-
Por:
Shaban Maxharraj
- 10 de septiembre de 2026 08:00
- Compartir a:
“Konservimi dhe Zhvillimi i Lokalitetit Arkeologjik të Dresnikut – Klinë” si projekt mund të konsiderohet prej ndërmarrjeve më të mëdha të shtetit në raport me trashëgiminë arkeologjike. Me afro 2.3 milionë euro Ministria e Kulturës synon që lokalitetin me mozaikë unikë në dysheme ta bëjë të vizitueshëm. Por kontrata me kompaninë punëkryese ende nuk është finalizuar e për ketë MK-ja nuk ka dhënë përgjigje
Si proces i prokurimit publik u nis në vjeshtën e vitit të kaluar. Por në prag të kësaj vjeshte ende nuk është finalizuar. Konservimi dhe restaurimi i lokalitetit arkeologjik në Dresnik të Klinës nuk dihet se kur do të nisë. Tenderi u hap në nëntorin e vjetëm, sivjet në prill u zgjodh kompania punëkryese e në qershor përfundoi edhe procesi i ankesave.
Por kontrata me kompaninë punëkryese nuk është finalizuar ende. Në lokalitete të tilla kushtet meteorologjike kanë rol të madh. Pas verës zor të punohet me intensitet. “Konservimi dhe Zhvillimi i Lokalitetit Arkeologjik të Dresnikut – Klinë” si projekt mund të konsiderohet prej ndërmarrjeve më të mëdha të shtetit në raport me trashëgiminë arkeologjike. Me afro 2.3 milionë euro Ministria e Kulturës synon që lokalitetin me mozaikë unikë në dysheme ta bëjë të vizitueshëm.
KOHA ka pyetur Ministrinë e Kulturës se përse ende nuk është lidhur kontrata me operatorin ekonomik të përzgjedhur për thirrjen “Konservimi dhe Zhvillimi i Lokalitetit Arkeologjik të Dresnikut – Klinë” dhe sa ndikon vonesa e lidhjes së kontratës në realizmin e punimeve pasi gjatë dimrit mundësitë për punë në lokalitet janë minimale.
Në pyetjen e parë Ministria nuk është përgjigjur. Por KOHA ka marrë vesh se vonesa është si pasojë e mungesës së buxhetit. E sa i përket pyetjes së dytë, Ministria ka pasur një përgjigje.
“Projekti ‘Konservimi dhe Zhvillimi i Lokalitetit Arkeologjik të Dresnikut – Klinë’ është një projekt i një përmasë më të gjerë, i cili përfshin jo vetëm ndërhyrje konservuese, por edhe punime infrastrukturore dhe aktivitete të tjera përcjellëse. Sigurisht, një pjesë e punimeve në lokalitet varen nga kushtet atmosferike, mirëpo projekti përmban edhe punime që mund të realizohen gjatë periudhës së dimrit. Për këtë arsye, vonesa në lidhjen e kontratës nuk nënkupton domosdoshmërisht pamundësi për realizimin e projektit, pasi dinamika e punimeve mund të organizohet në përputhje me natyrën e tyre dhe kushtet në terren”, shkruhet në përgjigje. Sipas Ministrisë, me rëndësi është që punimet të realizohen sipas standardeve profesionale dhe në kushte të përshtatshme për secilën fazë të projektit.
Instituti Arkeologjik i Kosovës s’ka kthyer përgjigje. Kjo qasje e mbylljes në raport me publikun ka nisur prej kur arkeologia Zana Rama është emëruar ushtruese e detyrës së drejtorit të IAK-ut.
Në mars të këtij viti institucioni më i lartë kulturor në vend qe përcaktuar që implementimin e projektit me potencial shumë të madh për arkeologjinë, ta bëjë grupi i operatorëve ekonomikë “N.N. 100% Design” dhe “Termoizolimi” për dy milionë e 276 mijë euro. Një kompani nga Shqipëria me ofertë prej 1.8 milionë eurosh qe eliminuar gjatë procedurës së prokurimit pasi sipas vlerësimit s’i plotësonte kriteret. Kurse grupi i operatorëve ekonomikë “Limit Project Sh.P.K, Rinesa Sh.P.K dhe Delta – CCD Sh.P.K” me ofertë prej dy milionë e 399 qe shpallur i pasuksesshëm. Pikërisht ky grup operatorësh pas një ankese në Ministrinë e Kulturës, e cila s’është miratuar, i ishte drejtuar Organit Shqyrtues të Prokurimit Publik. Por OShP-ja në qershor ka lënë në fuqi vendimin e Ministrisë së Kulturës.
Asokohe arkeologu i Institutit Arkeologjik të Prishtinës, Elvis Shala, i cili u prin punimeve në lokalitetin arkeologjik të Dresnikut ka thënë se vonesat në nisjen e punimeve s’shkojnë në favor të lokalitetit.
“Sa më herët që nis implementimi është më mirë për ne, pra për qytetarët që duan ta vizitojnë lokalitetin. Projektet si shpronësimi, konservimi e hapja për vizitorë janë në të mirë të publikut. Jo vetëm për atë komunë dhe vendet përreth por për mbarë vendin e vizitorët e jashtëm”, kishte thënë ai.
El proyecto, diseñado por el Instituto Arqueológico de Kosovo y la Fundación para el Patrimonio Cultural sin Fronteras (CHwB Kosovo), transforma este sitio en Dresnik i Klina en un hito espacial. Abarca las obras de infraestructura y del entorno, incluyendo la protección de los singulares mosaicos de la zona. Se espera que la estructura metálica resguarde los mosaicos de las inclemencias del tiempo. El proyecto se centra en los restos del palacio principal del sitio. Otras partes del complejo, que se cree que fue una villa imperial, quedarán abiertas al público. Se trata del segundo palacio, junto con el tercer edificio. Los restos de parte de la muralla y la torre de vigilancia también estarán disponibles para el público. Según el proyecto, el edificio multifuncional contará con espacios para el personal, una galería, una cafetería y otros espacios. El anfiteatro al aire libre albergará diversas actividades culturales. Todo ello cerca de una zona verde y un aparcamiento. Si el proyecto se lleva a cabo según lo previsto, Dresnik podría convertirse en un atractivo turístico por derecho propio.
La arqueóloga Shala afirmó que el objetivo es crear un destino atractivo donde, además de actividades culturales, Dresnik y sus alrededores se utilicen para diversos cursos de formación, así como para convertirse en un centro de intercambio de ideas para científicos.
«Este centro brindará oportunidades para que los investigadores se reúnan y utilicen el espacio para la investigación en la región. Además de espacios para visitantes, también habrá instalaciones especiales que podrán utilizarse como laboratorios», afirmó. El arquitecto Nol Binakaj, de CHwB Kosova, quien, junto con el jefe de las excavaciones en Dresnik, el arqueólogo Shala, impulsó el proyecto, declaró al abrirse la licitación que el plan de intervención, junto con el plan maestro, ya están finalizados y que su implementación es una excelente noticia.
Según nuestra propuesta, la licitación solo contempla la construcción de nuevas estructuras. Nuestro enfoque ha sido facilitar el acceso al sitio. Se prevé la construcción convencional, que en Kosovo realizan operadores económicos locales. La conservación de las estructuras y mosaicos existentes, con toda probabilidad, estará a cargo del personal del Instituto Arqueológico de Kosovo, explicó. El proyecto fue financiado por el Fondo del Embajador para el Patrimonio Cultural de la Embajada de los Estados Unidos de América.
Fueron fondos estadounidenses los que, desde 2019, han vuelto a poner el foco en la olvidada Dresnik. El memorándum de cofinanciación para apoyar el proyecto «Preservación del yacimiento arqueológico de Dresnik» entre la Embajada de los Estados Unidos de América y el Ministerio de Cultura aportó 150.000 dólares (141.849 euros) en el marco del Fondo del Embajador para el Patrimonio Cultural. Por su parte, el Ministerio de Cultura había destinado 51.830 euros.
El proyecto, que comenzó en septiembre de 2023, durará hasta junio de 2025.
El yacimiento arqueológico de los primeros siglos de nuestra era, situado cerca de Klina, fue expropiado a finales de 2023, lo que abrió la puerta a una mayor inversión. Gracias a las medidas adoptadas hasta el momento, se prevé que este espacio se convierta en uno de los más atractivos en términos de patrimonio cultural.
La decisión del Gobierno de expropiar se consideró de suma importancia para el sitio arqueológico, que desde 2016 está incluido en la lista de patrimonio bajo protección permanente con un perímetro de 16.72 hectáreas. El área protegida se considera de 64 hectáreas. Sin embargo, la nacionalización abarca poco más del diez por ciento de esta superficie. El arqueólogo a cargo de las obras, Elvis Shala, evaluó la expropiación como la principal inversión en el sitio.
La expropiación en Dresnik, que se extendió a la propiedad privada, ha sido un tema desde que el mosaico único salió a la luz en 2013, cuando el trabajo fue dirigido por el arqueólogo ahora retirado, Masar Valla.
El yacimiento arqueológico de Dresnik, a unos 1.5 kilómetros al este de la ciudad de Klina, está considerado por el Consejo de Patrimonio Cultural de Kosovo como uno de los más importantes no solo de Kosovo, sino de la región. Durante las excavaciones realizadas entre 2012 y 2015, se identificaron varios monumentos arquitectónicos, entre los que destaca el gran Aula.