17 Ιουλίου 2017 - Ο Bajram Sefaj γεννήθηκε στη Novosella, ένα χωριό κοντά στην Peja. Ολοκλήρωσε τις πρωτοβάθμιες, δευτεροβάθμιες και πανεπιστημιακές του σπουδές στη γενέτειρά του: στο Novosellë, στην Pejë και στην Πρίστινα. Πηγαίνει στο Ζάγκρεμπ, όπου παρακολουθεί μεταπτυχιακές σπουδές. Εκείνες τις σπουδές εκεί, δεν τις τελείωσε ποτέ. Αλίμονο σε αυτούς! Τον δρόμο για την «Αναγέννηση», που μόλις περίμενε την αυγή της, έκοψε η «Vjesnik» του Ζάγκρεμπ, η μεγαλύτερη και πιο έγκριτη εφημερίδα σε ολόκληρη την περιοχή της Γιουγκοσλαβίας, νεκρή πλέον. Ας χαθούν και λησμονηθούν αυτά τα τέσσερα χρόνια εργασίας σε αυτήν την εφημερίδα, λέει ο Sefaj. Περισσότερο από τα λεφτά (όλου του κόσμου, ας είναι!) ο δημοσιογράφος ανάμεσα στα μαινόμενα κύματα αυτής της τέχνης (που ο Albert Camus θεωρεί το πιο ιερό (καλύτερο) επάγγελμα στον κόσμο) χρειάζεται τον αναγνώστη.Ο πελάτης (αναγνώστης) πιστός που "καταναλώνει" (διαβάζει) τις "παραγωγές" (άρθρα) του αγαπημένου του δημοσιογράφου το πρωί, μαζί με τον πρωινό του καφέ... Ο Sefaj συνέχισε τη δουλειά του στην τηλεόραση της Πρίστινα. Μέχρι την οριστική καταστροφή του (αναίρεση). Και από τότε εγώ δεν ξέρω καν τον εαυτό μου, (ακριβώς) δεν ξέρω τι του συνέβη, και ακόμη λιγότερο, με τη μοίρα των άλλων 1.300 εργαζομένων αυτού του ιδρύματος, που ήταν πάντα στα μάτια του εχθρού, να είναι διπλά τυφλή. ..!
Μετά πήγε εκεί που τον πήγαν τα πόδια και το ένστικτό του.
Σταμάτησε στο Παρίσι. Εκεί σταμάτησε, εκεί ξεκουράστηκε, εκεί έγραψε το μυθιστόρημα «Παρίσι Κοτ»...
-----
Παρίσι δεν είναι μάταιο! «Void Paris» είναι ο τίτλος του μυθιστορήματός μου. Είναι εντελώς άχρηστο για μένα, για εσάς και, λιγότερο, πολύ λίγες και σπάνιες εξαιρέσεις, είναι μια άχρηστη πόλη, για όλους τους Αλβανούς που ζουν και εργάζονται εκεί. Πολύ καιρό μέχρι που, στο μυαλό μου, η ιδέα να γράψω μια μεγάλη πεζογραφία για αυτήν την πόλη, η επόμενη (γράψιμο), είχε άλλο όνομα, «Όταν το Παρίσι κατεβαίνει από τον ουρανό», ή κάτι τέτοιο. Ούτε έχοντας περάσει έξι ολόκληρους μήνες συνηθισμένης, αλλά έντονης ζωής σε αυτή τη διάσημη πόλη, είδα ότι είναι όμορφη και πολύ φωτεινή εκεί πάνω, στα όνειρά μας και πέφτει ακόμα και πέρα από αυτά! Είδα ένα άλλο Παρίσι. Πραγματικός. Το χλωμό του πρόσωπο. Ότι υπάρχουν καθημερινές ρουτίνες, βαρετές ακόμη και...
Παρασκευή του βιβλίου στο Παρίσι! Όπως είναι Κυριακή, η μέρα που μπορείτε να επισκεφτείτε σχεδόν όλες τις μεγάλες και μικρές εκθέσεις, σε όλες τις μεγάλες γκαλερί και μουσεία..., η Παρασκευή, ας πούμε, είναι ημέρα βιβλίου, είναι μέρες που οι Παριζιάνοι επισκέπτονται ομαδικά τα βιβλιοπωλεία των φίλων. Ειδικά εκείνοι που είναι γνωστοί και που είναι στη μόδα για μια μεγάλη ποικιλία βιβλίων από τα πιο διαφορετικά. Τα βιβλιοπωλεία του Παρισιού, πριν από τους αγοραστές βιβλίων, ανοίγουν τις πόρτες τους δίπλα δίπλα σε βιβλιόφιλους και φίλους. Εκείνη την ημέρα της εβδομάδας μπορείς να πας στο βιβλιοπωλείο, να μην αγοράσεις κανένα βιβλίο και να τρέξεις μακριά. Όχι, εκείνη τη μέρα θα συναναστραφείς με το βιβλίο, θα το έχεις κοντά και κοντά, θα το αγγίζεις και θα το χαϊδεύεις, από κάθε πλευρά, μέχρι να βρεις ανάμεσα στα καλύμματά του τον κρυμμένο σπόρο του μαργαριταριού, του μαργαριταριού που σε ενδιαφέρει.
Συναυλίες καλές, φτηνές συναυλίες... Δύο είδη συναυλιών στο Παρίσι δηλαδή. Για συναυλίες αληθινής έντεχνης μουσικής και για συναυλίες άλλης μουσικής, λεγόμενης, «επαναστατικής», ροκ, ποπ και άλλων. Οι συναυλίες και των δύο αυτών ειδών μουσικής είναι παρόμοιες στο Παρίσι. Οι συναυλίες κλασικής μουσικής είναι πιο σπάνιες (και καλύτερες) φυσικά και μοιάζουν με μεγάλα πάρκα, όπως ο κήπος του Λουξεμβούργου, ένα βήμα μακριά από το σπίτι, το παριζιάνικο διαμέρισμα του παγκοσμίου φήμης συγγραφέα μας, Ismail Kadaré. Αλλά αυτό δεν είναι το μόνο πάρκο όπου γίνονται μουσικές συναυλίες. Υπάρχουν επίσης πολλοί, πολλοί άλλοι δημόσιοι χώροι και εγκαταστάσεις που εξυπηρετούν επίσης αυτόν τον δευτερεύοντα σκοπό, θα έλεγα. Πάρκα και άλλες πλατείες όπου πραγματοποιούνται (εκτελούνται) αυτές οι συναυλίες στο Παρίσι. Όσο για άλλες συναυλίες, λιγότερο καλλιτεχνικές, αλλά αρκετά δημοφιλείς, και με πυκνή και μαζική επισκεψιμότητα, γίνονται σε κάθε γωνιά του δρόμου, μεγάλο και μικρό, είτε γνωστές είτε λιγότερο γνωστές. Αρκεί να είναι ένας ζωντανός δρόμος με κινητή και δυναμική προσέλευση. Συχνά φαίνεται ότι αυτού του είδους οι συναυλίες είναι υψηλού καλλιτεχνικού επιπέδου και το μεγαλύτερο «κακό» τους είναι ότι η «είσοδος» σε αυτές είναι δωρεάν, είναι εντελώς δωρεάν (δωρεάν) και μπορείς να «μπαίνεις» και να «βγαίνεις»». όποτε θέλεις. Κανένα πρόβλημα. Κανένα πρόβλημα!
Θέατρα στο ρυθμό του δρόμου...; Είμαστε πάντα στο Παρίσι, βρισκόμαστε πάντα στο χαρούμενο περιβάλλον του ρυθμού των δρόμων του. Αυτή τη φορά δεν βρισκόμαστε κάτω από τους ήχους, μερικές φορές πολύ δυνατοί (μέμε) της μουσικής, αλλά είμαστε, κάπου κοντά, υπό τον ήχο διαλόγων και αποκρίσεων, μερικές φορές σκληρές, μεταξύ ερασιτεχνών ηθοποιών (ή επαγγελματιών, αυτή τη φορά δεν ξέρεις !) ή νέων ηθοποιών που, μια μέρα, θα ανέβαιναν στα βάθρα ενός από τα 350-60 μεγάλα και μικρότερα θέατρα που έχει σήμερα το Παρίσι!
τι πρώτον, ούτως ή άλλως (υποχρεωτική) στο Παρίσι. Γνωρίζω ότι αυτό το άρθρο δεν είναι γούστο, ούτε διαφημιστική διαφήμιση, ωστόσο, θα ήθελα να προσθέσω ότι όπως κάθε μεγάλη πόλη (και όμορφη σε αυτήν την περίπτωση), παντού στον κόσμο, ακόμη και το Παρίσι έχει κάποια σημεία ότι δεν το κάνει, καθόλου δεν αγγίζει (επισκέπτεται), τουλάχιστον μερικά από αυτά, όπως: Tour de Montparnasse, l'Arc de Triomphe, Beabeourg, Tour d'Eifel, και άλλα που, κάποτε, στο εποχή ρομαντικού ενθουσιασμού, βάφτισα «Οι ουρανοί του Παρισιού». Αν μείνεις περισσότερο, για να ζήσεις στο Παρίσι, όταν αρχίσεις να σε σφίγγει αλύπητα, σαν μια πένσα, την καθημερινότητα, όταν ακόμα και στο Παρίσι είναι βαρετή και γεμάτη χολή, έρχονται στο μυαλό τα λόγια εκείνου του Παριζιάνου ποιητή όταν λέει ότι μισεί τόσο πολύ τον Πύργο του Άιφελ που όταν δεν θέλει να τον δει, μπαίνει μέσα του. Ναι, στην πραγματικότητα είναι. Δεν έχει κανένα απολύτως νόημα, δεν παίρνει χρώμα, όταν αυτός ο Πύργος, εκείνο το διάσημο σύμβολο και έμβλημα του Παρισιού, είναι τόσο άσχημο. Αυτή η μάζα από καφέ σιδερένιες χελώνες, με την πρώτη ματιά, μοιάζει με τον γιγάντιο σκελετό ενός προϊστορικού ζώου, μιας καμηλοπάρδαλης με μακρύ λαιμό, ναι, ναι ή όχι, το πιο πολυφωτογραφημένο μνημείο στον κόσμο. Ίσως να είναι φωτογενές. Ποιός ξέρει!
Βιβλιογραφία είναι λογοτεχνία. Ένα βιβλίο είναι ένα βιβλίο! Τα εξώφυλλα βιβλίων είναι σαν τα καπάκια ενός μαγικού κουτιού! Το βιβλίο δεν φαίνεται, παρά μόνο σε προθήκες και ράφια βιβλίων, καλά τακτοποιημένα και συγκροτημένα. Το βιβλίο είναι προς ανάγνωση, αμάν! Εν τω μεταξύ, δεν έρχεσαι στη δουλειά σήμερα. Ναι, εκεί που σκοπεύω να βγω, με αυτή την ευκαιρία. Θέλω να επισημάνω (σκοτώσει) ένα άσχημο φαινόμενο, όταν φαίνεται ακόμα χειρότερο, ειδικά πρόσφατα, σχεδόν επαναλαμβάνεται (συναντάται) κάθε μέρα, σε κάθε βήμα, και σε κάθε γεύμα. Ακόμη και μεταξύ δημοσιογράφων, αλλά και μεταξύ κάποιων οιονεί δημιουργών.
Το βιβλίο είναι η τέχνη της ανάγνωσης, ενώ η εικαστική τέχνη είναι (είναι), παραστατική τέχνη, έργα κάθε είδους, σε ζωγραφική, γλυπτική και άλλα εκθέματα, σε εκθέσεις οπουδήποτε και οποτεδήποτε.
Κεφάλαιο. Επιτέλους ήρθε το τέλος αυτής της οδύσσειας, ένα ευχάριστο ταξίδι μέσα από (πάνω!), σαν στις επτά ολισθηρές κορυφές των Ιμαλαΐων, τα επτά γράμματα αυτής της στήλης, τόσο ελκυστικά όσο και ενδιαφέροντα, στις δύσκολες και ενδιαφέρουσες στιγμές, όπως επτά σκαλοπάτια στην κόλαση, αλλά ξεπερνιούνται εύκολα και χωρίς έγνοιες. Το αλφάβητο της αλβανικής γλώσσας έχει τριάντα έξι γράμματα, όπως μας διδάσκει ο Abetarja... Εσείς, χρησιμοποιώντας τη δημοκρατική ελευθερία της ελεύθερης έκφρασης, επιλέξτε μόνο τα επτά από αυτά. Είναι στο χέρι σας πώς και πότε θα τα χρησιμοποιήσετε! Προσέξτε να μην κάνετε κατάχρηση ή να παίξετε μαζί τους!
Τα «Επτά γράμματα» του Bajram Sefajt δημοσιεύτηκαν στο «E Diela me Kohan Ditore» στις 17 Ιουλίου 2017. Ανατυπώνονται χωρίς παρέμβαση στη μνήμη του συγγραφέα που πέθανε την περασμένη Τρίτη σε ηλικία 83 ετών.