Les Albanais unis pour l'émancipation en Serbie

Shqiptarët e Luginës së Preshevës garojnë të bashkuar në zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit në Serbi, me listën “Koalicioni Shqiptar”, me numër 17. Përfaqësuesit politikë të Kosovës u kanë bërë thirrje për pjesëmarrje masive, me synimin për të siguruar sa më shumë deputetë. Më 2020, kur garuan të bashkuar, shqiptarët fituan tri ulëse në Kuvendin e Serbisë

Fatlind Azizi është nga Presheva, por jeton në Kosovë. Të dielën ai do të udhëtojë drejt vendlindjes për të ushtruar të drejtën e votës në zgjedhjet në Serbi.

Azizi ka thënë se, pavarësisht sfidave me të cilat përballen shqiptarët në Luginë, pjesëmarrja në zgjedhje mbetet e rëndësishme për përfaqësimin politik dhe mbrojtjen e interesave të tyre.

“Lajmi më i mirë që është që të gjitha partitë politike janë bashkuar në një koalicion të përbashkët. Pritjet nuk janë maksimale dhe normalisht që kjo do të varet shumë edhe nga numri i përgjithshëm i votuesve në Serbi”, ka thënë Azizi, shqiptar nga Lugina e Preshevës.

Thirrje për dalje masive në zgjedhje kanë bërë përfaqësues të “Lëvizjes Vatra”, organizatë që avokon për të drejtat e shqiptarëve të Luginës së Preshevës.

Kryetari i saj, Kushtrim Kadriu, ka thënë se për dallim nga zgjedhjet e kaluara, këtë vit nuk janë bërë organizime për të udhëtuar me autobusë, për shkak të presionit serb në pikat kufitare.

“Jemi duke u bërë thirrje qytetarëve që të dalin në mënyrë familjare ta kryejnë obligimin e tyre qytetarë. Kemi pasë probleme të shumta nga presioni serb atje duke i ndaluar dhe mos i lejuar me dalë në mënyrë të organizuar”, ka deklaruar kryetari i “Lëvizjes Vatra”.

Partitë politike shqiptare të Luginës, në zgjedhjet e 25 tetorit, garojnë në listën “Koalicioni Shqiptar” që në fletëvotim ka numrin 17.

Les Albanais étaient généralement représentés par un député au Parlement serbe, mais en 2020, lors de la fusion des partis, ils ont remporté trois sièges.

Belgzim Kamberi, i cili është hulumtues në Institutin për Politika Sociale “Musine Kokalari”, ka thënë se ka dy faktorë që mund të vështirësojnë synimin e shqiptarëve për ta përsëritur suksesin e gjashtë vjetëve më parë.

“Pjesëmarrja në nivel të Serbisë pritet të jetë shumë më e lartë, për shkak të polarizimit të thellë që është mes partisë së Vuçiqit dhe listës së studentëve. Dhe sa më shumë është pjesëmarrja më e lartë, aq më shumë vota duhet për t’u bërë deputet. Faktori i dytë është mungesa e entuziazmit të votuesve shqiptarë në Serbi që ka ekzistuar ndër vite për shkak që nuk ka pasur shumë rezultate, për shkak të pjesëmarrjes në zgjedhjet parlamentare”, ka thënë Kamberi.

Por, Kadriu ka shprehur pritjen që zgjedhjet të sjellin ndryshime për shqiptarët.

“Presim ndryshim në politikën serbe dhe urojmë që partitë të cilët kanë maltretuar shqiptarët në Serbinë Lindore të mos jenë faktorë dhe të përmirësohet integrimi i tyre në jetën institucionale”, ka thënë Kadriu.

E, Fatlind Azizi ka thënë se, përtej rezultatit zgjedhor, shumë më shumë angazhim për Luginën duhet të tregojnë Kosova dhe Shqipëria.

“Presim një reflektim nga të dyja anët, unë pres më shumë nga spektri shqiptar sidomos nga Tirana dhe Prishtina që në bashkëpunim me përfaqësuesit politikë nga Lugina e Preshevës të hartojnë dhe të mirëmbajnë një strategji afatgjate në të mirën e komunitetit shqiptar në Serbi”, është shprehur Azizi.

Një ditë para zgjedhjeve në Serbi, përfaqësues shtetërorë dhe të partive politike në Kosovë njëzëri u kanë bërë thirrje shqiptarëve me të drejtë vote në Serbi, që të dielën masivisht ta mbështesin listën e përbashkët të subjekteve politike nga Lugina e Preshevës.

Kryeministri Albin Kurti nëpërmjet një videoadresimi ka thënë se vota është mënyra demokratike e përgjigjes ndaj diskriminimit, përjashtimit dhe shtypjes që Serbia ua bën shqiptarëve në Luginë.

« Les Albanais de Preševo, Bujanovac et Medvedja ont le droit de construire leur vie sur leur terre natale, dans l'égalité des chances. La discrimination, l'exclusion et l'oppression exigent une réponse démocratique résolue. Avec solidarité. Avec persévérance. Avec participation. Demain est le jour où vous devez exprimer votre volonté. Par le vote, chacun décide de sa représentation, l'opposition étant la seule réponse. Vous tous qui êtes au Kosovo et qui avez le droit de voter à Preševo, Bujanovac et Medvedja, vous devez être sur votre terre natale demain pour voter. De même, j'appelle mes compatriotes de Preševo, Bujanovac et Medvedja à s'engager activement et chacun d'entre vous à aller voter et à soutenir le numéro 17, la « Coalition albanaise ». Le bulletin de vote est léger dans la main, mais la décision pèse sur l'avenir », a déclaré Kurti.

Në mesazhin e saj, presidentja Justina Shiroka-Pula u ka bërë thirrje shqiptarëve nga Presheva, Medvegja dhe Bujanoci që jetojnë në Kosovë, që ta shfrytëzojnë të drejtën demokratike të votës për mbrojtjen dhe avancimin e të drejtave të tyre.

“Bashkimi është çelësi i përfaqësimit më të fuqishëm politik. Prandaj, bashkë në listë dhe bashkë në votim. Për më shumë deputetë shqiptarë në Parlamentin e Serbisë. Për një zë më të fuqishëm në mbrojtje të të drejtave, dinjitetit dhe interesave të shqiptarëve. Pjesëmarrja juaj është kontribut i drejtpërdrejtë për përfaqësimin politik dhe për përmirësimin e pozitës së shqiptarëve në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc”, ka thënë Shiroka-Pula.

Kryeparlamentarja Albulena Haxhiu ka thënë se me bashkim partitë e kanë kryer punën e tyre dhe se tani është radha e qytetarëve. Ajo ka shkruar në Facebook se për Kosovën është e rëndësishme që të ngrihet zëri ndaj çdo padrejtësie që u bëhet shqiptarëve në Luginë.

“Kosova i ndjek me vëmendje të veçantë zhvillimet në Luginë. Përfaqësimi politik i shqiptarëve atje, mbrojtja e të drejtave të tyre dhe ngritja e zërit për çdo padrejtësi që u bëhet mbeten gjithmonë të rëndësishme për ne. Prandaj, i ftoj të gjithë shqiptarët e Luginës që nesër të dalin e ta ushtrojnë të drejtën e tyre të votës. Edhe ata që jetojnë e punojnë në Kosovë dhe kanë të drejtë vote, i inkurajoj të udhëtojnë për atje e të marrin pjesë në këto zgjedhje. Nesër, zëri i Luginës dëgjohet përmes fletëvotimit, me votën për numrin 17, ‘Koalicionin Shqiptar’. Luginë, Kosova është me ty!” ka shkruar ajo.

aussi Arberi 48 minute. avant Dans le nord, on dit que les Serbes subissent des pressions pour voter pour Vučić.

Thirrje të njëjtë kanë bërë edhe përfaqësues të partive në opozitë.

Ushtruesja e detyrës së kryetares së Partisë Demokratike të Kosovës, Vlora Çitaku, ka apeluar që të votohet Koalicioni Shqiptar me numrin 17.

“Sa më shumë deputetë shqiptarë në Parlament, aq më shumë përfaqësim, mbrojtje, të drejta e fuqi për shqiptarët. Aq më shumë mundësi për t’u përballur me politikat diskriminuese dhe përndjekëse ndaj tyre. Prandaj, nesër, secili shqiptar e secila shqiptare jo vetëm të votojë, por edhe të bëhet pjesë e mobilizimit, që çdo votues shqiptar të dalë në zgjedhje. Ky është një moment përcaktues për shqiptarët atje. Le të jetë një ditë e madhe për të gjithë!” ka thënë ajo.

E nënkryetari i LDK-së, Lutfi Haziri, ka thënë se zgjedhjet e parakohshme të së dielës në Serbi, duhet parë edhe si referendum.

“Kur bëhemi bashkë për një qëllim, për një kauzë në themelet e Referendumit për të drejta e bashkim, s’mund t’ju ndalë askush. Më 25 tetor bashkojeni votën për një listë, për një qëllim, për një Referendum. Rikthimi te lista e përbashkët ishte dhe mbeti qëllim i përbashkët”, ka thënë Haziri.

Përfaqësues shtetërorë e edhe partiakë të Kosovës, edhe gjatë fushatës për zgjedhjet e parakohshme në Serbi kanë pritur kandidatët shqiptarë për deputetë dhe kanë bërë thirrje për mobilizim e pjesëmarrje masive në votime, me qëllimin për të siguruar sa më shumë ulëse në Kuvend.

Sipas regjistrimit të popullsisë që në vitin 2022 është realizuar në Serbi, në këtë shtet janë deklaruar 61 mijë e 687 shqiptarë. Aktivistë politikë dhe të shoqërisë civile në Luginë vazhdimisht kanë alarmuar për politikat që aplikon shteti serb, e që për qëllim kanë spastrimin etnik të kësaj pjese, nëpërmjet procesit të pasivizimit të adresave.

Lista e përbashkët e partive politike shqiptare të Luginës quhet “Koalicioni Shqiptar”. Marrëveshja për të garuar bashkë u arrit në Zyrën e Kryeministrit të Kosovës, siç njoftoi në fund të shtatorit vetë kryeministri Albin Kurti.

L'unification de tous les partis politiques albanais de la vallée, lorsqu'elle s'est produite, s'est traduite par de meilleurs résultats électoraux et une représentation plus importante au Parlement serbe (250 sièges). Mais lorsqu'ils étaient divisés, ces dernières années, Shaip Kamberi était généralement le seul à les représenter.

Pour la première fois, en 2020, tous les partis albanais de la vallée de Preševo ​​se sont unis et ont présenté une liste unique. C'était également la première fois que les Albanais obtenaient trois sièges au Parlement serbe.

Lors de ces élections, ils se sont présentés sur une liste appelée « Alternative démocratique albanaise – Vallée unie ». Cette liste a obtenu 26 437 voix, soit 0.82 %, ce qui s’est traduit par 3 mandats.

Deux ans plus tard, lors des élections législatives serbes suivantes, les Albanais se présentèrent sur deux listes : la « Coalition des Albanais unis » et l’« Alternative démocratique albanaise ». La Coalition unie n’obtint aucun siège, tandis que la seconde, représentée par Shaip Kamberin, fut la seule à faire élire un député.

En 2023, la Serbie a de nouveau organisé des élections législatives anticipées, mais les Albanais ont présenté deux listes. La liste de Shaip Kamberi a de nouveau obtenu le plus grand nombre de voix et il a été élu député.

De 2007 à 2020, les Albanais de la vallée de Preševo ​​n'ont jamais obtenu plus d'un siège au Parlement serbe. Par conséquent, 2020 reste l'année où, pour la première fois, tous les Albanais se sont présentés sur une même liste électorale et la seule où ils ont remporté trois sièges au Parlement serbe.

Les élections législatives anticipées en Serbie, le 25 octobre 2026, ont rassemblé tous les partis politiques albanais de Presheva, Bujanovac et Medveđa.

Kryeministri Kurti ka deklaruar se meqenëse serbët në Kosovë kanë të garantuara 10 ulëse në Kuvendin e Kosovës nga 120 sa janë në total, do të duhej që shqiptarët e Luginës të kishin së paku pesë të garantuara në Parlamentin e Serbisë.

Presidenti i deritanishëm i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, dha dorëheqjen nga posti i të parit të shtetit serb, në mbrëmjen e 27 shtatorit. Ai dha dorëheqje për të marrë pjesë në garën për postin e kryeministrit si kandidat i partisë së tij, Partisë Përparimtare Serbe (SNS).

Megjithatë, këto zgjedhje konsiderohen si rrallë herë të pasigurta për fitoren e Vuçiqit. Lista e Studentëve po prin në disa sondazhe e në të tjera qëndron fare afër përqindjes së listës së Vuçiqit.