-
Translated by: Flutura Gashi-Mehmeti
- September 21, 2026 12:23
- Share to:
"Mos kini frikë, liderë botërorë! Shkallët lëvizëse të famshme të OKB-së janë rregulluar në kohë për ngjarjen më të madhe diplomatike të vitit".
Kështu u tha gazetarëve sekretari i përgjithshëm në largim i Kombeve të Bashkuara, Antonio Guterres, në konferencën e tij të fundit për shtyp përpara Asamblesë së Përgjithshme të kësaj jave, e cila do të sjellë qindra diplomatë dhe liderë botërorë në selinë e OKB-së në New York.
Vitin e kaluar, presidenti amerikan Donald Trump e akuzoi OKB-në për sabotazh, pasi shkallët lëvizëse në të cilat po udhëtonte nuk funksionuan teksa ai po shkonte drejt sallës së Asamblesë së Përgjithshme.
“Mund t’ju them se kemi marrë masa shtesë për t’u siguruar që kushdo që i përdor ato të mos ketë ndërveprim negativ me shkallët lëvizëse”, tha Guterres të mërkurën.
Përveç ndërveprimeve negative me shkallët lëvizëse, Asambleja e Përgjithshme e OKB-së ka një agjendë të ngjeshur. Tema e këtij viti është: “Rikthimi i besimit, menaxhimi i transformimit: Një OKB që jep rezultate për të gjithë”.
Asambleja e Përgjithshme zhvillohet gjithashtu pak para largimit të Guterres nga posti në fund të vitit, ndërsa shqetësimet për modelet e reja të inteligjencës artificiale pritet të jenë pjesë e diskutimeve.
Ja çfarë pritet gjatë “Debatit të Përgjithshëm” të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, ku liderët dhe zyrtarët do të mbajnë me radhë fjalimet e tyre nga foltorja karakteristike prej guri e organizatës, duke nisur të martën, shkruan CNN.
Marrëveshje dhe takime
Përqendrimi i madh i diplomatëve dhe liderëve botërorë e bën Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së një mundësi të rëndësishme për takime në margjinat e aktivitetit kryesor.
Presidenti amerikan, Donald Trump, pritet të takohet të martën me liderët e vendeve të Gjirit për të diskutuar fazën e ardhshme të luftës me Iranin, thanë për CNN dy zyrtarë amerikanë.
Gjatë javës do të zhvillohet gjithashtu një takim në nivel të lartë i Bordit të Paqes të Trumpit, tha për CNN një burim i njohur me çështjen.
Kjo është veçanërisht e dukshme duke pasur parasysh se Trumpi dikur sugjeroi se bordi, i cili synon të mbikëqyrë rindërtimin e Gazës, “mund” të zëvendësonte përfundimisht OKB-në
Ndërkohë, Franca planifikon të organizojë këtë javë një takim pasues për zgjidhjen me dy shtete të konfliktit izraelito-palestinez, thanë burime diplomatike.
Franca dhe disa vende të tjera perëndimore njoftuan njohjen e shtetit të Palestinës gjatë punimeve të Asamblesë së Përgjithshme vitin e kaluar.
Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, tha se do të takohet me Trumpin në Neë York, ashtu siç bëri edhe vitin e kaluar.
Një takim i tillë do të zhvillohej pasi i dërguari i posaçëm amerikan Steve Witkoff dhe Jared Kushner u takuan veçmas me Zelenskyn në Kiev dhe me presidentin rus, Vladimir Putin në Moskë në fillim të këtij muaji.
Trumpi ka zhvilluar biseda vetëm me Putinin në javët që nga ajo vizitë.
Ministri i Jashtëm rus, Sergei Lavrov, do të takohet me sekretarin amerikan të Shtetit, Marco Rubio, sipas mediave shtetërore ruse.
Asambleja e Përgjithshme është gjithashtu një forum ku marrëveshjet arrihen ose zyrtarizohen.
Muaj pasi kërcënoi se do ta aneksonte Grenlandën me forcë, Trumpi pritet të nënshkruajë një marrëveshje të negociuar me Danimarkën dhe Grenlandën, e cila do t’i jepte SHBA-së “kontroll të përhershëm” mbi sigurinë e Grenlandës.
Nuk është e qartë se si do të ndryshonte kjo marrëveshje nga rregullimet aktuale, të cilat i japin SHBA-së një prani të madhe ushtarake në ishull.
Who will speak?
Fjalimet e mbajtura nga foltorja e Asamblesë së Përgjithshme shpesh tërheqin vëmendjen po aq për sjelljen e audiencës, sa edhe për vetë folësit. Vitin e kaluar, një numër i madh delegatësh u larguan nga salla ndërsa fliste kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu. Në vitin 2018, delegatët e ndërprenë me të qeshura fjalimin e Trumpit, ndërsa ai po rendiste arritjet e administratës së tij.
Daniel Forti, drejtues i çështjeve të OKB-së në organizatën "International Crisis Group", i tha CNN-it se lista e folësve do të përcaktojë tonin e asamblesë së këtij viti.
“Edhe pse duket se do të kemi mbi 130 krerë shtetesh ose qeverish, në fakt do të kemi një panoramë shumë më të përzier sa i përket mesazheve që liderët botërorë po i përcjellin OKB-së”, tha Forti.
Një nga pyetjet e mëdha është nëse lideri kinez, Xi Jinping, do të bëjë një paraqitje të papritur në New York.
Xi pritet të jetë në Washington për një vizitë shtetërore gjatë kohës kur zhvillohet Asambleja e Përgjithshme.
“Do të jetë një situatë shumë e vështirë për organizatën nëse Trumpi dhe Xi takohen në Washington, ndërsa dy fuqitë më të mëdha të botës nuk angazhohen të dyja në diplomacinë e OKB-së gjatë Javës së Nivelit të Lartë”, tha Forti.
I pyetur për agjendën e Xi-së, Guterres u tha gazetarëve se, megjithëse “do të donte ta kishte presidentin Xi Jinping me ne”, ai nuk ishte i shqetësuar për angazhimin e liderit kinez ndaj “një rendi botëror të bazuar në multilateralizëm, me OKB-në në qendër”.
Mes folësve të tjerë kryesorë do të jetë presidenti brazilian, Luiz Inácio Lula da Silva, i cili do të mbajë fjalimin e parë të martën, ndërsa kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu, do të flasë të enjten, sipas listës paraprake.
Presidentja në detyrë e Venezuelës, Delcy Rodriguez, do të bëjë debutimin e saj në OKB të enjten, ndërsa ish-shefi i saj, presidenti venezuelian Nicolas Maduro, ndodhet në burg vetëm disa kilometra larg, në Brooklyn.
Rodriguez pritet të takohet me Trumpin para fjalimit të saj.
Presidenti i Autoritetit Palestinez, Mahmoud Abbas, është planifikuar të flasë të enjten, përpara Netanyahut.
Megjithatë, administrata Trump i ka refuzuar sërish vizën Abbasit, ndaj ai pothuajse me siguri do t’i drejtohet sallës përmes videolidhjes.
Edhe pse administrata po refuzon viza për zyrtarë palestinezë, ajo do të lejojë të ashtuquajturin “delegacionin kryesor” të Iranit, ku ka gjasa të përfshihet edhe presidenti, Masoud Pezeshkian, të udhëtojë drejt New Yorkut.
Që Pezeshkiani të flasë në New York ndërsa vendi i tij është i përfshirë drejtpërdrejt në luftime me shtetet e Bashkuara është praktikisht e paprecedentë. Shembulli më i afërt ndërkombëtar mund të jetë vizita e presidentit egjiptian Anëar Sadat në Izrael në vitin 1977, ndërsa dy vendet ishin teknikisht në luftë, por edhe ajo vizitë ishte pjesë e një procesi më të gjerë paqeje.
Lamtumirë OKB
Këtë vit do të ketë disa lamtumira të rëndësishme në OKB: Presidenti francez, Emmanuel Macron do të marrë pjesë për herë të fundit në Asamblenë e Përgjithshme, ashtu si edhe Guterres.
Gara për zëvendësimin e Guterresit para fundit të vitit do të jetë në mendjen e shumë pjesëmarrësve, tha Forti.
Sekretari i përgjithshëm aktual është “i fundit i një epoke të mëparshme të liderëve globalistë” dhe gjatë pjesës më të madhe të mandatit të tij 10-vjeçar u përqendrua te financimi i zhvillimit, ndryshimet klimatike dhe përgatitja e OKB-së për rritjen e inteligjencës artificiale.
Pikërisht kjo e fundit është veçanërisht e rëndësishme për liderin në largim. Guterres kaloi më shumë se gjysmën e konferencës së tij të fundit për shtyp duke folur për inteligjencën artificiale.
“Inteligjenca artificiale do të jetë padyshim një temë kryesore në diskutimet e mia me liderët botërorë javën e ardhshme, dhe Kombet e Bashkuara do të vazhdojnë të shqyrtojnë ide dhe qasje praktike në ditët e menjëhershme që vijnë”, u tha Guterres gazetarëve.
Pas disa javësh paralajmërimesh apokaliptike për këtë teknologji, inteligjenca artificiale është një nga çështjet kryesore të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së këtë vit.
Të hënën, figura të industrisë së teknologjisë, diplomatë dhe aktori Joseph Gordon-Levitt do të marrin pjesë në një konferencë për “Bashkëpunimin Digjital”. Këshilli i Sigurimit pritet të zhvillojë një takim për inteligjencën artificiale të mërkurën, ndërsa SHBA-ja do të organizojë një tjetër aktivitet po atë ditë.
Guterres ka qenë i zëshëm për inteligjencën artificiale që nga viti 2021 dhe përqendrimi i tij te teknologjitë e reja mund të ketë ardhur në kurriz të rolit të tij tradicional në promovimin e përpjekjeve paqeruajtëse të OKB-së, tha Forti.