Des enfants meurent dans les régions tribales reculées de l'Inde

Të paktën 32 fëmijë kanë vdekur që nga maji në disa fshatra të thella të Indisë, ku fruthi dhe malaria dyshohet se kanë qenë shkaktarët në shumicën e rasteve. Varfëria, kequshqyerja, mungesa e kujdesit shëndetësor dhe besimet tradicionale e kanë vështirësuar trajtimin e tyre

Në një mëngjes të majit, rreth orës 3:00, trevjeçarja Bamita Markam nisi të kishte konvulsione. Prej disa ditësh ajo kishte temperaturë të lartë dhe plagë të kuqe në trup.

Nëna e saj, Koushila, fillimisht e dërgoi te një mjek, i cili i dha një pomadë. Vajza u përmirësua për pak kohë, por më pas gjendja e saj u përkeqësua sërish.

Familja thirri edhe një shërues tradicional, i cili i dha shurupe dhe tableta. Por asgjë nuk ndihmoi. Në agim, Bamita vdiq.

“Qau shumë. Kishte konvulsione gjatë gjithë natës”, kujton nëna e saj. Familja u përpoq t’i jepte ujë. Në një moment, vajza vjelli gjak. Pas mesditës, ajo u varros në një zonë të pyllëzuar.

Vdekja e Bamitës ishte një nga të paktën 32 vdekjet e fëmijëve të regjistruara që nga maji në disa fshatra të thella të distriktit Balaghat, në shtetin Madhya Pradesh të Indisë.

Viktimat ishin nga disa muajsh deri në 18 vjeç. Shumica i përkisnin komunitetit Baiga, një prej grupeve fisnore më të cenueshme të Indisë.

Sipas zyrtarëve, 8 deri në 10 vdekje dyshohet se lidhen me fruthin, ndërsa rreth 10 të tjera me malarien. Disa fëmijë kishin më shumë se një infeksion. Megjithatë, shkaku i saktë i çdo vdekjeje nuk është përcaktuar.

“Babai im ka qenë deputet për dy mandate dhe unë kam shërbyer për tri mandate. Asnjëri prej nesh nuk ka parë kaq shumë fëmijë të vdesin në një kohë kaq të shkurtër”, tha Sanjay Uikey, përfaqësues i zonës që nga viti 2013.

Por sëmundjet nuk janë i vetmi problem. Fshatrat ndodhen në zona të largëta dhe të mbuluara me pyje, ku qasja në qendrat shëndetësore është e vështirë.

Gjatë sezonit të shirave, rrugët me baltë bëhen edhe më të vështira për t’u kaluar. Shumë familje jetojnë në shtëpi të thjeshta prej balte, druri dhe bambuje.

Spitali shtetëror më i afërt, në Birsa, ndodhet rreth 70 kilometra larg. Për familjet që nuk kanë automjet, udhëtimi mund të zgjasë gjithë ditën. Për transport përdoren edhe barela të improvizuara prej bambuje ose motoçikleta.

Kur Bamita u sëmur rëndë, familja nuk arriti ta çonte në spital.

“Po të kisha mundur ta çoja në spital, ndoshta do të kishte mbijetuar”, thotë nëna e saj.

Në disa prej këtyre komuniteteve ekzistojnë edhe besime tradicionale që ndikojnë në mënyrën se si trajtohen sëmundjet. Për disa familje Baiga, sëmundje si lia e dhenve shihen si ardhja e një hyjneshe të sëmundjeve.

Familjet zhvillojnë rituale që zgjasin nga shtatë deri në nëntë ditë dhe besojnë se i sëmuri duhet të trajtohet përmes këtyre riteve. Disa besojnë se ndërhyrja mjekësore para përfundimit të ritualit mund të shkaktojë vdekjen.

Pikërisht këto besime, së bashku me varfërinë dhe largësinë nga qendrat shëndetësore, ndikuan në mënyrën se si familjet reaguan ndaj sëmundjes.

Refuzimi për trajtim mjekësor

Më 21 korrik, kreu i një këshilli lokal fshati, Parshuram Dhurwey, mësoi se dy fëmijë nga e njëjta familje kishin vdekur. Të nesërmen u raportua edhe një vdekje tjetër.

Ai njoftoi autoritetet dhe shkoi në zonë. Aty gjeti shumë fëmijë të sëmurë, me temperaturë dhe skuqje në trup. Shumë prej tyre ishin të kequshqyer.

Mjeku Nimish Gautam gjeti fëmijë të dehidratuar rëndë. Në një rast, një vajzë adoleshente kishte temperaturë prej disa ditësh, skuqje në trup dhe nivel shumë të ulët të sheqerit në gjak.

Familja e saj fillimisht nuk lejoi që ajo të ekzaminohej. Edhe pasi ndërhyri policia, familjarët refuzuan ta dërgonin në qendrën shëndetësore, duke besuar se trajtimi do t’i shkaktonte vdekjen.

Vajza u mbajt nën vëzhgim dhe më pas u shërua.

Në një tjetër fshat, autoritetet hynë me forcë në disa shtëpi dhe dërguan pesë fëmijë të sëmurë rëndë në spital. Të gjithë u shëruan.

Deri në shtator, 10 fëmijë, nga rreth 18 muajsh deri në 14 vjeç, kishin vdekur në katër fshatra të zonës.

Simptomat ishin të ngjashme: temperaturë, skuqje, dobësi, dehidratim dhe, në disa raste, konvulsione. Disa fëmijë kishin edhe zgjebe, infeksione kërpudhore ose infeksione bakteriale të lëkurës.

Në këtë zonë, ku malaria është e përhapur, temperatura mund të jetë shenjë e disa sëmundjeve të ndryshme.

Sagnibai, nga fshati Bondari, humbi dy fëmijë brenda 24 orëve. Vajza e saj 12-vjeçare, Lamnin, vdiq më 26 qershor. Djali njëvjeçar, Sahil, vdiq të nesërmen.

Një shërues tradicional u tha se fëmijët ishin prekur nga “Mata”, ndërsa familja nuk kishte para dhe as automjet për t’i dërguar te mjeku.

Edhe Mahasingh Parte, nga fshati Matla, humbi dy fëmijë brenda dy ditësh. Familja ndoqi këshillat e një shëruesi tradicional, i cili u kishte thënë të mos i çonin në spital.

Parte është punëtor bujqësor pa tokë dhe thotë se në një ditë të mirë fiton rreth 200 rupi. Gjatë sezonit të shirave ka pak punë. Edhe pse qendra shëndetësore ndodhet vetëm pesë kilometra larg, ai nuk kishte shkuar asnjëherë atje.

Varfëria dhe largësia nga shërbimet shëndetësore e rritën rrezikun për fëmijët.

Për të kuptuar shkakun e sëmundjeve, Instituti Kombëtar për Kërkimet Shëndetësore të Fiseve analizoi 10 mostra nga fshatrat e prekura, të mbledhura më 7 gusht.

Gjashtë mostra rezultuan pozitive për fruth, ndërsa katër ishin negative.

Fruthi shkakton temperaturë të lartë, kollë, rrjedhje të hundëve, skuqje të syve dhe më pas shfaqjen e njollave në lëkurë. Shumica e fëmijëve shërohen, por kequshqyerja mund ta bëjë sëmundjen shumë më të rrezikshme.

Në raste të rënda, fruthi mund të shkaktojë pneumoni, diarre, dehidratim dhe inflamacion të trurit. Ai gjithashtu dobëson sistemin imunitar dhe i bën fëmijët më të pambrojtur ndaj infeksioneve të tjera.

Mjekët paralajmërojnë se jo çdo temperaturë dhe skuqje në trup nënkupton fruth. Edhe malaria mund ta rëndojë gjendjen e fëmijëve.

Në shumë raste, disa infeksione dhe faktorë të tjerë, përfshirë kequshqyerjen dhe mungesën e qasjes në kujdes shëndetësor, janë përfshirë njëkohësisht.

“Mendoj se në disa raste nuk ka vetëm një shkak pas vdekjeve”, thotë mjeku Nimish Gautam. Sipas tij, shumë prej fëmijëve ishin të kequshqyer dhe familjet kishin pak njohuri për shëndetin dhe higjienën.

Fshatrat e komunitetit Baiga nuk janë plotësisht të shkëputura nga pjesa tjetër e Indisë. Shumë familje migrojnë gjatë sezonit në shtete të tjera për të punuar në bujqësi. Fëmijët përdorin telefonat inteligjentë, ndërsa disa familje kanë energji elektrike nga panelet diellore, llogari bankare dhe, në disa raste, ujë të rrjedhshëm.

Megjithatë, kequshqyerja mbetet e përhapur. Një fëmijë pesëvjeçar që vdiq së fundmi nga fruthi peshonte vetëm rreth pesë kilogramë.

Sipas mjekëve, një nga shkaqet lidhet me martesat dhe shtatzënitë në moshë të hershme. Disa vajza bëhen nëna në moshën 16 ose 17 vjeç, kur trupi i tyre ende është duke u zhvilluar.

Shtatzënitë e shpeshta mund të çojnë në lindje të parakohshme dhe foshnja me peshë të ulët. Nënat e reja mund të kenë vështirësi edhe në ushqyerjen me gji dhe kujdesin për fëmijët.

Edhe ushqimi është problem. Shumë familje mbështeten kryesisht te orizi dhe supa me thjerrëza, ndërsa marrin pak proteina dhe ushqime të larmishme.

Kontrollet nëpër shtëpi

Sipas ekspertëve, shërbimet publike shëndetësore dhe ushqimore nuk po arrijnë gjithmonë te familjet që kanë më shumë nevojë.

Reagimi i autoriteteve ndodhi disa javë pasi nisën vdekjet. Edhe pas nisjes së ndërhyrjes, ekipet shëndetësore patën vështirësi për të arritur te familjet dhe për t’i bindur ato që të kërkonin trajtim.

Pas identifikimit të shpërthimit, punonjësit shëndetësorë nisën kontrollet shtëpi më shtëpi.

Njësi mobile mjekësore, të pajisura me oksigjen, barna dhe teste për malarien, vizituan më shumë se 20 fshatra të prekura.

Mjeku i një prej ekipeve, Neeraj Sharma, thotë se ekipet kontrollonin rregullisht më shumë se 50 pacientë në ditë. Rreth gjysma e tyre ishin fëmijë.

Sipas autoriteteve, më shumë se 6 mijë e 200 pacientë, kryesisht fëmijë, u trajtuan në shtëpi. Më shumë se 630 u dërguan në spitalet e distriktit. Rreth 600 janë kthyer në shtëpi, ndërsa rreth 30 vazhdojnë të jenë të shtruar.

Vaksinimi u bë pjesë kryesore e reagimit ndaj shpërthimit. Edhe pse të dhënat zyrtare tregonin mbulim prej 90 deri në 95 për qind në disa zona, punonjësit shëndetësorë gjetën fëmijë pa të dhëna vaksinimi dhe familje që hezitonin t’i vaksinonin.

Për këtë arsye, autoritetet nisën t’ua ofrojnë vaksinën kundër fruthit dhe rubeolës të gjithë fëmijëve nën 15 vjeç, pavarësisht nëse kishin të regjistruar vaksinimin e mëparshëm.

Nga rreth 40 mijë fëmijë të identifikuar në Birsa, rreth 27 mijë janë vaksinuar, sipas autoriteteve.

Por vaksinimi nuk është zgjidhja e vetme. Mbeten shqetësime edhe për ushqyerjen dhe qasjen në shërbimet bazë shëndetësore.

Një auditim i vitit 2024 nga Kontrollori dhe Auditori i Përgjithshëm i Indisë gjeti parregullsi serioze në shpërndarjen e ushqimeve shtesë për fëmijët e vegjël, gratë shtatzëna dhe nënat që ushqejnë me gji.

Sipas auditimit, problemet përfshinin identifikimin e përfituesve, prodhimin, transportin dhe shpërndarjen e ushqimeve.

Shpërthimi tashmë është qetësuar. Sipas autoriteteve, vdekja e fundit e një fëmije ishte regjistruar më shumë se dy javë para vlerësimit të fundit, në fund të shtatorit.

Ekipet shëndetësore vazhdojnë t’i vizitojnë fshatrat. Në Kundekasa, një kamp mjekësor që dikur kontrollonte rreth 120 fëmijë në ditë, tani ka më pak se 10 pacientë.

Në Matla, nëna e Bamitës kujton vajzën e saj. Ajo kërkonte para për të blerë ushqime, luante me motrën dhe futej brenda sa herë që shihte makina, sepse kishte frikë prej tyre.

“Shpresoja që ajo të shkollohej dhe të bëhej dikush. Nuk jam penduar kurrë që nuk pata djalë”, thotë Koushila.

Më pas ajo sheh vajzën tjetër, Ankitan.

“Dua të kem më shumë fëmijë. Ndihem vetëm. Edhe Ankita është vetëm. Ajo vazhdon të qajë për motrën e saj”.