-
By:
Shaban Maxharraj
- September 1, 2026 08:00
- Share to:
Komuna të hënën ka hyrë në marrëdhënie kontraktuale për projektin zbatues të memorialit “Adem Jashari. Pesha e kontratës është 125 mijë euro. Por se kur mund të nisë realizmi, s’dihet pasi s’ka leje për ndërhyrjen paraprake që i hap rrugë memorialit që planifikohet të vendoset midis ndërtesës së Kuvendit dhe Xhamisë së Çarshisë. Tentimi i Komunës është që Bulevardi aktual të zgjatet dhe makinat që kalojnë në rrugën “Agim Ramadani” të hyjnë në tunel
Komuna e Prishtinës tash e pesë vjet synon një tunel te rruga “Agim Ramadani” midis ndërtesës së Kuvendit dhe Xhamisë së Gurit ose siç njihet ndryshe, të Çarshisë. Për këtë s’e ka lejen nga institucionet e trashëgimisë kulturore. Tentimi i Komunës është që Bulevardi aktual të zgjatet dhe makinat që kalojnë në rrugën “Agim Ramadani” të hyjnë në tunel. E mbi pjesën e zgjatimit të Bulevardit të vendoset memoriali që mban emrin e heroit kombëtar, Adem Jashari. Komuna të hënën ka hyrë në marrëdhënie kontraktuale për projektin zbatues të memorialit “Adem Jashari. Pesha e kontratës është 125 mijë euro. Por se kur mund të nisë realizmi, s’dihet pasi s’ka leje për ndërhyrjen paraprake që i hap rrugë memorialit.
Me nismën e tretë – pas dështimit të dy të parave – në qershor të këtij viti Komuna ia ka dalë që të jetë një projekt ideor për memorialin që ka për synim nderimin e përkujtimin e të rënëve të familjes Jashari nga Prekazi i Skenderajt. Projekti i përzgjedhur ka tri elemente bazë: Formën e shtyllës kurrizore, tingullin dhe gjethet e dafinës. Zë vend fiks midis Xhamisë së Gurit dhe Kuvendit të Kosovës. Do të ketë fontanë, 59 pemë dhe amfiteatër. Me strukturë prej metalit të oksiduar gjatësia është paraparë të jetë nga 70 deri në 140 metra, kurse lartësia prej 2.6 deri në 8 metra. Projekti ideor fitues mban autorësinë e artistit Ilir Blakçori, njëherësh autor i veprës publike “Heroinat” përballë Pallatit të Rinisë dhe Sportit.
"The Voice of Freedom" is the title of the winning project of the Blakçor company, "Molos Creative LLC".
Të hënën po me këtë kompani është nënshkruar kontrata për hartim të projektit të detajuar për 125 mijë euro. Afati i dorëzimit të projektit është 180 ditë kalendarike.
“Ofruesi i Shërbimeve do t’i kryejë shërbimet sipas kontratës, me kujdes, bazuar në kushtet e përgjithshme dhe në rekomandimet e anëtarëve të komisionit për zhvillimin e negociatave për plotësimet dhe ndryshimet e projektit. Gjatë negociatave, operatori ekonomik ka bërë të qartë se çmimi i ofertuar nuk ka qenë objekt negocimi dhe se nuk ka shprehur gatishmëri për ndryshimin ose uljen e tij”, shkruhet te “Kushtet e veçanta të kontratës”. Sipas të dhënave, operatori ekonomik ka deklaruar se do të ishte i gatshëm ta hartonte projektin zbatues pa kompensim financiar vetëm në rast se Komuna do të garantonte realizimin e projektit në fazën e ekzekutimit.
“Pas diskutimeve të gjata, operatori ekonomik paraqiti një propozim alternativ: duke u zotuar se do të marrë përsipër llogaritjet statike të nevojshme për strukturën e propozuar prej tyre, e cila do të ndërlidhet me projektin e nënkalimit ‘Agim Ramadani’, të bëjë harmonizimin e këtyre dy strukturave me të gjitha detajet për realizim. Po ashtu, operatori deklaroi se shumën që do ta përfitojë nga kontrata për hartimin e projektit zbatues, në vlerë prej 125,000.00 eurosh, do ta dedikojë si donacion për realizimin e projektit gjatë fazës së ekzekutimit, duke marrë përsipër realizimin e punimeve të gjelbërimit që lidhen me këtë projekt”, shkruhet aty. sipas kontratës, kësti i parë prej 62 mijë e 500 eurosh do t’i paguhet projektuesit pas dorëzimit të projektimit të arkitekturës, me konstatim nga menaxheri i kontratës dhe organi mbikëqyrës. Kurse 37 mijë e 500 euro pas dorëzimit të arkitekturës dhe statikës, me konstatim nga menaxheri i kontratës dhe organi mbikëqyrës.
“Kësti i tretë - 20% e çmimit total të kontratës, në shumën prej 25,000.00 euro, pas përfundimit dhe dorëzimit të projektit, me konstatimin nga menaxheri i kontratës dhe organi mbikëqyrës”, shkruhet në kontratë.
KOHA, sa i përket prezantimit të një projekti mbi një tjetër projekt joekzistues dhe pa leje, ka kërkuar sqarime nga kompania e Blakçorit dhe Komuna qysh në qershor. Asnjëra palë s’është përgjigjur.
The municipality has twice rejected the project for a tunnel between monuments on “Agim Ramadani” street, right in the place where the memorial is planned to be built over the tunnel. On the grounds that the project endangers the authenticity of the cultural heritage of that area, the Institute for the Protection of Monuments has rejected for the second time this year the project for an underpass between the Kosovo Assembly and the Bazaar Mosque. The project, which is one of the main commitments of the mayor of Pristina, Përparim Rama, according to cultural heritage institutions, could affect seven monuments located in the vicinity.
On February 25th of this year, the decision once again blocked the planned tunnel in the center of Pristina.
Memoriali “Zâni i Lirisë” i kushtohet sakrificës së familjes Jashari dhe të gjithë atyre që ranë bashkë me ta. Sakrifica e tyre u bë themel i lirisë që sot e gëzojmë. Në zemër të këtij kujtimi qëndrojnë fjalët e Adem Jasharit:’Besa besë, vetëm një vdekje se tjetër s'ka në këtë jetë. Edhe një fjalë e mirë’. Pak fjalë, por me një kuptim të thellë për jetën, sakrificën dhe përgjegjësinë ndaj vendit” është përshkrimi që i bëhet konceptit në imazhet e publikuara. Sipas sqarimeve, memoriali vizualizon valën e zërit të Adem Jasharit, me ato pak fjalë, por me peshë të madhe. Fjalë që sipas projektuesit, do të jehojnë në kohë dhe në hapësirë.
"The structure creates a physical trace of sound in the urban space. Its layers translate the energy of speech into an architectural form that is read simultaneously as a sound wave and as an axis that traverses space. The openings between the segments form a crown of honor that symbolizes respect and the triumph of freedom," the published materials write. It explains that water flows from these layers, a sign of life and peace that arises from sacrifice. According to the designer, it is about an interaction with light and materials, water gives the memorial a living and constantly changing dimension.
"Fifty-nine trees are planted around the space in honor of each life that passed away. Each tree bears his or her name and forms a living landscape of memory that grows over time," the captions accompanying the images read.
KOHA asked who was on the jury and how the project will proceed since the plans are to build it in an environment that does not yet exist, but is only a project. But the Municipality has not responded.
According to the tender dossier, “Smart Architecture and Studio Pacarizi” were evaluated with 53.98 points in the competition, “GM Architecture SH.PK” was evaluated with 80.65 points and submitted a financial offer of 118 thousand and 900 euros, “International College for Business and Technology (UBT)” and Alfa-Product SH.PK” achieved a result of 65.64 points in the evaluation and “Molos Creative LLC was ranked with 86.32 points and a financial offer of 125 thousand euros. While “Hark Architecture Sh.pk and Atelier 4” were evaluated with 82.66 points and submitted a bid worth 124 thousand euros and “G-Projekt, FST Engineering Sh.pk and T3D Studio Design SH.PK” received 62.65 points in the evaluation process.
“Molos Creative LLC” took first place in the evaluation and was awarded 125 thousand euros for the design of the implementation project with all phases. “Hark Architecture Sh.pk and Atelier 4” took second place and was awarded 15 thousand euros. While “GM Architecture Sh.PK” was ranked third and will receive 10 thousand euros.
The story of this initiative is old, but the competition for what was envisioned as the “Adem Jashari” monumental square was opened in 2024. In September of that year, five shortlisted projects were presented, which differed in different styles. There were monumental sculptures and architectural designs, through which it was intended to symbolize the contribution of the Jashari family to the freedom of Kosovo. Five projects had been exhibited for a week in the old building of the Municipality of Pristina. But the result was equal to zero. Municipal officials had said that the Jashari family had not liked the designs.
“Familja dhe ne s’kemi qenë të kënaqur me idetë që kanë ardhur”, kishte thënë në janar Gëzim Kastrati, asokohe drejtor i Drejtorisë për Transformim në kryeqytet. Sipas tij, në konkursin tertë janë vendosur standarde të larta në thirrje dhe shpresojnë se do të respektohen. Specifikimet ishin të njëjtat edhe në vjeshtën e vitit 2024, kur u tentua që nëpërmjet thirrjes së dytë Komuna të bëhej me projekt. Por, sipas procesverbalit të hapjes së ofertave, s’ishte bërë asnjë propozim.
Both the initiative and the location have a long history. In November 2019, when the Municipality was led by Mayor Shpend Ahmeti, the Municipal Assembly decided that it would be located between the Government building and the Assembly of Kosovo.
"The decision to place the statue of the legendary commander Adem Jashari in the corner of the Kosovo Government building in Pristina is approved," the decision taken on November 7, 2019, read.
In 2023, PDK assembly members in the Pristina Municipal Assembly, along with the former vice-mayor of the capital, Donjeta Sahatçiu, had proclaimed that the statue would be ready for November 28 of that year, a day that, in addition to being a national holiday, is also known as the birthday of the hero Adem Jashari.