиле претседателот на Одборот за мир дека не се во можност да го сторат тоа во моментот на потпишување. Ваквите држави кои не ја применуваат привремено можат да учествуваат како членови без право на глас во постапките на Одборот за мир, во исчекување на ратификација, прифаќање или одобрување на Повелбата во согласност со нивните внатрешни законски барања, под услов да биде одобрена од претседателот.

Оригиналниот текст на Повелбата и амандманите ќе бидат депонирани кај Соединетите Американски Држави, кои ќе бидат назначени за депозитар на Повелбата. Заверена копија од оригиналниот текст ќе им биде доставена на сите потписници.

Официјалниот јазик е англиски.

Одборот за мир и помошните субјекти можат да основаат седишта и теренски канцеларии.

Одборот за мир ќе има и официјален печат што го одобрува претседателот.