Φορολογία στους πλούσιους!

Το άνοιγμα της παγκόσμιας οικονομίας τα τελευταία 30 χρόνια έχει βγάλει εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους από την ακραία φτώχεια, αλλά έχει επίσης πλουτίσει τις πολυεθνικές εταιρείες, οι οποίες μπόρεσαν να μεταφέρουν τους φόρους επί των εταιρικών κερδών σε όποιο επίπεδο είναι χαμηλότερο.

«Το φορολογικό σύστημα έχει στρεβλωθεί υπέρ των πλουσίων και μακριά από τη μεσαία τάξη τα τελευταία δέκα χρόνια. Αυτό είναι δραματικό και δεν νομίζω ότι είναι σωστό. Και νομίζω ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί.»

Αυτό είχε πει ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής Γουόρεν Μπάφετ πριν από 18 χρόνια. Επεξήγησε αυτόν τον ισχυρισμό παρατηρώντας το προσωπικό στο γραφείο του: παρόλο που ήταν ο δεύτερος πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο εκείνη την εποχή, πλήρωνε χαμηλότερο ποσοστό φόρου εισοδήματος από την υπάλληλό του στη ρεσεψιόν.
Έκτοτε, η οικονομική ανισότητα έχει μόνο επιδεινωθεί, εν μέρει λόγω της ανόδου των τεχνολογικών μετοχών που είναι εξαιρετικά πολύτιμες αλλά δεν δηλώνουν μερίσματα. Το 2020, έξι από τους δέκα πλουσιότερους Αμερικανούς - ο Τζεφ Μπέζος, ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ, ο Γουόρεν Μπάφετ, ο Λάρι Πέιτζ, ο Σεργκέι Μπριν και ο Έλον Μασκ - ήταν οι μεγαλύτεροι μέτοχοι εταιρειών που δεν καταβάλλουν μερίσματα. Μαζί, η περιουσία τους ανήλθε σε 500 δισεκατομμύρια δολάρια, ή στο 0.5% του συνολικού πλούτου στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τον περασμένο μήνα, ένα έγγραφο του Λευκού Οίκου, το οποίο συνυπέγραψαν οικονομολόγοι από το Συμβούλιο Οικονομικών Συμβούλων και το Γραφείο Διαχείρισης και Προϋπολογισμού, εκτίμησε ότι οι 400 πλουσιότερες αμερικανικές οικογένειες, με περιουσία άνω των 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων η καθεμία, πληρώνουν ομοσπονδιακούς φόρους εισοδήματος με μέσο συντελεστή 8.2% εάν τα κέρδη από τις απούλητες μετοχές υπολογίζονται ως εισόδημα. Ο μέσος Αμερικανός φορολογούμενος πληρώνει 13.3% σε ομοσπονδιακούς φόρους εισοδήματος.

Το έλλειμμα του προϋπολογισμού των ΗΠΑ, ως ποσοστό του ΑΕΠ, βρίσκεται τώρα στο δεύτερο υψηλότερο επίπεδό του από το 1945. Δημοσκόπηση μετά από δημοσκόπηση, οι Αμερικανοί δηλώνουν ότι θέλουν οι πλούσιοι να πληρώνουν υψηλότερους φόρους, κάτι που θα μείωνε το έλλειμμα και θα βελτίωνε την ισότητα ταυτόχρονα. Ωστόσο, το Κογκρέσο δεν αυξάνει τους φόρους στους πλούσιους.

Σκεφτείτε το σκανδαλώδες κενό στον φορολογικό κώδικα των ΗΠΑ σχετικά με το «φορτωμένο συμφέρον», το οποίο επιτρέπει στους διαχειριστές επενδυτικών κεφαλαίων να πληρώνουν χαμηλότερους φόρους επί των αμοιβών που λαμβάνουν από τους πελάτες τους, σαν αυτές οι αμοιβές να ήταν κεφαλαιακά κέρδη και όχι εισόδημα.

επίσης Ο ΚΟΣΜΟΣ 2 Απριλίου 2026 Οι υπερπλούσιοι του κόσμου μπορεί να έχουν κρύψει πάνω από 3,5 τρισεκατομμύρια δολάρια από φόρους

Ο Πρόεδρος Τζο Μπάιντεν έχει δηλώσει ότι θέλει να κλείσει το χάσμα, αλλά οι προτάσεις για φορολογική μεταρρύθμιση πρέπει να εγκριθούν από την Επιτροπή Τρόπων και Μέσων της Βουλής, της οποίας προεδρεύει ο Ρίτσαρντ Νιλ. Το 2007, ο Νιλ, Δημοκρατικός, χρηματοδότησε μια ανεπιτυχή προσπάθεια για να κλείσει το χάσμα. Στη συνέχεια, άρχισε να δέχεται μεγάλες δωρεές από τον εταιρικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων 29.9 εκατομμυρίων δολαρίων για την προεκλογική του εκστρατεία το 2020. Τον περασμένο μήνα, η Επιτροπή Τρόπων και Μέσων παρουσίασε τις προτάσεις της για φορολογική μεταρρύθμιση. Η κλείσιμο του χάσματος των μερισμάτων δεν ήταν μεταξύ αυτών.

Το συμπέρασμα είναι αναπόφευκτο: Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι πλέον δημοκρατία. Μια πλουτοκρατία.

Αλλά ακόμη και χώρες όπου το χρήμα έχει μικρότερη επιρροή στη νομοθεσία αντιμετωπίζουν προβλήματα με τη φορολογία των πλουσίων.

Τα «Έγγραφα της Πανδώρας», που δημοσιεύθηκαν νωρίτερα αυτόν τον μήνα από τη Διεθνή Κοινοπραξία Ερευνητών Δημοσιογράφων, έδειξαν πώς οι πλούσιοι σε περισσότερες από 200 χώρες και εδάφη διατηρούν τα περιουσιακά τους στοιχεία στο εξωτερικό, μεγάλο μέρος των οποίων για να αποφύγουν τους φόρους.

Μεταξύ αυτών ήταν ο Βραζιλιάνος υπουργός Οικονομικών Πάουλο Γκέδες, ο οποίος έχει την τελική ευθύνη για την αύξηση των εσόδων που χρειάζεται η χώρα του, αλλά ο οποίος έχει αποθηκεύσει σχεδόν 10 εκατομμύρια δολάρια από τον πλούτο του ίδιου και της οικογένειάς του στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους.

Ο Αντρέι Μπάμπις, πρωθυπουργός της Τσεχικής Δημοκρατίας κατά την εποχή που δημοσιεύθηκαν τα έγγραφα, ισχυρίστηκε ότι η απόφασή του να μεταφέρει τα κεφάλαιά του σε υπεράκτιους λογαριασμούς ήταν ακίνδυνη. Το εκλογικό σώμα μπορεί να ήταν σκεπτικό: ως αποτέλεσμα έχασε τις εκλογές.

επίσης Ο ΚΟΣΜΟΣ 20 Ιανουαρίου 2025 Ο πλούτος των δισεκατομμυριούχων του κόσμου αυξήθηκε κατά 2 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2024, αποκαλύπτει η έκθεση

Όταν οι ηγέτες της G20, μιας ομάδας από τις πιο προηγμένες και ανεπτυγμένες οικονομίες του κόσμου, συναντηθούν στη Ρώμη αυτή την εβδομάδα, αναμένεται να υποστηρίξουν μια συμφωνία για τη φορολόγηση των μεγαλύτερων εταιρειών του κόσμου με ελάχιστο συντελεστή 15%. Στόχος είναι να τερματιστεί μια κούρσα προς τα κάτω που έχει μειώσει τους συντελεστές εταιρικής φορολογίας, καθώς οι χώρες ανταγωνίζονται για την προσέλκυση επενδύσεων. Ωστόσο, η συμφωνία θα εφαρμοστεί σταδιακά σε διάστημα μιας δεκαετίας και περιλαμβάνει σημαντικές εξαιρέσεις. Ακόμη και για τις εταιρείες που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για την απαλλαγή, ο ελάχιστος συντελεστής του 15% είναι χαμηλότερος από αυτόν που πληρώνουν οι περισσότερες εταιρείες με έδρα τις ανεπτυγμένες χώρες.

Υπάρχει κάτι άλλο που μπορεί να κάνει η G20 για τη φορολογική ανισότητα μεταξύ των πλουσίων και της πλειοψηφίας των εργαζομένων;

Οι οικονομολόγοι Emmanuel Saez και Gabriel Zucman από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϊ, πρότειναν έναν ετήσιο φόρο περιουσίας 0.2% επί της αξίας των μετοχών όλων των εισηγμένων στο χρηματιστήριο εταιρειών.

Επιπλέον, οι Saez και Zucman υποστήριξαν ότι ένας φόρος περιουσίας δεν θα επηρέαζε τη διαθεσιμότητα εταιρικής χρηματοδότησης, καθώς οι εισηγμένες στο χρηματιστήριο εταιρείες θα μπορούσαν να εκδίδουν περισσότερες μετοχές (μειώνοντας ελαφρώς την αξία των υφιστάμενων μετοχών) και να πληρώνουν φόρους στις κυβερνήσεις αναλογικά, οι οποίες στη συνέχεια θα μπορούσαν να πουλήσουν τις μετοχές στην αγορά. Η επέκταση του φόρου σε μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες θα μπορούσε επίσης να είναι εφικτή, χρησιμοποιώντας τυποποιημένες μεθόδους αποτίμησης.

Το άνοιγμα της παγκόσμιας οικονομίας τα τελευταία 30 χρόνια έχει βγάλει εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους από την ακραία φτώχεια, αλλά έχει επίσης πλουτίσει τις πολυεθνικές εταιρείες, οι οποίες μπόρεσαν να μεταφέρουν τους φόρους επί των εταιρικών κερδών σε όποιο επίπεδο είναι χαμηλότερο.

επίσης Ο ΚΟΣΜΟΣ 7 κάτω από το 2024 Η νίκη του Τραμπ προσθέτει 64 δισεκατομμύρια δολάρια στους 10 πλουσιότερους ανθρώπους

Η G20 θα μπορούσε να κάνει ένα βήμα προς τη διόρθωση αυτού του προβλήματος αποδεχόμενη τον προτεινόμενο ελάχιστο συντελεστή 15%, αλλά αυτό θα άφηνε ανέγγιχτο τον πλούτο που προέρχεται από νεοσύστατες εταιρείες που δεν παράγουν κέρδη αλλά έχουν υψηλές τιμές μετοχών. Οι χώρες της G20 θα μπορούσαν να λύσουν αυτό το πρόβλημα υιοθετώντας έναν φόρο περιουσίας, όπως προτείνουν οι Saez και Zucman.

(Ο Peter Singer, καθηγητής βιοηθικής στο Πανεπιστήμιο του Πρίνστον, είναι ο ιδρυτής του μη κερδοσκοπικού οργανισμού «The Life You Can Save». Είναι ο συγγραφέας των βιβλίων «Animal Liberation», «Practical Ethics» και «Ethics in the Real World». Το σχόλιο γράφτηκε αποκλειστικά για το παγκόσμιο δημοσιογραφικό δίκτυο «Project Syndicate», του οποίου μέρος είναι και η «Koha Ditore»)