Songs as historical documents

Është e pabesueshme që në Serbi, prej dekadash, ekzistojnë më shumë “dëshmi historike” në këngët epike, të cilat përshkruajnë në mënyrë krijuese se si ka ndodhur diçka, sesa në arkiva dhe dokumente historiografike. E, poetët, si poetë që janë, dinë të imagjinojnë mjaft mirë – më mirë se rrallëkush tjetër

Profesori/shkencëtari serb Pero Slijepçeviq shkruante më 1934:

“Serbët në Mesjetë nuk kishin as mundësitë, as aftësitë, as prirjet për të ndërtuar kisha monumentale të tilla si ato që ekzistojnë në Kosovë dhe në Maqedoni. Prandaj, dokumentet në të cilat emri i dinastisë së Nemanjiqëve përmendet si ndërtuese e këtyre kishave nuk janë për t’ju besuar”

Pra, Nemanjiqët nuk ishin të aftë që në atë kohë të ndërtonin as një qenef, e lëre më ndërtesa harmonike si kishat dhe manastiret e shumta.

Për një ndërmarrje të tillë ndërtimore nevojitej njohuria e inxhinierëve, e jo ajo e priftërinjve dhe e zhupanëve të mëdhenj katolikë.

Natyrisht, të gjitha këto kisha u ndërtuan gjatë sundimit të Bizantit, kur në atë zonë nuk kishte fare serbë.

Shumica e banorëve ishin shqiptarë të besimit ortodoks.

Një tjetër studiues serb, Lazo Kostiq, shton lidhur me këtë temë:

“Nemanjiqët mund të kenë sunduar Bizantin, por jo edhe serbët, sepse në atë kohë nuk ekzistonte kurfarë Serbie. Kishat shqiptare u uzurpuan vetëm në vitin e largët 1330. Nemanjiqët nuk kanë asnjë lidhje me serbët. Të gjithë Nemanjiqët ishin katolikë dhe në Vatikan përmenden si shqiptarë – Nemandë, ndërsa turqit, në defterët “Korada ve Odru”, i përmendin si arnautë (shqiptarë)”.

Kodi i të vetëshpallurit perandor i shqiptarëve, Dushan Nimanit, u shkrua në gjuhën kishtare sllave, sepse kjo ishte gjuha zyrtare në Shqipëri, Rumani e madje edhe në Greqi. Kjo gjuhë nuk ka asnjë lidhje me gjuhën e trilluar serbe. Perandoria e tij përfundonte në kufijtë e Republikës së sotme të Kosovës. Vetë Dushani, për veten e tij, thotë se është perandor i arbërve, bullgarëve dhe grekëve. Fjala i “serbëve” është shtuar, pra është falsifikuar, vetëm në shekullin XX, gjë që mund të dëshmohet fare lehtë.

Në vetë Kodin, fjala “sebar“ i referohet një shtrese shoqërore – shërbëtorëve dhe bujkrobërve – e jo serbëve. Në Muzeun Popullor në Beograd ruhet një vulë, në të cilën është gdhendur me shkronja greke fjala NEMANE, që lexohet si NIMANI, e kështu me radhë.

Prandaj, mjaft më me këto gënjeshtra dhe mashtrime epike, të cilat, në të vërtetë, janë fabrikuar kryesisht gjatë shekujve XIX dhe XX.

Pyetja që imponohet logjikisht është: Si lindën të gjitha këto mashtrime mitomane?

Here is the answer:

Përafërsisht në kohën kur jetoi Vuk Karaxhiqi, u krijuan shumë këngë epike dhe nisi një inflacion i vërtetë poetësh imagjinativë dhe vargëzuesish. Këto këngë u përdorën si “material provues” për pretendime të ndryshme të pabesueshme. Në atë kohë – dhe madje edhe sot në Serbi – u besohej më shumë vargjeve të këngëve sesa fakteve dhe dëshmive të dokumentuara.

Mbi këtë postulat u krijuan këngët serbe të ciklit të Kosovës dhe të ciklit parakosovar, të shkruara në vargun heroik dhjetërrokësh.

Është e pabesueshme që në Serbi, prej dekadash, ekzistojnë më shumë “dëshmi historike” në këngët epike, të cilat përshkruajnë në mënyrë krijuese se si ka ndodhur diçka, sesa në arkiva dhe dokumente historiografike. Ndërsa poetët, si poetë që janë, dinë të ndrrojnë mjaft mirë – më mirë se rrallëkush tjetër.

Prandaj, nuk është aspak çudi që shumëkush thotë: Nëse nuk ju kanë thurrur këngë, është njësoj sikur të mos keni ekzistuar fare.

(The author is a columnist at "aktuelno.me". The article was taken from "kdp.mk").