KOHA.net

OpEd

«Ο θάνατος δεν με σκότωσε»

Η ημέρα πένθους ως ένδειξη διαμαρτυρίας μπορεί να έχει κάποιο αποτέλεσμα. Αλλά η ημέρα του πένθους δεν λύνει το δομικό πρόβλημα που έχει το Κοσσυφοπέδιο, το οποίο σχετίζεται με την πρωτόγονη νοοτροπία, το αδύναμο εκπαιδευτικό σύστημα και ένα δικαστικό σύστημα που είναι εντελώς άδικο και αναίσθητο σε περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας. Η πρωτόγονη νοοτροπία που βλέπει τις γυναίκες ως αντικείμενα και τις αντιμετωπίζει ως ιδιοκτησία είναι κάτι που ξεκινά από την οικογένεια, συνεχίζεται στο σχολείο και κορυφώνεται στην κοινωνία.

Χθες συμπληρώθηκαν 11 χρόνια από την υπογραφή της «ιστορικής» συμφωνίας των Βρυξελλών, όπου ο Χασίμ Τάτσι εισήγαγε το τρίτο επίπεδο εξουσίας στο Κοσσυφοπέδιο, χωρίς να ρωτήσει ποιον, ούτε χωρίς να συμβουλευτεί τη Συνέλευση του Κοσσυφοπεδίου.

Εξάλλου, το σωζόμενο από τότε αρχείο θα μας θυμίζει τις πιέσεις που άσκησε στους βουλευτές να επικυρώσουν τη συμφωνία που μας έδεσε τα πόδια εδώ και χρόνια, χωρίς ξεκάθαρο δρόμο προς τα εμπρός.
Το "Zajednica" έχει την πηγή του σε αυτό το έγγραφο, το οποίο επεκτάθηκε περαιτέρω με τη δεύτερη συμφωνία του 2015, που υπέγραψε ο Isa Mustafa, η οποία κηρύχθηκε αντισυνταγματική σε 23 σημεία της, αλλά η οποία επίσης δεν κήρυξε το "Zajednica" αντισυνταγματικό. Κι αυτό, γιατί η δεύτερη συμφωνία θεωρήθηκε παράγωγο της πρώτης. Άρα, όχι μια χωριστή συμφωνία που θα παρείχε τη βάση για την καταστροφή κάτι που το Κοσσυφοπέδιο και οι βουλευτές του έδωσαν εξουσία σε μια διεθνή συνθήκη.

Οι αντιδράσεις της σημερινής αντιπολίτευσης σε μια προσπάθεια να αποδοθεί η δημιουργία του ΑΚΣ στη σημερινή κυβέρνηση δεν είναι παρά μια προσπάθεια να ξεπλυθεί κάτι που ούτε ο ωκεανός δεν μπορεί να ξεπλύνει. Το λάθος έγινε, έστω και με πρωτοβουλία του ίδιου του Κοσόβου, πριν από 11 χρόνια. Και το μόνο που έχει συμβεί από τότε είναι να υφίσταται τις συνέπειες μιας πολιτικά λανθασμένης, απερίσκεπτης, ασυμβουλευτικής και εξαιρετικά επιζήμιας ενέργειας.

* * *

Και η υποχρέωση του Κοσσυφοπεδίου να δημιουργήσει τον Σύνδεσμο δήμων με σερβική πλειοψηφία έχει γίνει ένα «ραβδί» χωρίς το οποίο δεν μπορεί να γίνει κάθε πολιτικό βήμα στη χώρα ή στη διεθνή σκηνή. Η τελευταία ήταν η απόπειρα εισαγωγής του "Zajednica" στην ψηφοφορία της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του KiE, όπου αποφασίστηκε αν θα υποστηριχθεί η έκθεση της Ντόρας Μπακογιάννη σχετικά με την ενδεχόμενη ένταξη του Κοσσυφοπεδίου σε αυτό το σώμα.

Εντυπωσιακή ήταν η ψήφος των βουλευτών: 131 ψήφοι υπέρ, 29 κατά και 11 αποχές. 

Η δέσμευση του Υφυπουργού Εξωτερικών, Αχμέτι και του διπλωματικού επιτελείου υποστήριξης, καθώς και η δέσμευση των Κοσοβάρων βουλευτών που πήγαν πολλές φορές στο Στρασβούργο για να ασκήσουν πιέσεις για αυτό το θέμα, θα είναι αξιέπαινη. Φυσικά, δεν πρέπει να ξεχνάμε την υποστήριξη των φιλικών χωρών και την επιρροή που μπορούν να έχουν στο υπουργικό συμβούλιο που θα αποφασίσει για την ένταξη του Κοσσυφοπεδίου από τα μέσα Μαΐου. Εάν προσχωρήσει το Κοσσυφοπέδιο, αυτό θα είναι ένα πολύ μεγάλο βήμα προς τα εμπρός και ένα διπλωματικό επίτευγμα εν μέσω της άγονης αναγνώρισης που δεν έχει συμβεί για περισσότερα από τρία χρόνια.

Για το Κοσσυφοπέδιο, ακόμη και η ψηφοφορία στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση σηματοδοτεί ίσως μια από τις μεγαλύτερες νίκες κατά της Σερβίας, η οποία χρησιμοποιεί όλο το κρατικό και διπλωματικό της οπλοστάσιο για να αποτρέψει την ένταξη του Κοσσυφοπεδίου παντού. Η εκστρατεία αποαναγνώρισης της Σερβίας δεν σταμάτησε ποτέ, όπως και ο συντονισμός και η συνεργασία με τη Ρωσία, η οποία μέσω της Σερβίας θέλει το μερίδιο της επιρροής της στα Βαλκάνια. Φυσικά, στην πλάτη του Κοσόβου.

Ίσως η λέξη κλειδί, εάν γίνει ένταξη, είναι ότι το Κοσσυφοπέδιο θα εισέλθει στο Συμβούλιο της Ευρώπης ως «κράτος» και όχι ως «χώρα».

* * *

Η διεστραμμένη χώρα όπου το κράτος αποτυγχάνει να προσφέρει ίση προστασία στους πολίτες του είναι το Κοσσυφοπέδιο του 21ου αιώνα.

Μόλις τέσσερις ημέρες μετά τη δολοφονία μιας γυναίκας στο Ferizaj, μια άλλη γυναίκα δολοφονήθηκε στην Peja. Και αυτό πέθανε από τη σφαίρα στο κεφάλι. Ήταν κι αυτό θύμα του συντρόφου/συζύγου/πρώην συζύγου -όποιο κι αν είναι το επίθετο, δηλαδή του ανθρώπου με τον οποίο είχε μοιραστεί τη ζωή του και με τον οποίο μάλιστα είχε και τρία παιδιά.

Στην περίπτωση του Ferizaj, ο δολοφόνος είχε εγκληματικό παρελθόν. Στην περίπτωση της Peja, ο δολοφόνος, το 2022, κρίθηκε ένοχος για το ποινικό αδίκημα της «ενδοοικογενειακής βίας» από το άρθρο 248 παρ. 1 του ΚΠΡΚ. Του επιβλήθηκε χρηματική ποινή εκατό (100) ευρώ και ποινή φυλάκισης τριών (3) μηνών. Με αίτησή του, η ποινή φυλάκισης αντικαταστάθηκε με χρηματική ποινή τριακοσίων (300) ευρώ. Δεδομένου ότι η απόφαση δεν ασκήθηκε έφεση, η απόφαση κατέστη τελεσίδικη. Μέσα σε τρεις μήνες από την τελεσιδικία της δικαστικής απόφασης, ο δολοφόνος πλήρωσε 400 ευρώ και αφέθηκε ελεύθερος. 

Και στους δύο συλληφθέντες βρέθηκαν παράνομα όπλα. Μπορεί τα όπλα να είναι δανεικά, αλλά αν τα αγόραζαν, μου λένε ότι ένα πιο «απλό» όπλο (δεν ξέρω τι σημαίνει αυτή η «απλότητα») μπορεί να αγοραστεί με 500 ευρώ. Είναι πολλά χρήματα για ανθρώπους που δεν εργάζονται. Που είναι τα χρήματα? Πού είναι τα όπλα; Και γιατί όπλα;

Η δεύτερη δολοφονία μέσα σε λίγες μέρες ώθησε τον Πρόεδρο Osmani να κηρύξει την Τετάρτη ημέρα πένθους στο Κοσσυφοπέδιο. Ως ένδειξη διαμαρτυρίας, ίσως έχει κάποιο αποτέλεσμα. Αλλά η ημέρα του πένθους δεν λύνει το δομικό πρόβλημα που έχει το Κοσσυφοπέδιο, το οποίο σχετίζεται με την πρωτόγονη νοοτροπία, το αδύναμο εκπαιδευτικό σύστημα και ένα δικαστικό σύστημα που είναι εντελώς άδικο και αναίσθητο σε περιπτώσεις ενδοοικογενειακής βίας.
Η πρωτόγονη νοοτροπία που βλέπει τη γυναίκα ως αντικείμενο και την αντιμετωπίζει ως ιδιοκτησία είναι κάτι που ξεκινά από την οικογένεια, συνεχίζεται στο σχολείο και κορυφώνεται στην κοινωνία. Αρκεί να διαβάσετε μερικά από τα χιλιάδες σχόλια στα κοινωνικά δίκτυα, για να κατανοήσετε την ουσία αυτής της νοοτροπίας (χωρίς γλωσσικές παρεμβολές και αποφεύγοντας χυδαία μηνύματα που είναι εξαιρετικά αγενή):

«Οι γυναίκες είναι πολύ τεμπέληδες, μια πάρα πολλή δημοκρατία χωρίς μεγάλο λόγο ο άντρας δεν σκοτώνει τη γυναίκα». 

«Μια ειλικρινής, αγαπημένη γυναίκα δεν σκοτώνεται ποτέ, αλλά οι λάτρεις του ενδιαφέροντος φτάνουν στο σημείο της τραγωδίας - δολοφονία, σοβαρή, σε μια γυναίκα υπάρχει αγάπη για αυτό που την ενδιαφέρει, τη στιγμή που δεν περιμένει περισσότερα από σένα, προδοσίες αρχίζει, και δημιουργείται σύγκρουση και φτάνει στον χωρισμό, τον φόνο... «οι γυναίκες έχουν μικρά ελαττώματα» έλεγαν οι παλιοί! 
«Όποιος δεν θέλει τίποτα, δεν βρίσκει κρασί, ψάχνει να βρει τον εαυτό του εκεί που είναι, ποιος είναι ο λόγος, όποιος ψάχνει τις ενοχές, είναι ορφανός από καιρό σε καιρό»· 

«Κάτι δεν πάει καλά με σένα, που διασκεδάζεις και παχαίνεις περισσότερο από τις σημερινές γυναίκες». 

"Εκτός από τη Σαρία, προστατεύεις τη γυναίκα όπως της αξίζει!"

* * *

Την επόμενη μέρα ο Peja διαμαρτυρήθηκε. Ένα από τα πανό που έφεραν οι διαδηλωτές με εντυπωσίασε πολύ: «Πέθανα χωρίς να σκοτώσω». 

Παραγγείλετε πιο ισχυρό δεν είχα διαβάσει τον καιρό. 

Χωρίς αμφιβολία, η δολοφονία μπορεί να είναι τυχαία ή μπορεί επίσης να συμβεί σε πόλεμο, αλλά αυτή η εντολή ήταν αφιερωμένη σε όλους εκείνους που μπορούν να σηκώσουν το χέρι τους εναντίον εκείνων με τους οποίους έχουν αποφασίσει να ζήσουν μαζί.

Θα μου πουν ότι δεν είναι πρακτική μόνο μεταξύ μας, αλλά αυτή η πρακτική που μας συμβαίνει περισσότερο πονάει: αρραβώνες δεμένοι στη γέννηση ενός κοριτσιού. προξενιά; «δίνοντας» κορίτσια σε «καλά σπίτια», «ληστεύοντας» ανηλίκους κ.λπ. 

Φυσικά, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πολλοί γάμοι γεννιούνται από αγάπη. Αλλά όπως γεννιέται η αγάπη, μπορεί και να πεθάνει. Και όταν σβήσει, είναι άσκοπο να το κρατάς. Γι’ αυτό υπάρχει ο θεσμός του διαζυγίου ή και του χωρισμού όπου δεν υπάρχει στέμμα.

Η προσπάθεια να «σωθεί» κάτι που σβήνει συχνά οδηγεί σε βία, λεκτική ή και σωματική. Και τα δύο τιμωρούνται, όπου στις περισσότερες περιπτώσεις θύματα είναι γυναίκες. Οι οποίοι, κυρίως, δεν συναντούν θεσμική υποστήριξη όταν τολμούν να παρουσιάσουν τις υποθέσεις τους. Δεν απολαμβάνουν θεσμικής προστασίας, γιατί οι παραβάτες τυγχάνουν συμβολικών κυρώσεων, κυρίως προστίμων, από τα δικαστήρια.

* * *

Πώς να διασφαλιστεί η προστασία των γυναικών σε κίνδυνο; 

Ένας τρόπος θα ήταν να δημιουργηθούν ειδικές μονάδες εντός της αστυνομίας, που θα συγκροτούνται κυρίως με αξιωματικούς εκπαιδευμένους να επεμβαίνουν αλλά και να επιδεικνύουν ενσυναίσθηση προς τα θύματα. Αυτά θα υποστηρίζονταν από επαγγελματίες αξιωματικούς που δεν ενεργούν ως άνδρες αλλά ως αστυνομικοί που πολεμούν το κακό.
Η εισαγγελία θα πρέπει επίσης να διαθέτει εισαγγελείς καταρτισμένους και ευαίσθητους σε υποθέσεις έμφυλης βίας ιδιαίτερα. Οι υποθέσεις πρέπει να διεκπεραιώνονται γρήγορα.

Και για τους δικαστές - φαίνεται ότι θα έπρεπε να εφαρμοστεί μαγεία για να αλλάξουν γνώμη για να λάβουν υποθέσεις ενδοοικογενειακής βίας, βίας με βάση το φύλο και βιασμού, πολύ πιο σοβαρά από ό,τι συμβαίνει τώρα. 

Αυτή η γενιά δικαστών απέτυχε στις εξετάσεις σχετικά με αυτές τις υποθέσεις. Και δεν έχουν συνειδητοποιήσει ακόμη πόση ζημιά προκαλούν σε αυτήν την κοινωνία, και ιδιαίτερα στις γυναίκες.

Η αμνηστία για τους δράστες φέρνει μόνο περισσότερη βία και ατιμωρησία.

[προστασία μέσω email]