Soutenez TIME. Préservez la vérité.
Arberi

Le ministère de l'Éducation est critiqué pour ne pas avoir sanctionné 83 administrateurs ayant autorisé la tricherie.

Ministère de l'Éducation

Administratorët që u evidentuan për shkelje gjatë Provimit të Maturës Shtetërore të mbajtur në qershor janë përjashtuar nga angazhimet e ardhshme në administrimin e provimeve. Megjithatë, ndaj 83 prej tyre nuk janë shqiptuar gjobat e parapara me Ligjin e ri për Maturën Shtetërore, i cili ka hyrë në fuqi pak ditë para zhvillimit të provimit. Ministria e Arsimit arsyetohet me mungesën e akteve nënligjore, ndërsa njohësit e arsimit e shohin këtë si zbatim të mangët të ligjit që në rastin e parë

83 administratorë të angazhuar në Provimin e Maturës Shtetërore në qershor, për të cilët është evidentuar se nuk kanë vepruar në përputhje me detyrat dhe përgjegjësitë e tyre gjatë procesit të testimit, i cili u karakterizua edhe me raste të kopjimit do të shpëtojnë pa u ndëshkuar.

E vetmja masë ndëshkuese e shqiptuar ndaj këtyre administratorëve është largimi i tyre nga angazhimet e ardhshme në administrimin e provimeve shtetërore.

Kjo, pasi Ligji për Provimin e Maturës Shtetërore, i cili ia ka dhënë Inspektoratit të Arsimit kompetencën për shqiptimin e sanksioneve kundërvajtëse, ka hyrë në fuqi pak ditë para zhvillimit të provimit. 

Udhëheqësi i Divizionit për Standard, Monitorim dhe Vlerësim në Ministrinë e Arsimit, Fatmir Elezi, ka thënë se ligji ka qenë funksional vetëm nga afati i dytë i mbajtjes së Testit të Maturës.

“18 nxënësit e larguar në afatin e dytë mund të hynë në afatin tjetër. Nga ky afat inspektorati ka pas funksionin sipas ligjit të ri. 83 administrues janë larguar nga procesi në afatin e qershorit. Ata nuk do të angazhohen në të ardhmen”, ka thënë ai.

Por mosmarrja e masave ndëshkuese është kritikuar nga aktivistë të shoqërisë civile dhe njohës të arsimit. 

Drejtori i organizatës ETEA, Agon Ahmeti, thotë se vendimi i Ministrisë e vë në pikëpyetje zbatimin e ligjit të ri që në rastin e parë. 

Sipas tij, një nga ndryshimet kryesore të ligjit ishte ashpërsimi i masave ndaj administratorëve që keqpërdorin detyrën.

“Një prej ndryshimeve kryesore dhe më të mirëpritura të ligjit ishte pikërisht ashpërsimi i masave ndaj administratorëve që keqpërdorin detyrën, përfshirë rritjen e gjobave nga 150–300 euro në 1,000–2,000 euro. Prandaj, arsyetimi i Ministrisë se këto masa nuk mund të zbatohen për shkak të mungesës së akteve nënligjore është zhgënjyes dhe duket edhe i paqëndrueshëm. Ligji është miratuar në prill dhe ka hyrë në fuqi në fund të majit 2026, ndaj ka pasur kohë që infrastruktura e nevojshme nënligjore të trajtohej para zhvillimit të provimit”, ka thënë Ahmeti.

Ahmeti i referohet edhe nenit 26 të ligjit, i cili përcakton vazhdimin e zbatimit të akteve nënligjore të mëparshme, për aq sa ato nuk bien ndesh me ligjin e ri. Ai kërkon nga Ministria të sqarojë pse ky mekanizëm nuk është përdorur edhe për rastet e këtij viti.

“Neni 26 përcakton se aktet nënligjore të nxjerra sipas ligjit të mëparshëm vazhdojnë të mbesin në fuqi për aq sa nuk janë në kundërshtim me ligjin e ri. Nëse me ligjin e mëparshëm dhe aktet përkatëse ka ekzistuar mundësia e ndëshkimit të administratorëve dhe ajo është zbatuar edhe në të kaluarën, atëherë MASH-i duhet të sqarojë pse ky mekanizëm kalimtar nuk ka mundur të përdoret edhe për rastet e këtij viti?”, ka thënë ai.

E njohësi i arsimit, Xhavit Rexhaj, ka thënë se personat e identifikuar do të duhej të largoheshin nga puna në arsim, duke vlerësuar se pas dy-tre vjetësh, shkeljet e tilla do të mund të binin në zero.

“Njerëzit e tillë e sjellin në pyetje jo vetëm besueshmërinë e testeve nacionale, ata krijojnë modele të patolerueshme të sjelljes për nxënësit dhe kolegët, i dëmtojnë nxënësit që mësojnë për të përfituar pa meritë te të tjerët, e zhvleftësojnë konceptin e punës e të mësimit, e zbehin besim e popullit ndaj sistemit të arsimit, e të tjera. Personalisht, rastet e identifikuara do t’i largoja nga puna në arsim. Pas dy-tre vjetësh shkeljet e tilla do të binin në zero. Kush thotë që nuk ka bazë ligjore për sanksione? Në kontratë u shkruan të gjithëve se pasojnë dënime për shkelje të rënda në kryerjen e detyrës!”, ka thënë Rexhaj.

Le 20 juin, environ 19 000 bacheliers ont passé l’examen de fin d’études secondaires. Parmi eux, 45 ont été sanctionnés et exclus de l’épreuve pour fraude, tandis que 13 318 ont réussi l’examen.

Në afatin e dytë që u mbajt më 29 gusht, 4 mijë e 433 kandidatë iu nënshtruan të Testit të maturës e vetëm 2 mijë e 444 e kaluan me sukses apo 55.1 për qind e tyre.