Еден месец по терористичкиот напад на 24 септември, се уште не е завршена проценката на штетите на Бањскиот манастир. Ова го вели министерот за култура Хајрула Чеку, притоа напоменувајќи дека се уште не добиле официјален одговор од Рашко-призренската епархија. Тој додава дека ќе продолжат да инсистираат и да ги извршуваат законските обврски за заштита на културното наследство.
Бањскиот манастир беше главната точка која терористичката група ја искористи за да се засолни, откако на 24 септември утрото ја нападна косовската полиција, при што беше убиен наредникот Африм Буњаку, а двајца полицајци беа повредени.
На 27 септември, три дена по нападот, министерот Чеку најави дека ги имаат потребните алатки за да ги извршат поправките, бидејќи додаде дека не е мала штетата на физичката конструкција на манастирот.
Министерот Чеку рече дека се подготвени за соработка, бидејќи според него, во прашање е културното и верското наследство на Косово. Тој додаде дека со проценка на штетите ќе се преземат соодветни санкции.
„Комунициравме со Рашко-призренската епархија, во близина на надлежноста на СПЦ на Косово и писмено ја потврдивме, односно официјално нашата подготвеност, волја и законска и институционална обврска да ја процениме штетата во Бањскиот манастир предизвикана од нападнатиот терорист од 24 септември и по таа проценка да се превземат соодветните поправка и реставраторски дејствија во внатрешноста на манастирот.До овој момент што зборуваме немам официјален одговор од СПЦ на Косово, се уште чекаме, продолжуваме да бидеме подготвени за соработка, за партнерство затоа што прашање е културното наследство на Косово и верското наследство на Косово.И во оваа насока ќе продолжиме да инсистираме, но и да ги извршуваме нашите законски и институционални обврски за заштита на културното наследство“, рече Чеку.
исто така
По одбивањето, Чеку напиша писмо до Рашко-призренската епархија за возобновување на Бањскиот манастир
Притоа, министерката за култура нагласи дека е направена прелиминарна проценка на штетите што ги предизвикале српските сили врз културното наследство во текот на годините 98-99 година. Тој вели дека МКРС ги има првите бројки кои покажуваат колку споменици и уметнички дела се оштетени.
„Во моментов имаме нацрт и прелиминарна проценка на штетите што беа нанесени на културното наследство на Косово во текот на годините 98/99, односно за време на војната од страна на српските сили на намерен начин. Во овој извештај, ги имаме првите бројки, кои покажуваат колку споменици се оштетени, колку уметнички дела се оштетени, колку книги се оштетени и колку артефакти кои се дел од колекцијата на Музејот на Косово, продолжуваат да останат во Србија, а згора на ова е направена пресметка на штетата за да се бара финансиска компензација за тоа што ни го нанесе Србија“, рече тој.
Чеку додаде дека извештајот ќе остане доверлив до неодредено време, бидејќи според него тоа е многу важен документ со кој ќе се соочи Србија. Тој вели дека преку овој извештај ќе се бара отштета за штетите што ги предизвикале српските сили намерно за време на последната војна.
„Извештајот во овој момент останува доверлив, бидејќи не е моментот да го објавиме, но сепак имаме многу важен документ во наши раце, кој секако треба дополнително да се обработи, но е професионален. На него работеа косовски и меѓународни експерти кои се многу важни во овој процес. Во меѓувреме, ќе го чекаме вистинскиот момент во нашето соочување со Србија, кога ќе дојдеме до моментот да ја соочат Србија со штетите што ни ги нанесе и да побараат обесштетување. Како и да е, дел од тој предлог-закон ќе биде и културното наследство уништено и намерно оштетено од српските сили за време на последната војна на Косово“, нагласува Чеку.
Инаку, поминаа две децении од крајот на војната во Косово, но Србија продолжува да чува повеќе од илјада археолошки артефакти, кои имаат свое место во Националниот музеј на Косово.
исто така
Рашко-призренска епархија: Прашањата како што е штетата на Бањскиот манастир да се решат со дијалог
Досега на Косово е вратена само „Божицата на тронот“, експонат кој датира од четвртиот милениум п.н.е., кој е пронајден во 1956 година во месноста „Тјеррторија“ во Приштина.
За враќањето на оваа изложба, во мај 2002 година, тогаш беше ангажиран поранешниот шеф на Мисијата на Обединетите нации на Косово, Михаел Штајнер. /КСП
