-
Por:
Shaban Maxharraj
- 1 de septiembre de 2026 08:00
- Compartir a:
Komuna të hënën ka hyrë në marrëdhënie kontraktuale për projektin zbatues të memorialit “Adem Jashari. Pesha e kontratës është 125 mijë euro. Por se kur mund të nisë realizmi, s’dihet pasi s’ka leje për ndërhyrjen paraprake që i hap rrugë memorialit që planifikohet të vendoset midis ndërtesës së Kuvendit dhe Xhamisë së Çarshisë. Tentimi i Komunës është që Bulevardi aktual të zgjatet dhe makinat që kalojnë në rrugën “Agim Ramadani” të hyjnë në tunel
Komuna e Prishtinës tash e pesë vjet synon një tunel te rruga “Agim Ramadani” midis ndërtesës së Kuvendit dhe Xhamisë së Gurit ose siç njihet ndryshe, të Çarshisë. Për këtë s’e ka lejen nga institucionet e trashëgimisë kulturore. Tentimi i Komunës është që Bulevardi aktual të zgjatet dhe makinat që kalojnë në rrugën “Agim Ramadani” të hyjnë në tunel. E mbi pjesën e zgjatimit të Bulevardit të vendoset memoriali që mban emrin e heroit kombëtar, Adem Jashari. Komuna të hënën ka hyrë në marrëdhënie kontraktuale për projektin zbatues të memorialit “Adem Jashari. Pesha e kontratës është 125 mijë euro. Por se kur mund të nisë realizmi, s’dihet pasi s’ka leje për ndërhyrjen paraprake që i hap rrugë memorialit.
Me nismën e tretë – pas dështimit të dy të parave – në qershor të këtij viti Komuna ia ka dalë që të jetë një projekt ideor për memorialin që ka për synim nderimin e përkujtimin e të rënëve të familjes Jashari nga Prekazi i Skenderajt. Projekti i përzgjedhur ka tri elemente bazë: Formën e shtyllës kurrizore, tingullin dhe gjethet e dafinës. Zë vend fiks midis Xhamisë së Gurit dhe Kuvendit të Kosovës. Do të ketë fontanë, 59 pemë dhe amfiteatër. Me strukturë prej metalit të oksiduar gjatësia është paraparë të jetë nga 70 deri në 140 metra, kurse lartësia prej 2.6 deri në 8 metra. Projekti ideor fitues mban autorësinë e artistit Ilir Blakçori, njëherësh autor i veprës publike “Heroinat” përballë Pallatit të Rinisë dhe Sportit.
"La Voz de la Libertad" es el título del proyecto ganador de la empresa Blakçor, "Molos Creative LLC".
Të hënën po me këtë kompani është nënshkruar kontrata për hartim të projektit të detajuar për 125 mijë euro. Afati i dorëzimit të projektit është 180 ditë kalendarike.
“Ofruesi i Shërbimeve do t’i kryejë shërbimet sipas kontratës, me kujdes, bazuar në kushtet e përgjithshme dhe në rekomandimet e anëtarëve të komisionit për zhvillimin e negociatave për plotësimet dhe ndryshimet e projektit. Gjatë negociatave, operatori ekonomik ka bërë të qartë se çmimi i ofertuar nuk ka qenë objekt negocimi dhe se nuk ka shprehur gatishmëri për ndryshimin ose uljen e tij”, shkruhet te “Kushtet e veçanta të kontratës”. Sipas të dhënave, operatori ekonomik ka deklaruar se do të ishte i gatshëm ta hartonte projektin zbatues pa kompensim financiar vetëm në rast se Komuna do të garantonte realizimin e projektit në fazën e ekzekutimit.
“Pas diskutimeve të gjata, operatori ekonomik paraqiti një propozim alternativ: duke u zotuar se do të marrë përsipër llogaritjet statike të nevojshme për strukturën e propozuar prej tyre, e cila do të ndërlidhet me projektin e nënkalimit ‘Agim Ramadani’, të bëjë harmonizimin e këtyre dy strukturave me të gjitha detajet për realizim. Po ashtu, operatori deklaroi se shumën që do ta përfitojë nga kontrata për hartimin e projektit zbatues, në vlerë prej 125,000.00 eurosh, do ta dedikojë si donacion për realizimin e projektit gjatë fazës së ekzekutimit, duke marrë përsipër realizimin e punimeve të gjelbërimit që lidhen me këtë projekt”, shkruhet aty. sipas kontratës, kësti i parë prej 62 mijë e 500 eurosh do t’i paguhet projektuesit pas dorëzimit të projektimit të arkitekturës, me konstatim nga menaxheri i kontratës dhe organi mbikëqyrës. Kurse 37 mijë e 500 euro pas dorëzimit të arkitekturës dhe statikës, me konstatim nga menaxheri i kontratës dhe organi mbikëqyrës.
“Kësti i tretë - 20% e çmimit total të kontratës, në shumën prej 25,000.00 euro, pas përfundimit dhe dorëzimit të projektit, me konstatimin nga menaxheri i kontratës dhe organi mbikëqyrës”, shkruhet në kontratë.
KOHA, sa i përket prezantimit të një projekti mbi një tjetër projekt joekzistues dhe pa leje, ka kërkuar sqarime nga kompania e Blakçorit dhe Komuna qysh në qershor. Asnjëra palë s’është përgjigjur.
El municipio ha rechazado en dos ocasiones el proyecto de un túnel entre monumentos en la calle Agim Ramadani, justo en el lugar donde se proyecta construir el monumento conmemorativo sobre dicho túnel. El Instituto para la Protección de Monumentos ha rechazado por segunda vez este año el proyecto de un paso subterráneo entre la Asamblea de Kosovo y la Mezquita del Bazar, argumentando que el proyecto pone en peligro la autenticidad del patrimonio cultural de la zona. Según las instituciones de patrimonio cultural, este proyecto, uno de los principales compromisos del alcalde de Pristina, Përparim Rama, podría afectar a siete monumentos ubicados en las inmediaciones.
El 25 de febrero de este año, la decisión volvió a bloquear el proyecto del túnel previsto en el centro de Pristina.
Memoriali “Zâni i Lirisë” i kushtohet sakrificës së familjes Jashari dhe të gjithë atyre që ranë bashkë me ta. Sakrifica e tyre u bë themel i lirisë që sot e gëzojmë. Në zemër të këtij kujtimi qëndrojnë fjalët e Adem Jasharit:’Besa besë, vetëm një vdekje se tjetër s'ka në këtë jetë. Edhe një fjalë e mirë’. Pak fjalë, por me një kuptim të thellë për jetën, sakrificën dhe përgjegjësinë ndaj vendit” është përshkrimi që i bëhet konceptit në imazhet e publikuara. Sipas sqarimeve, memoriali vizualizon valën e zërit të Adem Jasharit, me ato pak fjalë, por me peshë të madhe. Fjalë që sipas projektuesit, do të jehojnë në kohë dhe në hapësirë.
«La estructura crea una huella física del sonido en el espacio urbano. Sus capas traducen la energía del habla en una forma arquitectónica que se interpreta simultáneamente como una onda sonora y como un eje que atraviesa el espacio. Las aberturas entre los segmentos forman una corona de honor que simboliza el respeto y el triunfo de la libertad», se lee en la documentación publicada. Explica que de estas capas fluye agua, signo de vida y paz que surge del sacrificio. Según el diseñador, se trata de una interacción con la luz y los materiales; el agua confiere al monumento una dimensión viva y en constante transformación.
"Cincuenta y nueve árboles están plantados alrededor del espacio en honor a cada vida que falleció. Cada árbol lleva su nombre y forma un paisaje vivo de memoria que crece con el tiempo", se lee en los pies de foto que acompañan a las imágenes.
KOHA preguntó quiénes integraban el jurado y cómo se desarrollará el proyecto, dado que se planea construirlo en un entorno que aún no existe, sino que es solo un proyecto. Sin embargo, el municipio no ha respondido.
Según el pliego de condiciones, “Smart Architecture y Studio Pacarizi” fueron evaluados con 53.98 puntos en la competición, “GM Architecture SH.PK” fue evaluado con 80.65 puntos y presentó una oferta económica de 118.900 euros, “International College for Business and Technology (UBT)” y “Alfa-Product SH.PK” lograron un resultado de 65.64 puntos en la evaluación y “Molos Creative LLC fue clasificado con 86.32 puntos y una oferta económica de 125.000 euros. Mientras que “Hark Architecture Sh.pk y Atelier 4” fueron evaluados con 82.66 puntos y presentaron una oferta por valor de 124.000 euros y “G-Projekt, FST Engineering Sh.pk y T3D Studio Design SH.PK” recibieron 62.65 puntos en el proceso de evaluación.
“Molos Creative LLC” obtuvo el primer lugar en la evaluación y recibió 125 mil euros por el diseño del proyecto de implementación en todas sus fases. “Hark Architecture Sh.pk y Atelier 4” quedaron en segundo lugar y recibieron 15 mil euros. Por su parte, “GM Architecture Sh.PK” se clasificó en tercer lugar y recibirá 10 mil euros.
Esta iniciativa tiene una larga historia, pero el concurso para la plaza monumental "Adem Jashari" se abrió en 2024. En septiembre de ese año, se presentaron cinco proyectos preseleccionados, con diferentes estilos. Se trataba de esculturas monumentales y diseños arquitectónicos que pretendían simbolizar la contribución de la familia Jashari a la libertad de Kosovo. Cinco proyectos se exhibieron durante una semana en el antiguo edificio del Ayuntamiento de Pristina. Sin embargo, el resultado fue nulo. Los funcionarios municipales afirmaron que a la familia Jashari no le habían gustado los diseños.
“Familja dhe ne s’kemi qenë të kënaqur me idetë që kanë ardhur”, kishte thënë në janar Gëzim Kastrati, asokohe drejtor i Drejtorisë për Transformim në kryeqytet. Sipas tij, në konkursin tertë janë vendosur standarde të larta në thirrje dhe shpresojnë se do të respektohen. Specifikimet ishin të njëjtat edhe në vjeshtën e vitit 2024, kur u tentua që nëpërmjet thirrjes së dytë Komuna të bëhej me projekt. Por, sipas procesverbalit të hapjes së ofertave, s’ishte bërë asnjë propozim.
Tanto la iniciativa como la ubicación tienen una larga historia. En noviembre de 2019, cuando el alcalde Shpend Ahmeti dirigía el municipio, la Asamblea Municipal decidió que se ubicaría entre el edificio del Gobierno y la Asamblea de Kosovo.
"Se aprueba la decisión de colocar la estatua del legendario comandante Adem Jashari en la esquina del edificio del Gobierno de Kosovo en Pristina", se lee en la decisión tomada el 7 de noviembre de 2019.
En 2023, los miembros de la asamblea del PDK en la Asamblea Municipal de Pristina, junto con el ex vicealcalde de la capital, Donjeta Sahatçiu, habían proclamado que la estatua estaría lista para el 28 de noviembre de ese año, un día que, además de ser una fiesta nacional, también se conoce como el cumpleaños del héroe Adem Jashari.