Γράφει ο Driton B. Hetemi
Το Κοσσυφοπέδιο, ως μεταβατική και αναπτυσσόμενη χώρα, δεν έχει τις ίδιες δυνατότητες με τις ανεπτυγμένες χώρες που χτίζουν τεράστια οικονομικά πακέτα για να στηρίξουν την οικονομική ανάκαμψη μετά την πανδημία. Ωστόσο, τα χρηματοδοτικά μας πακέτα, όσο μέτρια κι αν είναι, θα πρέπει να διοχετευθούν προς τη στήριξη του ανθρώπινου κεφαλαίου στον τομέα της πληροφορικής, ώστε η κεφαλαιοποίηση των επιδοτήσεων να είναι πιο ουσιαστική και αποτελεσματική.
Όταν οι παγκόσμιες οικονομίες αντιμετωπίζουν χρηματοπιστωτικές κρίσεις, η αβεβαιότητα για το μέλλον πιάνει γρήγορα τις επιχειρήσεις (ιδιαίτερα τις μικρές και μεσαίες). Σε τέτοιες περιπτώσεις, το πρώτο βήμα που προσπαθούν να κάνουν οι επιχειρήσεις είναι να επανεξετάσουν τα επιχειρηματικά μοντέλα που λειτουργούν. Η τάση των επιχειρήσεων κατευθύνεται από τον τρόπο μείωσης και διαχείρισης των κινδύνων, ενώ ορισμένες επιχειρήσεις διοχετεύουν τη στρατηγική δράσης και προς το πώς να αναπτυχθούν και πώς να κατακτήσουν νέες αγορές.
Με αυτόν τον τρόπο, οι χρηματοπιστωτικές κρίσεις, εκτός από το ότι δίνουν σήμα για την επιβίωση των επιχειρήσεων αναδιαμόρφωσης, δημιουργούν και νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες μετά το πέρας της κρίσης. Κατά συνέπεια, η κρίση παράγει αρνητικά αποτελέσματα, με αποτέλεσμα πολλές επιχειρήσεις να αποδυναμωθούν και να εξαφανιστούν, αλλά από την άλλη, παράγει και νέες ευκαιρίες στην αγορά, με αποτέλεσμα κάποιες επιχειρήσεις να αναπτυχθούν περαιτέρω ή κάποιες άλλες να ιδρύσουν και να αναπτυχθούν από την αρχή.
Η πανδημία, μεταξύ άλλων, έχει δώσει διαφορετικά μαθήματα στις επιχειρήσεις όσον αφορά την εσωτερική παραγωγή και οργάνωση λειτουργίας. Μεταξύ άλλων, οι επιχειρήσεις ή οι κατασκευαστές θα αρχίσουν να σκέφτονται περισσότερο για την αυτοματοποίηση της παραγωγής στις χώρες προέλευσής τους, παρά για την εύρεση άλλων ευκαιριών παραγωγής σε χώρες με χαμηλό κόστος εργασίας. Αυτό θα βοηθήσει τους παραγωγούς να αναπτυχθούν εντός των χωρών καταγωγής τους, αλλά θα επηρεάσει αρνητικά τις αναπτυσσόμενες χώρες από τις οποίες η παραγωγή μπορεί να αποσυρθεί εν όλω ή εν μέρει. Από την άλλη πλευρά, η πανδημία θα επηρεάσει και τον τρόπο οργάνωσης του τομέα των υπηρεσιών και τον τρόπο λειτουργίας της καθημερινής δραστηριότητας. Για παράδειγμα, οι εικονικές συναντήσεις σε διαδικτυακές πλατφόρμες, οι ταχυδρομικές παραγγελίες, οι ηλεκτρονικές πληρωμές, οι ανέπαφες τραπεζικές κάρτες, η εργασία από το σπίτι και πολλές άλλες απομακρυσμένες υπηρεσίες κερδίζουν ξεκάθαρα εξέχουσα θέση και προτιμώνται περισσότερο από τις ίδιες δραστηριότητες με φυσικό τρόπο. Όλη αυτή η νέα ρουτίνα πρέπει να χρησιμεύσει για ανάλυση και ως βάση για προβληματισμό σχετικά με το πόσες και ποιες δραστηριότητες ρουτίνας έχουν αναποτελεσματικότητα και υψηλό κόστος οργάνωσης, στο πανεπιστήμιο, στο γραφείο, στις δημόσιες υπηρεσίες και οπουδήποτε αλλού.
επίσης Χτίζοντας το μέλλον του Κοσσυφοπεδίου, η μία δουλειά μετά την άλληΣυνεπώς, εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές άγνωστες μεταβλητές των οποίων η επίδραση θα μετρηθεί μόνο μετά την κήρυξη της πανδημίας. Και η πράξη της κήρυξης της νίκης επί της πανδημίας δεν φαίνεται να είναι κοντά. Αυτό συμβαίνει γιατί για να γίνει κάτι τέτοιο, πρέπει είτε να έχουμε ένα τέλειο σύστημα υγείας που θα μπορεί να φιλοξενεί συνεχώς τα μολυσμένα, είτε να έχουμε ένα αποτελεσματικό εμβόλιο ή θεραπεία έτοιμη στην αγορά για την καταπολέμηση της νόσου.
Από την άλλη πλευρά, η κατάσταση μετά την πανδημία θα μας βρει σε διαφορετική νοοτροπία. Οι άνθρωποι θα συνεχίσουν να αντιστέκονται στην έντονη σωματική επαφή και η καταναλωτική τους συμπεριφορά θα καθοδηγείται από εικονικά ή τεχνολογικά κανάλια. Τέλος, η εμπειρία ζωής και ρουτίνας κατά την περίοδο της πανδημίας θα μας διδάξει άλλους ταχύτερους, αποτελεσματικότερους και φθηνότερους τρόπους λειτουργίας, είτε σε εργασιακά ή επιχειρηματικά περιβάλλοντα, είτε σε περιβάλλον δημόσιου οργανισμού. Η νοοτροπία θα αλλάξει και θα τεθούν ευαίσθητες ερωτήσεις σχετικά με τις αλλαγές στο επίπεδο των οικονομικών συμπεριφοράς, πέρα από την απλή οικονομική και επιχειρηματική ανάκαμψη. Άρα, δεν υπάρχει γυρισμός και το πιο σημαντικό ερώτημα είναι σε ποιον τομέα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην αλλαγή και την αναδιοργάνωση;
Τι μπορεί να κάνει το Κόσοβο;
Σε περιόδους κρίσης, οι κατασκευαστικές εταιρείες συγκρίνουν την εξοικονόμηση από τη ρομποτοποίηση με την εξοικονόμηση από τη χειρωνακτική παραγωγή, εκμεταλλευόμενοι το χαμηλό κόστος εργασίας στις αναπτυσσόμενες χώρες. Η οικονομική ιστορία δείχνει ότι μια τέτοια σύγκριση κατά την τελευταία παγκόσμια κρίση είχε ως αποτέλεσμα υψηλότερο κόστος παραγωγής στο εξωτερικό από ό,τι αν είχε επενδυθεί στον αυτοματισμό και την εγχώρια παραγωγή.
Από την άλλη πλευρά, κάθε κυβέρνηση τείνει να επιδοτεί ή να υλοποιεί βοήθεια μέσω διαφόρων χρηματοδοτικών πακέτων σε περιόδους κρίσης, δίνοντας στις εταιρείες την ευκαιρία να επενδύσουν περισσότερα και με φθηνότερο κόστος στην έρευνα και ανάπτυξη (R&D), συμπεριλαμβανομένων επενδύσεων στην ψηφιοποίηση και την αυτοματοποίηση. Το ίδιο ισχύει και για τις υπηρεσίες τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα. Από αυτή την άποψη, το Κοσσυφοπέδιο έχει πολλά περιθώρια για αλλαγές και επενδύσεις, αυξάνοντας έτσι την ανταγωνιστικότητα των εταιρειών παραγωγής ή παροχής υπηρεσιών μας, ακόμη και παγκοσμίως.
επίσης Οι πρώτες ρωγμές στον τομέα των ΤΠΕ στο Κοσσυφοπέδιο;Δεδομένου ότι το Κοσσυφοπέδιο είναι μια μικρή και ανοιχτή οικονομία, οι επιπτώσεις μιας παγκόσμιας κρίσης μπορεί να είναι πολύ μεγάλες. Από την άλλη πλευρά, το Κοσσυφοπέδιο δεν είναι γνωστό ως ελκυστικός προορισμός για μεγάλους παγκόσμιους κατασκευαστές, που έχουν έρθει εδώ για παραγωγή αναζητώντας χαμηλό κόστος εργασίας, και αυτό αποτελεί μια πτυχή που δεν θα δημιουργήσει μεγάλη προσέλκυση επενδυτών από τη χώρα μας, γιατί δεν υπάρχει κανείς. Κατά συνέπεια, η σχετική αρνητική επίδραση θα είναι μικρότερη. Ως αποτέλεσμα, το Κοσσυφοπέδιο δεν χρειάζεται να σκεφτεί τη διατήρηση της παρουσίας μεγάλων ξένων εταιρειών, αλλά αυτό δίνει χώρο για δημιουργικότητα και μελέτη, πώς και με ποιον τρόπο να δημιουργήσουμε το οικονομικό μας πλεονέκτημα έναντι άλλων χωρών, η εξαγωγή των οποίων βοηθά στην οικονομική ανάκαμψη στον ιδιωτικό τομέα.
Έτσι, το Κοσσυφοπέδιο θα πρέπει να επικεντρωθεί περισσότερο στην τεχνολογία των πληροφοριών, έτσι ώστε οι δυνατότητες μας για εικονικές εξαγωγές να αυξηθούν περισσότερο, ενώ η παγκόσμια ζήτηση θα αυξηθεί ως αποτέλεσμα της ανάγκης για ψηφιοποίηση. Έχει πλέον αποδειχθεί ότι ένα από τα μεγαλύτερα εξαγωγικά δυναμικά της χώρας μας είναι το εξειδικευμένο ανθρώπινο κεφάλαιο. Σύμφωνα με αυτό, η εξαγωγή δεν χρειάζεται να είναι φυσική, εφόσον οι νέες εταιρείες (Start-ups) έχουν κίνητρα, δίνεται ώθηση μέσω οικονομικών κινήτρων, νομικής και υποδομής υποστήριξης, αλλά και προώθησης από οργανωμένους κρατικούς μηχανισμούς, που πρέπει να απελευθερώσουν μέσω επίσημων δικτύων επικοινωνίας.
Η αγορά μας έχει μια πραγματική ευκαιρία να επιβληθεί σε παγκόσμιο επίπεδο, τονώνοντας εταιρείες που ασχολούνται με τεχνολογικές εξελίξεις και εξελίξεις λογισμικού, με βάση το γεγονός ότι η ζήτηση για τέτοιες υπηρεσίες θα αυξηθεί παγκοσμίως. Η μέση ηλικία στο Κοσσυφοπέδιο, ως ουσιαστικό πλεονέκτημα στο ανθρώπινο κεφάλαιο, θα πρέπει να διοχετευθεί στην παραγωγικότητα σε τομείς που συμπίπτουν με τις δυνατότητες, που στην περίπτωσή μας είναι αναμφίβολα η τεχνολογία της πληροφορίας. Η συγγένεια και το ενδιαφέρον της νεολαίας του Κοσσυφοπεδίου να ενσωματωθεί στην παγκόσμια τεχνολογική αγορά πρέπει να θεωρηθεί ως το πολυτιμότερο αγαθό στο οποίο θα πρέπει να επενδυθεί και να προωθηθεί.
Οι επιπτώσεις της πανδημίας σε παγκόσμιο ή και τοπικό επίπεδο εξακολουθούν να είναι υπό ομίχλη. Μεγάλες ελεγκτικές εταιρείες, εταιρείες συμβούλων ή ακόμη και κυβερνητικοί οργανισμοί χτίζουν μοντέλα και προβλέψεις για την αναμενόμενη μετα-πανδημική κατάσταση, αλλά όσο η νόσος Covid-19 είναι ακόμα ανάμεσά μας, οποιαδήποτε βεβαιότητα σε προβλέψεις ή μοντελοποίηση μπορεί να οδηγήσει σε αποκλίσεις και εκπλήξεις. παρόμοια με αυτά που ακολούθησαν την πρόσφατη παγκόσμια οικονομική κρίση. Επομένως, κάθε τρέχουσα μοντελοποίηση των επιπτώσεων της πανδημίας διαφέρει από άλλα μοντέλα.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η μία ή η άλλη πτυχή των πιθανών επιπτώσεων δεν θα πρέπει να αντιμετωπιστεί εν αναμονή ενός παγκόσμιου ή υγειονομικού θριάμβου επί της πανδημίας. Ο χρόνος δεν περιμένει και πρέπει να ανταποκριθούμε με τον ίδιο τρόπο, είτε ως άτομα, είτε ως κοινωνία είτε ως κυβέρνηση, εμπλεκόμενοι αμέσως στον σχεδιασμό διαδικασιών ή προγραμμάτων που βοηθούν στην επούλωση της μεταπανδημικής οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης, αλλά και στη δημιουργία ανταγωνιστικό πλεονέκτημα ως οικονομία, με στόχο την περαιτέρω ανάπτυξη και να αποτελεί σημαντικό παράγοντα προόδου, όχι μόνο σε τοπικό επίπεδο.
επίσης Η αντίθεση που ωθεί τη δημοσιογραφία σε μια διπλή κρίσηΚαι όταν βρισκόμαστε στο Κοσσυφοπέδιο, ως μια μικρή και ανοιχτή οικονομία, τα συγκριτικά του πλεονεκτήματα είναι σχεδόν ξεκάθαρα και πεισματικά οδηγούνται από την τεχνολογία πληροφοριών, αλλά δεν αξιοποιούνται, προωθούνται και υποστηρίζονται. Η θεσμική δέσμευση σε αυτόν τον τομέα θα αύξανε το εξαγωγικό μας δυναμικό και θα το έκανε πιο ελκυστικό, σε σχέση με τις απαιτήσεις των ανεπτυγμένων χωρών. Αυτές οι χώρες ή αυτές οι πολυεθνικές εταιρείες, αντί να αναζητούν ένα ελκυστικό μέρος για να εγκαταστήσουν τη γραμμή παραγωγής λόγω του χαμηλού κόστους εργασίας (αν και αυτό δεν συνέβη σχεδόν ποτέ στη χώρα μας από τη δεκαετία του '90 κατά την αρχική φάση της υπερ-παγκοσμιοποίησης της μεταποίησης), θα αναζητήσει έναν «υπεράκτιο» προορισμό για την ανάπτυξη προγραμμάτων αυτοματισμού και ψηφιοποίησης της παραγωγικής διαδικασίας στις χώρες από τις οποίες προέρχονται οι εταιρείες αυτές.
*Αρθρο με χορηγία
