Πώς λειτουργούν στην πράξη οι περιορισμοί στις πλαστικές σακούλες;

Δυστυχώς, η περιβαλλοντική συνείδηση ​​παραμένει στάσιμη στο Κοσσυφοπέδιο. Σύμφωνα με το UNDP Public Pulse του 2023, μόνο το 18% των ερωτηθέντων αντιλαμβάνεται ότι το Κοσσυφοπέδιο επηρεάζεται σημαντικά από την κλιματική αλλαγή, ενώ σε μια άλλη ερώτηση, το μεγαλύτερο μέρος του 91% παραδέχεται ότι έχει μέση ή καθόλου γνώση σχετικά με πιθανές απειλές για την υγεία από το περιβάλλον. Ακόμη και η έκθεση προόδου της ΕΕ για το 2023 θεωρεί ότι το Κοσσυφοπέδιο βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο προετοιμασίας όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος και την κλιματική αλλαγή, και ότι υπάρχει μόνο περιορισμένη πρόοδος σε αυτόν τον τομέα. Η έκθεση αναφέρει επίσης ότι δεν έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την προστασία της φύσης. Αυτό μπορεί να υποδηλώνει ότι η ευαισθητοποίηση και η προθυμία των πολιτών του Κοσσυφοπεδίου να καταβάλουν περισσότερες προσπάθειες για την προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι στο επιθυμητό επίπεδο

Τον Σεπτέμβριο του 2023, το Κοσσυφοπέδιο εισήγαγε μια νέα διοικητική οδηγία για τον καθορισμό της τιμής πώλησης των 0.05 ευρώ για τις πλαστικές σακούλες. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Υποδομών είχε προωθήσει αυτή την πρωτοβουλία ως στρατηγική για την προστασία του περιβάλλοντος και την περαιτέρω ευθυγράμμιση με το «κεκτημένο» της ΕΕ. Η διοικητική καθοδήγηση αποσκοπεί στην αντιμετώπιση διαφόρων πτυχών της διαχείρισης συσκευασιών και απορριμμάτων. Οι στόχοι του περιλαμβάνουν την πρόληψη της υπερβολικής παραγωγής απορριμμάτων συσκευασίας, την προώθηση της επαναχρησιμοποίησης, την αύξηση των προσπαθειών ανακύκλωσης, τη μείωση της τελικής υγειονομικής ταφής και τη διευκόλυνση της μετάβασης σε μια κυκλική οικονομία.

Ο καθορισμός της τιμής των πλαστικών σακουλών στο Κοσσυφοπέδιο ήρθε σε μια σημαντική στιγμή, λαμβάνοντας υπόψη το εξαιρετικά υψηλό επίπεδο πλαστικής ρύπανσης στο περιβάλλον. Το πλαστικό, ειδικά με τη μορφή ειδών μίας χρήσης, όπως οι σακούλες, αποτελεί μεγάλη απειλή για τα οικοσυστήματα και συμβάλλει σημαντικά στην κλιματική αλλαγή. Σε παγκόσμιο επίπεδο, λιγότερο από το 10% των πλαστικών απορριμμάτων ανακυκλώνεται, ενώ τα περισσότερα καταλήγουν σε χωματερές ή σε φυσικά περιβάλλοντα. Όσον αφορά τις πλαστικές σακούλες μιας χρήσης, η έρευνα δείχνει ότι ο μέσος χρόνος χρήσης τους είναι μόλις 15 λεπτά, ενώ ο χρόνος αποσύνθεσης ξεκινά από τα 20 χρόνια. Έτσι, η μείωση της χρήσης πλαστικών, ειδικά ειδών μιας χρήσης, όπως οι σακούλες, αντιπροσωπεύει ένα κρίσιμο βήμα προς τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προστασία της Γης.

Ανησυχούμενες από τις επιπτώσεις του πλαστικού, 127 χώρες του ΟΗΕ έχουν υιοθετήσει διάφορα μέτρα στη νομοθεσία για την αντιμετώπιση της χρήσης πλαστικών σακουλών. Αυτά τα μέτρα καλύπτουν όλα τα στάδια του κύκλου ζωής των πλαστικών σακουλών και περιλαμβάνουν απαγορεύσεις, περιορισμούς, φόρους, τέλη και εκτεταμένη ευθύνη των κατασκευαστών τσαντών. Σύμφωνα με έκθεση του UNEP, οι άμεσες απαγορεύσεις ή περιορισμοί στη χρήση είναι η πιο κοινή μορφή ελέγχου για τις πλαστικές σακούλες και αυτή η μορφή εφαρμόζεται σε 91 χώρες, ιδιαίτερα στην Αφρική και την Ευρώπη. Επιπλέον, 84 πολιτείες περιορίζουν τη λιανική διανομή τσαντών, συχνά παράλληλα με περιορισμούς παραγωγής και εισαγωγής, ενώ 38 χώρες ρυθμίζουν το πάχος των πλαστικών σακουλών και 16 πολιτείες προωθούν τις επαναχρησιμοποιήσιμες σακούλες απαλλάσσοντάς τις από φόρους ή διαθέτοντας τις δωρεάν. Αυτές οι χώρες διαφέρουν πολύ μεταξύ τους ως προς την οικονομική ανάπτυξη, ωστόσο οι προσπάθειές τους για την αντιμετώπιση της πλαστικής ρύπανσης ήταν όλες πολύ επιτυχημένες.

Πώς λειτουργούν στην πράξη αυτοί οι περιορισμοί;

Ξεκινώντας με τις πιο αυστηρές απαγορεύσεις, η περιοχή της υποσαχάριας Αφρικής βρίσκεται στην πρώτη γραμμή του παγκόσμιου κινήματος κατά των πλαστικών μιας χρήσης, με 34 χώρες να εφαρμόζουν πλήρεις απαγορεύσεις στη χρήση πλαστικών σακουλών. Αυτή η απαγόρευση σε ορισμένες χώρες, όπως η Τανζανία, η Κένυα και η Ρουάντα, ισχύει και για τους τουρίστες. Για τους τουρίστες, αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν να φέρουν πλαστικές σακούλες σε αυτές τις χώρες και είναι υποχρεωμένοι να αφήνουν τις τσάντες τους στα καθορισμένα σημεία στα συνοριακά σημεία. Εν τω μεταξύ, για τους ντόπιους, στη Ρουάντα, η προσωπική χρήση μιας πλαστικής σακούλας μπορεί να οδηγήσει σε πρόστιμα έως και 60 $ και στην Κένυα ένα άτομο που χρησιμοποιεί πλαστική σακούλα μπορεί να φυλακιστεί. Αυτά τα μέτρα είχαν ως αποτέλεσμα τη σημαντική μείωση των πλαστικών απορριμμάτων στην Κένυα, ενώ η πρωτεύουσα της Ρουάντα, Κιγκάλι, ονομάστηκε η πιο καθαρή πόλη στην Αφρική, εν μέρει λόγω της απαγόρευσης των μη βιοαποδομήσιμων πλαστικών.

επίσης Arberi 27 Δεκεμβρίου 2026 5 σεντς κάνουν τη δουλειά, μειώνοντας σημαντικά τη χρήση πλαστικών σακουλών

Προχωρώντας σε λιγότερο αυστηρές πολιτικές, δηλαδή φόρους και χρεώσεις για τη χρήση σακουλών, το Ηνωμένο Βασίλειο είχε αρχίσει να εφαρμόζει ένα τέλος περίπου 0,06 ευρώ για τις πλαστικές σακούλες στα σούπερ μάρκετ από το 2015. Το 2021, το τέλος αυτό αυξήθηκε σε περίπου 0,10 ευρώ και επεκτάθηκε σε όλες τις επιχειρήσεις . Αυτό το μέτρο είχε ως αποτέλεσμα μια αξιοσημείωτη μείωση κατά 98% στη χρήση πλαστικών σακουλών έως το 2023. Μια σημαντική μείωση στη χρήση πλαστικών σακουλών έχει αποδοθεί στην επιτυχία αυτής της πολιτικής και τώρα ο μέσος άνθρωπος στην Αγγλία αγοράζει μόνο δύο μίας χρήσης πλαστικές σακούλες ανά έτος.

Ομοίως, η εισαγωγή φόρου στις πλαστικές σακούλες στη Νότια Αφρική το 2003 είχε ως στόχο να επηρεάσει τη συμπεριφορά των καταναλωτών και να δημιουργήσει έσοδα για έργα που σχετίζονται με το περιβάλλον. Αρχικά ορίστηκε στα 3 σεντ ανά πλαστική σακούλα, ο φόρος αναθεωρήθηκε δύο φορές, αυξάνοντας σε 4 σεντ το 2007 και 6 σεντ το 2013. Ο φόρος είχε σημαντικό αντίκτυπο στη μείωση της ζήτησης των πολιτών για σακούλες, με αποτέλεσμα τη μείωση κατά 72 % μέχρι το 2014 σε σχέση με την εποχή που δεν υπήρχε τέτοιος φόρος.

Επιπλέον, η έρευνα δείχνει ότι οι μηχανισμοί τιμολόγησης ή φορολογίας για τις πλαστικές σακούλες ήταν αποτελεσματικοί στη μείωση της χρήσης τους σε διάφορες άλλες περιοχές, όπως η Δανία, η Ιρλανδία, το Βέλγιο, το Χονγκ Κονγκ, η Πορτογαλία, η Μποτσουάνα και η Κίνα, με μειώσεις που κυμαίνονται από 50% έως και πάνω από 90%. .

Τι περιλαμβάνει ο κανονισμός του Κοσσυφοπεδίου;

Η προσέγγιση του Κοσσυφοπεδίου στη ρύθμιση των πλαστικών σακουλών είναι σχετικά λιγότερο αυστηρή από αυτή των προαναφερθέντων κρατών. Η νέα οδηγία περιλαμβάνει απαγορεύσεις στην κατασκευή, εισαγωγή και πώληση πλαστικών σακουλών με χερούλια πάχους από 25 έως 25 microns, καθώς και πλαστικών σακουλών που διασπώνται με οξέα (πλαστικές σακούλες που έχουν σχεδιαστεί για να διασπώνται πιο γρήγορα αλλά εξακολουθούν να είναι επιβλαβείς. αφήνουν πίσω επικίνδυνα μικροπλαστικά). Σύμφωνα με την οδηγία, οι πολύ ελαφριές πλαστικές σακούλες χωρίς χερούλια μπορούν να διανέμονται δωρεάν στους καταναλωτές, ενώ αυτές με λαβές πάχους 50-0,05 microns πρέπει να πωλούνται σε υποχρεωτική ελάχιστη τιμή XNUMX ευρώ, με τμήμα αφιερωμένο στον κρατικό προϋπολογισμό. Η καθοδήγηση έχει όρια τιμών για παχύτερες πλαστικές σακούλες και οι βιοαποικοδομήσιμες πλαστικές σακούλες εξαιρούνται από τις τιμές. Επίσης, οι πωλητές υποχρεούνται να καταγράφουν κάθε πώληση πλαστικών σακουλών στην προβλεπόμενη τιμή στα φορολογικά κουπόνια που εκδίδονται στους καταναλωτές. Η οδηγία απαγορεύει την τοποθέτηση λογοτύπων ή εμπορικών σημάτων σε πλαστικές σακούλες που υπόκεινται σε πληρωμή.

Σύμφωνα με την κατευθυντήρια γραμμή, η μη συμμόρφωση με τις διατάξεις της μπορεί να οδηγήσει σε τιμωρητικά μέτρα για άτομα και επιχειρήσεις, σύμφωνα με το Νόμο για τα Απόβλητα και το Νόμο για την Τροποποίηση και Συμπλήρωση του Νόμου για τα Απόβλητα. Οι δύο αυτοί νόμοι περιλαμβάνουν πρόστιμα από πέντε έως και 50,000 ευρώ για ιδιώτες και επιχειρήσεις που δεν συμμορφώνονται με ορισμένες διατάξεις διαχείρισης απορριμμάτων. Επιπλέον, η οδηγία προβλέπει την κατάσχεση και κατάσχεση του εξοπλισμού για την παραγωγή συσκευασιών ή των ίδιων των συσκευασιών που διατίθενται στην αγορά που δεν συμμορφώνονται με τις διατάξεις της.

επίσης Arberi 29 Οκτωβρίου 2023 Από αύριο ξεκινά ο έλεγχος των επιχειρήσεων για σακούλες, θα ανακοινωθούν πρόστιμα

Αυτή η οδηγία είναι εν μέρει σύμφωνη με την Οδηγία αριθ. 1994/62 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας και την οδηγία αριθ. 2019/904 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη μείωση των επιπτώσεων ορισμένων πλαστικών προϊόντων στο περιβάλλον. Οι κύριες διαφορές μεταξύ των πράξεων περιστρέφονται κυρίως γύρω από τη λεπτομερή εφαρμογή των στόχων τους για μείωση του πλαστικού και την ειδική εστίαση σε ορισμένους τύπους απορριμμάτων και οικονομικά μέσα.

Πώς θα λειτουργήσει για το Κοσσυφοπέδιο;

Δυστυχώς, η περιβαλλοντική συνείδηση ​​παραμένει στάσιμη στο Κοσσυφοπέδιο. Σύμφωνα με το UNDP Public Pulse του 2023, μόνο το 18% των ερωτηθέντων αντιλαμβάνεται ότι το Κοσσυφοπέδιο επηρεάζεται σημαντικά από την κλιματική αλλαγή, ενώ σε μια άλλη ερώτηση, το μεγαλύτερο μέρος του 91% παραδέχεται ότι έχει μέση ή καθόλου γνώση σχετικά με πιθανές απειλές για την υγεία από το περιβάλλον. Ακόμη και η έκθεση προόδου της ΕΕ για το 2023 θεωρεί ότι το Κοσσυφοπέδιο βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο προετοιμασίας όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος και την κλιματική αλλαγή και ότι υπάρχει μόνο περιορισμένη πρόοδος σε αυτόν τον τομέα. Η έκθεση αναφέρει επίσης ότι δεν έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την προστασία της φύσης. Αυτό μπορεί να υποδηλώνει ότι η ευαισθητοποίηση και η προθυμία των πολιτών του Κοσσυφοπεδίου να καταβάλουν περισσότερες προσπάθειες για την προστασία του περιβάλλοντος δεν είναι στο επιθυμητό επίπεδο.

Σε αυτήν την περίπτωση, παρά το γεγονός ότι η οδηγία δεν είναι τόσο αυστηρή και εξακολουθεί να υπάρχει χαμηλό κόστος αγοράς των τσαντών, η κατευθυντήρια γραμμή έχει τη δυνατότητα να αλλάξει τη στάση της κοινωνίας για να την κάνει πιο διατεθειμένη προς τη βιωσιμότητα. Μέσω της σταδιακής ενσωμάτωσης φιλικών προς το περιβάλλον πρακτικών στη ρουτίνα, όπως π.χ Χρησιμοποιώντας επαναχρησιμοποιούμενες σακούλες, τα άτομα μπορούν να αποκτήσουν μεγαλύτερη επίγνωση των περιβαλλοντικών τους επιπτώσεων και, επομένως, να υιοθετήσουν βιώσιμες συνήθειες σε άλλες πτυχές της ζωής τους. Αυτή η στροφή προς επαναχρησιμοποιήσιμες εναλλακτικές λύσεις, εκτός από τη μείωση των πλαστικών απορριμμάτων, μπορεί επίσης να προωθήσει μια κουλτούρα περιβαλλοντικής ευθύνης. Αυτό φαίνεται ακόμη και τώρα, καθώς πριν από αυτούς τους κανόνες οι πολίτες σχεδόν ποτέ δεν πήγαιναν επαναχρησιμοποιούμενες σακούλες στο σούπερ μάρκετ, και τώρα, αν και πολλοί εξακολουθούν να αγοράζουν πλαστικές σακούλες, μπορούμε να δούμε πολλούς ανθρώπους να φέρνουν επαναχρησιμοποιήσιμες σακούλες όταν πάνε για ψώνια.

Μάλιστα, κατά τη διάρκεια συνομιλιών με το προσωπικό πωλήσεων σε δύο σούπερ μάρκετ στη Gjakovë και την Prishtina, έγινε φανερό ότι οι τάσεις στην πώληση πλαστικών σακουλών μειώνονται σιγά σιγά και όλο και περισσότεροι άνθρωποι φέρνουν επαναχρησιμοποιούμενες σακούλες καθημερινά. Αν και αρχικά αντιμετωπίστηκε με δυσαρέσκεια, καθώς ορισμένοι πελάτες επιλέγουν να μεταφέρουν αντικείμενα με το χέρι αντί να πληρώνουν για τσάντες, οι άνθρωποι υιοθετούν τώρα τη συνήθεια να κουβαλούν επαναχρησιμοποιούμενες τσάντες όταν πηγαίνουν στο κατάστημα. «Οι άνθρωποι έχουν αρχίσει να αγοράζουν επαναχρησιμοποιούμενες τσάντες και να τις βάζουν στις τσέπες ή στις τσάντες τους πριν φύγουν από το σπίτι, σε περίπτωση που χρειαστεί να αγοράσουν κάτι», είπε μια πωλήτρια σε ένα σούπερ μάρκετ στη Γκιάκοβα. Ωστόσο, και στις δύο συνομιλίες, αναγνωρίζεται ότι η πώληση των τσαντών μιας χρήσης παραμένει σημαντική.

Έτσι, το Κοσσυφοπέδιο μπορεί επίσης να είναι μέρος των ιστοριών επιτυχίας που αναφέρθηκαν παραπάνω με τη μείωση της χρήσης πλαστικών σακουλών μέσω της χρήσης του μηχανισμού τιμών, καθώς αυτό θα χρησιμεύσει πρώτα ως εργαλείο για τη μετατόπιση της νοοτροπίας προς τη βιωσιμότητα.

επίσης Arberi 30 κάτω από το 2025 Οι κλιματικοί κίνδυνοι στο Κοσσυφοπέδιο συγκρούονται με πολιτικά εμπόδια

(Ο συγγραφέας είναι μέλος της Ομάδας Νομικών και Πολιτικών Σπουδών (GLPS). Αυτό το άρθρο γράφτηκε στο πλαίσιο του έργου: Κέντρο Στρατηγικής Δικαιοσύνης, που ιδρύθηκε από την GLPS, του έργου "Human Rightivism" που υποστηρίζεται από τη Σουηδική Συνεργασία και International Development Agency (SIDA) και υλοποιείται από το Κοινοτικό Ταμείο Ανάπτυξης (CDF)).