Presidenti amerikan Donald Trump ka rinisur kritikat e ashpra ndaj presidentit ukrainas Volodymyr Zelenskyt, duke thënë se është më e vështirë të merresh vesh me të sesa me presidenti rus Vladimir Putin.
Duke folur për mediat amerikane të enjten në mbrëmje, Trump i cilësoi gjithashtu si “turp” sulmet e reja të Ukrainës ndaj rafinerive ruse të naftës ruse.
Zelensky, i cili ndodhet në Bruksel për një samit me udhëheqësit e Bashkimit Evropian, i ka pezulluar sulmet për tri ditë, me kërkesë të Trumpit, si pjesë e një armëpushimi ndaj objektivave energjetike. Megjithatë, të enjten ai deklaroi se sulmet do të rifillonin, pasi Moska nuk i ka ndalur kurrë ato, reports the BBC.
Ndërkohë, sulmet vdekjeprurëse ndaj Ukrainës vazhduan gjatë natës mes të enjtes e të premtes. Disa persona u vranë nga një sulm me dronë rusë në qytetin verilindor të Harkivit, bëri të ditur guvernatori i rajonit Oleh Synehubov. “Të paktën 19 persona u plagosën”, shkroi ai në Telegram.
Zelensky nuk ka reaguar ndaj kritikave të fundit të Trumpit. Ai mbërriti në samitin në Bruksel, i shoqëruar nga presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa.
“Sigurisht, ne e mbështetëm armëpushimin energjetik të propozuar nga presidenti Trump, por kemi parë se Rusia nuk e respektoi atë, as edhe për një minutë të vetme”, u tha Von der Leyen gazetarëve.
“Rusia e përshkallëzoi situatën dhe, për këtë arsye, ne duhet t’i shtojmë sanksionet ndaj Rusisë... Nuk do të heqim asnjë sanksion për sa kohë që Rusia nuk e ndal luftën”, shtoi ajo.
Moska deklaroi se nuk kishte rënë kurrë dakord për armëpushimin energjetik, të cilin Trump e kishte shpallur papritur javën e kaluar.
Agjenda e samitit të BE-së do të përqendrohet te financimi i Ukrainës dhe ndihma për ta përballuar një tjetër dimër të ftohtë – të pestin që nga nisja e pushtimit në shkallë të plotë nga Rusia, në shkurt të vitit 2022.
“Rusia po bën gjithçka për të shkatërruar infrastrukturën e energjisë dhe ujësjellësit”, i tha Von der Leyen Zelenskyt para fillimit të samitit, “por ne qëndrojmë pranë jush dhe ju mbështesim, ashtu siç kemi bërë edhe gjatë dimrave të mëparshëm”.
Zelensky tha se vendi i tij dëshiron që lufta të përfundojë “sa më shpejt të jetë e mundur”, por shtoi se Rusia nuk po jep sinjale se dëshiron të njëjtën gjë.
“Prandaj, duhet të përgatitemi për dimrin. Paketa dimërore nuk përfshin vetëm energjinë, por edhe mbrojtjen dhe financimin”, tha ai.
Komentet e Trumpit për Zelenskyn, të bëra gjatë një interviste për median amerikane Neësmax, pasqyrojnë përkeqësimin e marrëdhënieve mes SHBA-së dhe Ukrainës.
Presidenti amerikan tha se “nuk është ndonjë admirues i madh i Zelenskyt” dhe se ai “nuk është një person me të cilin është mirë të bashkëpunojmë”.
“Ai nuk dëshiron të arrijë një marrëveshje. Thotë se dëshiron marrëveshje, por në të vërtetë nuk e dëshiron”, tha Trump.
“Siç e dini, Putini e urren Zelenskyn dhe Zelensky e urren Putinin”, shtoi ai. “Dhe kur ekziston një urrejtje e tillë, është shumë e vështirë të arrihet një marrëveshje”.
I pyetur për rifillimin e sulmeve të Ukrainës ndaj rafinerive ruse të naftës, Trump tha se kjo ishte “një turp”.
“E vetmja gjë që po bën ai është rritja e çmimit të naftës në tregun botëror... Ka shumë objektiva të tjera që mund të goditen”.
Trump është i pakënaqur me faktin që Ukraina vazhdon të shënjestrojë rafineritë ruse të naftës, pasi SHBA-ja njoftoi së fundmi një marrëveshje për importimin e 300 mijë tonëve naftë ruse në tregun amerikan, në përpjekje për të ulur çmimet e karburanteve.
Kjo marrëveshje, nga ana e saj, zemëroi Zelenskyn, i cili e cilësoi atë si një dhuratë për Putinin.
Zemërimi i Zelenskyt u shtua edhe më shumë në fillim të kësaj jave, kur u vendosën kufizime në rrjetin e internetit Starlink, në pronësi amerikane, i cili është thelbësor për aftësinë e ushtrisë së Kievit për t’u mbrojtur nga sulmet ruse.
Të martën në mbrëmje, kur rrjeti i komunikimit u kufizua, Rusia kreu disa sulme vdekjeprurëse ndaj Ukrainës. Banorët dhe qeveria ukrainase deklaruan se nuk kishte pasur asnjë paralajmërim paraprak për sulmet që po afroheshin.
Administrata Trump kishte paralajmëruar më herët se mund të ndërpriste ndarjen e informacioneve të inteligjencës, të cilat janë thelbësore për mbrojtjen e Ukrainës, nëse Kievi nuk i ndal sulmet ndaj rafinerive ruse të naftës.
Zelensky ka zhvilluar bisedime të njëpasnjëshme me liderët e BE-së gjatë qëndrimit të tij në Bruksel. Të enjten, ai u takua me shefin e NATO-s, Mark Rutte, si dhe me liderët e Polonisë, Francës, Danimarkës dhe Belgjikës.
Një ditë më parë, ai ishte takuar me kryeministrin britanik, Andy Burnham, në rezidencën zyrtare të kryeministrit, në Doëning Street, Londër.
Në samitin e së premtes, Zelensky tha se do të zhvillonte bisedime me drejtuesit e Këshillit Evropian dhe Komisionit Evropian, si dhe me kryeministrat e Hungarisë, Finlandës dhe Suedisë.
Ukraina vazhdoi sulmet ndaj Rusisë edhe gjatë natës së kalaur. Hapësira ajrore mbi Moskë u mbyll për disa orë, duke shkaktuar vonesa të fluturimeve, pasi 644 dronë u interceptuan mbi 26 rajone ruse, njoftoi Ministria e Mbrojtjes.
Kryetari i bashkisë së Moskës tha se 94 dronë ukrainas u rrëzuan teksa po i afroheshin kryeqytetit rus.
Ndërkaq, në rajonin e Vladimirit, në lindje të Moskës, guvernatori tha se dronët ukrainas u interceptuan për të parandaluar një sulm ndaj infrastrukturës së ngrohjes në këtë zonë.