Σε ένα περιβάλλον με επικεφαλής ένα κόμμα, με έναν υπερ-χαρισματικό ηγέτη, αλλά όχι έναν καλό αρχηγό κυβέρνησης, με μια ομάδα ανθρώπων που δεν επιδεικνύουν επαγγελματικές δεξιότητες για να ηγηθούν τμημάτων με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης· με αντιπάλους, κόμματα που μέχρι χθες ήταν στην αντιπολίτευση με υπερ-αντι-χαρισματικούς ηγέτες και χωρίς απολύτως καμία άλλη ιδέα πέρα από τη μίμηση αυτού που είπε κάποιος πρώτος - δεν μπορείς παρά να λυπάσαι για το παρόν, ακόμη και για το μέλλον.
Σχεδόν στα μισά της χρονιάς, και εξακολουθούμε να συζητάμε για το ίδιο θέμα - τις εκλογές.
Η καμπάνια ξεκίνησε προχθές – και δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι συνεχίστηκε με τον ίδιο τρόπο όπως την τελευταία φορά πριν από έξι μήνες – μας βομβαρδίστηκαν με υποσχέσεις για αυξήσεις μισθών, συντάξεις, μειώσεις φόρων και δεν ξέρω τι άλλο.
Υποστηρίξτε το ΧΡΟΝΟΣΔιατήρησε την αλήθεια.
Η επαγγελματική δημοσιογραφία είναι προς το δημόσιο συμφέρον. Η υποστήριξή σας τη βοηθά να παραμείνει ανεξάρτητη και αξιόπιστη. Συνεισφέρετε κι εσείς. 1 ευρώ κάνει τη διαφορά.
Επιστολή προς τον αναγνώστη — Γιατί ζητάμε την υποστήριξή σας ΣυνεισφέρωΌλα μοιάζουν με ένα κακό όνειρο που έχω ήδη δει. Όλα ακούγονται σαν ένα σπασμένο γραμμόφωνο, μια μπαγιάτικη κακοφωνία και μια όλο και μεγαλύτερη εξασθένηση της ελπίδας ότι θα έχουμε μάθει έστω και κάτι για αυτά τα τελευταία 30 χρόνια.
Σε ένα περιβάλλον με επικεφαλής ένα κόμμα, με έναν υπερ-χαρισματικό ηγέτη, αλλά όχι έναν καλό αρχηγό κυβέρνησης, με μια ομάδα ανθρώπων που δεν επιδεικνύουν επαγγελματικές δεξιότητες για να ηγηθούν τμημάτων με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης· με αντιπάλους, κόμματα που μέχρι χθες ήταν στην αντιπολίτευση με υπερ-αντι-χαρισματικούς ηγέτες και χωρίς απολύτως καμία άλλη ιδέα πέρα από τη μίμηση αυτού που είπε κάποιος πρώτος - δεν μπορείς παρά να λυπάσαι για το παρόν, ακόμη και για το μέλλον.
* * *
Πριν από δύο εβδομάδες, δημοσιεύθηκε η έκθεση «Παγκόσμιος Άτλας», η οποία καταρτίστηκε με βάση τα στοιχεία του Ταμείου.
Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, σύμφωνα με το οποίο το Κοσσυφοπέδιο ήταν η δεύτερη φτωχότερη χώρα στην Ευρώπη, μετά τη Μολδαβία.
Υπό κανονικές συνθήκες, αυτό θα πρέπει να είναι σήμα συναγερμού.
Στην περίπτωση του Κοσσυφοπεδίου, και ιδιαίτερα του κύριου ερμηνευτή του Συντάγματος, του Μουράτ, ένα τέτοιο αποτέλεσμα είναι καλά νέα, επειδή δεν είμαστε πλέον οι τελευταίοι, αλλά οι προτελευταίοι.
Και πιθανώς, για αυτή την είδηση, θα έπρεπε να ανάψουν πυροτεχνήματα, επειδή «έχουμε καταφέρει πολλά, κατατασσόμαστε όλο και καλύτερα», ή κάτι τέτοιο είναι η διατύπωση του υπηρεσιακού υπουργού.
Μου θυμίζει πολύ την εποχή που, πριν από δέκα χρόνια ή και περισσότερο, δημοσιεύονταν εκθέσεις προόδου, και κάθε φορά που αποδεικνύονταν κακές, με πολύ συγκεκριμένες παρατηρήσεις για πράγματα που έπρεπε να αλλάξουν, επειδή η αλλαγή απαιτεί μόνο πολιτική βούληση, η κυβέρνηση εκείνη την εποχή έλεγε: «αυτή είναι μια πραγματική έκθεση» και μετά δεν έκανε τίποτα για να κάνει την αλλαγή.
Τώρα η απάντηση είναι: «Είμαστε φτωχοί, μόνο φτωχότεροι υπήρξαμε». Δεν έχει καμία σχέση με το γεγονός ότι δεν μπορούμε να ξεπεράσουμε τον ορισμό του να είμαστε φτωχοί και ότι ζούμε μια ζωή που θα μπορούσαμε να είχαμε ζήσει πολύ καλύτερα.
Αυτό είναι σαν τους Ολυμπιακούς Αγώνες, όταν βγαίνεις (προτελευταίος): «η συμμετοχή είναι αυτή που μετράει».
Τι μπορούμε όμως να κάνουμε όταν η ζωή δεν είναι άθλημα και η επίλυση των προβλημάτων μιας κοινωνίας δεν είναι θέμα σωματικής δύναμης, αλλά μυαλού.
* * *
Έτσι, στον απόηχο των λαϊκιστικών δηλώσεων και ενεργειών, υπάρχει και αυτό της περασμένης εβδομάδας που ονομάζεται «μέτρα για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού»... κάτι τέτοιο. Και σύμφωνα με την απόφαση, προς το παρόν μόνο οι εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα με μισθούς κάτω των 1000 ευρώ υποφέρουν από τον πληθωρισμό, οι φοιτητές, οι μητέρες, οι συνταξιούχοι. Όσοι άλλοι υπέφεραν από τον πληθωρισμό τον περασμένο μήνα έχουν βολευτεί με έναν επιπλέον μισθό, παρά το γεγονός ότι έχουν μισθούς άνω των 1000 ευρώ. Αλλά ο πληθωρισμός που πρέπει να αντιμετωπίσουν είναι διπλάσιος.
Το ξέσπασμα της διανομής μετρητών σε αντάλλαγμα για ψήφους κόστισε στον προϋπολογισμό του Κοσσυφοπεδίου περίπου 105 εκατομμύρια (αν δεν κάνω λάθος, ολόκληρο το πακέτο έχει διατεθεί περίπου 200 εκατομμύρια, αλλά δεν ξέρω ποια ομάδα θα επιλεγεί την επόμενη φορά...). Εν τω μεταξύ, λόγω των λαϊκών γελοιοτήτων προς την κατεύθυνση όλων των θυμωμένων πολιτικών κομμάτων του Κοσσυφοπεδίου, που μας οδηγούν σε εκλογές κάθε φορά που δεν ικανοποιείται η επιθυμία κάποιου για λίγη εξουσία, το Κοσσυφοπέδιο χάνει 90 εκατομμύρια από τα κονδύλια της ΕΕ. Αυτό συμβαίνει επειδή δεν υπάρχει θεωρητική πιθανότητα να ολοκληρωθεί η επικύρωση αυτών των κονδυλίων πριν από τις 30 Ιουνίου. Γνωρίζουμε ήδη ότι η καταμέτρηση των ψήφων στο Κοσσυφοπέδιο διαρκεί τουλάχιστον τρεις ή τέσσερις εβδομάδες (ευτυχώς δεν είμαστε τόσο μεγάλοι όσο η Ινδία, επειδή είχαμε περάσει όλο τον χρόνο μετρώντας)...
Έτσι, μια χώρα που χάνει 90 εκατομμύρια και στη συνέχεια διανέμει άλλα 100 εκατομμύρια που σίγουρα θα καταλήξουν σε εισαγόμενα αγαθά, ή ακόμα και θα εξαχθούν στην Αλβανία ή την ΠΓΔΜ - είναι φτωχή, και όχι μόνο υλικά.
Επιπλέον, πριν από λίγες ημέρες, διατέθηκαν άλλα 2 εκατομμύρια για την επιδότηση αεροπορικών εταιρειών που μεταφέρουν επιβάτες στο αεροδρόμιο της Πρίστινα, λόγω της αύξησης των τιμών των καυσίμων.
Δεν θυμάμαι να έχω ακούσει ότι οι αγρότες έχουν επιδοτηθεί με πετρέλαιο για να εργάζονται στα χωράφια από τότε που οι τιμές εκτοξεύτηκαν. Λοιπόν, είναι θέμα προτεραιοτήτων: πρώτα οι ψήφοι, μετά οι πατάτες και οι ντομάτες.
* * *
Έτσι, ξεκίνησαν οι συγκεντρώσεις με τους πολίτες.
Ειλικρινά δεν ξέρω αν αυτοί που μαζεύονται εκεί πηγαίνουν αυθόρμητα, ή αν κάποιος τους φέρνει εκεί με μεταφορικό μέσο ή έναντι αμοιβής.
Γιατί θα χρειαζόταν κάποιος να πάει σε μια πλατεία ή σε ένα αθλητικό κέντρο για να δει τα ίδια πρόσωπα και να ακούσει τις ίδιες ομιλίες, τις ίδιες υποσχέσεις, τα ίδια ψέματα;
Δεν είμαι σίγουρος τι καινούρια πράγματα θα πουν που δεν είπαν πριν από έξι μήνες - όλα καταλήγουν στα χρήματα - μισθοί, συντάξεις (δηλαδή, ταμειακά διαθέσιμα του προϋπολογισμού), ενέργεια (δεν έχει μείνει κανείς, ανεξαρτήτως πολιτικού κόμματος, που να μην έχει ανοίξει εταιρεία για το εμπόριο ηλεκτρικής ενέργειας), απροσδιόριστες κεφαλαιακές επενδύσεις... ίσως ακόμη και κάποιο είδος πυραύλου... αν και δεν έχουμε ακούσει ακόμα το δεύτερο.
Κι όμως, οι αίθουσες είναι γεμάτες ή όμορφα καμουφλαρισμένες για να φαίνονται γεμάτες.
Όσοι δεν πραγματοποιούν συγκεντρώσεις, επειδή έχουν ελάχιστη συμμετοχή και ελάχιστο αριθμό υποψηφίων για τις κεντρικές εκλογές, είναι το PSD. Τέλος, είναι οι πιο ενεργητικοί όσον αφορά την εκστρατεία που κάνουν στα δίκτυα και δεν ασχολούνται με το VV, του οποίου αποτελούν παράταξη, αλλά με το LDK, το PDK και τον Osmani.
Και ναι, είναι ευθείς στην κριτική τους προς την αντιπολίτευση. Και ναι, πολύ συχνά έχουν δίκιο. Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο τώρα η ίδια αυτή αντιπολίτευση αρνείται να συμμετάσχει σε συζητήσεις με εκπροσώπους του PSD. Και η άρνηση να αντιμετωπίσει οποιονδήποτε δείχνει αδυναμία - ότι ακόμη και η αλαζονεία είναι αδυναμία. Γίνεται υπερ-αδυναμία όταν γυρίζει μπούμερανγκ με λιγότερες ψήφους.
Δεν γνωρίζω πόσες ψήφους θα μπορέσουν να συγκεντρώσουν οι υποψήφιοι του PSD. Ξέρω όμως ότι μεταφέρουν ένα μήνυμα που πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη: το Κοσσυφοπέδιο χρειάζεται αλλαγές (το PSD δεν πληροί απαραίτητα τις προϋποθέσεις εδώ) τόσο σε ανθρώπους όσο και σε ιδέες.
* * *
Για πολλά χρόνια, τα πολιτικά πρόσωπα έχουν αλλάξει ελάχιστα. Για πολλά χρόνια, δεν έχει ακουστεί τίποτα πιο δημιουργικό από το «θα αυξήσουμε τους μισθούς» (του δημόσιου τομέα, φυσικά). Για πολλά χρόνια, δεν έχουν δοθεί λύσεις σε συστημικά προβλήματα, επειδή δεν υπάρχει ούτε βούληση ούτε γνώση.
Ότι αν υπήρχε θέληση, η γνώση θα βρισκόταν.
Επί έξι χρόνια, γινόμαστε μάρτυρες ενός sui generis πολιτικού πολέμου στο Κοσσυφοπέδιο.
Ένα κόμμα που αυτοαποκαλείται κίνημα χτίστηκε και ενδυναμώθηκε με την πάροδο των ετών, αλλά όταν ανήλθε στην εξουσία έχασε την ευκαιρία, όπως συνεχίζει να τη χάνει, να φέρει αλλαγή και πραγματική οικονομική ανάπτυξη.
Με την προσέγγισή του, καταπνίγει τη μεσαία τάξη και συμβάλλει στη δημιουργία μιας τάξης παρασίτων που δεν ενδιαφέρονται για τίποτα στη ζωή.
Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία κάποτε κατείχαν την εξουσία και την καταχράστηκαν στα άκρα. Γι' αυτό έχασαν την εξουσία. Έχασαν επίσης τη δημιουργικότητα. Έχασαν ιδέες.
Τώρα έχουν μειωθεί σε απλούς αδύναμους αντιγράφους και σχηματισμούς που είναι πολύ πιθανό να προωθήσουν περαιτέρω φατρίες.
Ο κόσμος συνεχίζει να είναι θεατής.
Το οποίο συνεχίζει να εμφανίζεται στις εκλογές.
Ποιος ακόμα δεν έχει καταλάβει ποιος πρέπει να τιμωρηθεί πρώτος επειδή είναι αυτό που είμαστε.