Η χρυσή γενιά της πυγμαχίας

Το άρθρο της 7ης Νοεμβρίου 2020 αναδημοσιεύεται στη μνήμη του θρύλου της πυγμαχίας Nazif Gashi, ο οποίος πέθανε σήμερα σε ηλικία 74 ετών.

Υπάρχουν αμφιβολίες για τυχόν ημερομηνίες, αλλά θυμάται πολύ καλά τα ονόματα. Θυμάται επίσης τη σημασία που είχε ο σύλλογος πυγμαχίας της Πρίστινα για τον αθλητισμό στο τότε ομοσπονδιακό κρατίδιο.

Ο Mehmet Bogujevci μιλά με περηφάνια για τις επιτυχίες που σημείωσε ο σύλλογος Radnički, ο οποίος στα τέλη της δεκαετίας του εβδομήντα άλλαξε το όνομά του σε Pristina. Ο Bogujevci, για μεγάλο χρονικό διάστημα γενικός γραμματέας της Ομοσπονδίας Πυγμαχίας του Κοσσυφοπεδίου, κρατά στο μικρό γραφείο της ομοσπονδίας μερικές φωτογραφίες από τις πιο επιτυχημένες γενιές του συλλόγου της Πρίστινα. Είναι σε όλες τις φωτογραφίες. Λέει ότι η Πρίστινα κέρδισε μόνο έναν τίτλο χωρίς αυτόν στην ομάδα. Από το μικρό γραφείο, ο Bogujevci συνεχίζει να ηγείται της πυγμαχίας της χώρας. Παραδέχεται ότι τώρα είναι πολύ πιο δύσκολο και ότι η επανάληψη των επιτυχιών της δεκαετίας του εβδομήντα και του ογδόντα του περασμένου αιώνα είναι αδύνατη. Αναφέρω πολλούς λόγους για αυτό.

Για τον Bogujevci, όπως και για όλους τους πυγμάχους της γενιάς του και για τη γενιά μετά από αυτόν, το θέμα των επιτυχιών της Πρίστινα είναι αγαπημένο. Σε κάθε συνομιλία, δώστε μερικές λεπτομέρειες από ένα γεγονός. Μιλάει συχνά για τη συνεργασία με τον αείμνηστο προπονητή, Λαχ Νιμάνη, για τις αξέχαστες συναντήσεις με τους καλύτερους Γιουγκοσλάβους πυγμάχους της εποχής.

Εκτιμά ότι η ανάπτυξη του συλλόγου της Πρίστινα έχει επηρεάσει την άνοδο του επιπέδου της πυγμαχίας σε όλη τη Γιουγκοσλαβία. Λέει για την εποχή που το ενδιαφέρον για την ερασιτεχνική πυγμαχία ήταν εξαιρετικά υψηλό. Τότε που όλοι στο Κόσοβο ενθουσιάστηκαν με τις επιτυχίες του πυγμαχικού συλλόγου.

Ο Bogujevci εντάχθηκε στη Radnički τον Δεκέμβριο του 1969, μετά από αρκετά χρόνια επιτυχίας στη Spartak Subotica, όπου σπούδασε. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη Σουμπότιτσα, είχε πολύ ελεύθερο χρόνο και αποφάσισε να δοκιμάσει την πυγμαχία. Δεν πίστευε ότι με τον καιρό θα γινόταν ο καλύτερος πυγμάχος της κατηγορίας και ένας από τους μεγαλύτερους αθλητές στην ιστορία του Κοσόβου. Κέρδισε τους πρώτους ατομικούς του τίτλους στη Σπαρτάκ. Αλλά αφού τελείωσε το γυμνάσιο, επέστρεψε στο Κοσσυφοπέδιο και εντάχθηκε στο κλαμπ Radnički.

Σύλλογος δεύτερης κατηγορίας

Η Ραντνίτσκι ήταν σύλλογος δεύτερης κατηγορίας, αλλά άρχισε σιγά σιγά η ανάπτυξή της. Ήταν ένας πολύ μικρότερος και λιγότερο οργανωμένος σύλλογος από τη Σπαρτάκ. Αλλά αυτό δεν κράτησε πολύ.

Η μεγάλη αλλαγή στον σύλλογο της Πρίστινα έγινε με την άφιξη του προπονητή Λαχ Νιμάνι από τη Μιτρόβιτσα.

«Ξεκίνησα την πυγμαχία για την Πρίστινα τον Μάρτιο του 1970. Η Πρίστινα ήταν στη Δεύτερη Λίγκα, ένας όχι πολύ καλά οργανωμένος, κουρασμένος σύλλογος. Εν τω μεταξύ, με την είσοδο στην Πρώτη Λίγκα, η κατάσταση έχει αλλάξει. Ο Ζίβοραντ Σίσκοβιτς έφτασε ως προπονητής, ένας εξαιρετικός πρώην πυγμάχος του πυγμαχικού συλλόγου της Πρίστινα, δάσκαλος, καλός προπονητής. Έχουμε αρχίσει να βγάζουμε καλά αποτελέσματα. Ο σύλλογος της Prishtina έγινε δυνατός όταν ενισχύθηκε με τους πυγμάχους της Trepca, Faruk Gërxhaliu, Xhevdet Peci και Enver Hajredini και τον προπονητή Lah Nimani. Με αυτούς τους τρεις πυγμάχους, η Πρίστινα άρχισε πολύ γρήγορα να καρπώνεται διαδοχικές επιτυχίες», λέει ο Bogujevci.

Λίγα χρόνια μετά την άφιξή του, ο Radnički μετακόμισε στο πρώτο ομοσπονδιακό πρωτάθλημα. Οι αλλαγές συνέχισαν να συμβαίνουν και η κατάσταση στον σύλλογο βελτιώθηκε. Δεν άργησε να έρθει η πολυαναμενόμενη επιτυχία.

Ο Radnički κέρδισε τον πρώτο τίτλο στην έκδοση 1975/76. Εκτός από τον Bogujevci, ο οποίος προήχθη γρήγορα σε αρχηγό της ομάδας, τον πρώτο τίτλο έφεραν και οι Bajram Hashani, Xhevdet Peci, Nazif Gashi και πολλοί άλλοι. Ο Bogujevci είναι προσεκτικός με τα ονόματα. Δεν αναφέρω πολλά. Λέει ότι θα λυπηθεί αν ξεχάσει κάποιον. Ούτε με τα ραντεβού ασχολείται πολύ. Ούτε οι άλλοι παίρνονται, αλλά το κοινό τους είναι ότι μιλούν για τους πέντε τίτλους που μετέτρεψαν την Πρίστινα σε «αθάνατη» ομάδα.

Στην πραγματικότητα, ο Radnički, δηλαδή η Prishtina, κέρδισε πολλούς τίτλους στη σειρά, ενώ μετά από ένα διάλειμμα, κέρδισε τον πέμπτο τίτλο το 1984. Ο Bogujevci είχε ήδη αποσυρθεί, όπως και πολλοί άλλοι επιτυχημένοι πυγμάχοι της πρώτης γενιάς.

Μετά την κατάκτηση των πρώτων τίτλων, η Πρίστινα ήταν σταθερά ένας από τους κορυφαίους συλλόγους στο First League της Γιουγκοσλαβίας, ενώ αρκετές φορές ήταν δευτεραθλήτρια.

Ο Bogujevci και άλλοι ισχυρίζονται ότι άξιζαν περισσότερους τίτλους και ότι υπήρξαν μεγάλες αδικίες.

Ο πρώην δευτεραθλητής κόσμου είπε ότι η Πρίστινα ήταν μια επαγγελματική ερασιτεχνική ομάδα πυγμαχίας τότε. Μίλησε για τη μεγάλη υποστήριξη που είχε ο σύλλογος.

«Μετά τις συνταγματικές αλλαγές της 74-σου άλλαξε και η ηγεσία του συλλόγου. Οι Αλβανοί ήταν περισσότεροι. Η ομάδα ενισχύθηκε με πυγμάχους από το Κόσοβο. Οι ντόπιοι ήταν λίγο διαφορετικοί, υπήρχε τόσος κόσμος που το γήπεδο του μικρού αθλητισμού δεν ήταν κατειλημμένο, ήταν εντελώς γεμάτο», λέει ο Bogujevci.

«Ο ανταγωνισμός έχει αυξηθεί αυτόματα. Όλοι οι σύλλογοι της πρώην Γιουγκοσλαβίας ετοιμάζονταν να μας κερδίσουν. Ήταν πρόβλημα να μας κερδίσουν. Που και που χάσαμε ένα ματς, αλλά κυρίως κάναμε νίκες», πρόσθεσε.

Ο Bogujevci λέει ότι ήταν προνόμιο να παρακολουθώ από κοντά τους αγώνες της Πρίστινα. Λέει ότι η μεγαλύτερη τιμή που θα μπορούσε να γίνει ήταν να προσκαλέσει κάποιον. Έχει δείξει ότι υπήρξαν περιπτώσεις που οι αγώνες έγιναν και στο γήπεδο της Πρίστινα λόγω του μεγάλου ενδιαφέροντος.

Ο πρωταθλητής Γιουγκοσλαβίας στο ομαδικό αγώνισμα καθορίστηκε με βάση τις επιτυχίες που σημειώθηκαν στο πρωτάθλημα που γινόταν κάθε εβδομάδα, με κανονικούς γύρους. Έγιναν δέκα μονομαχίες και η καλύτερη ομάδα κέρδισε τον αγώνα.

Ένας από τους πυγμάχους που μετέφεραν το κλαμπ της Πρίστινα ήταν ο Ναζίφ Γκάσι. Ακολουθεί ακόμα την πυγμαχία, αλλά δεν ασχολείται άμεσα με το άθλημα. Ο Γκάσι ήταν σημαντικό μέρος της ομάδας στα τέλη της δεκαετίας του εβδομήντα, όταν ήταν η πιο επιτυχημένη περίοδος.

Ο Ναζίφ Γκάσι λέει για τις αλλαγές που έγιναν που έφεραν την επιτυχία της διάσημης Πρίστινα, η οποία μνημονεύεται ως μία από τις πιο επιτυχημένες ομάδες στο Κοσσυφοπέδιο την εποχή του ομοσπονδιακού κράτους.

«Όταν ήρθα στον σύλλογο της Πρίστινα, όταν μπήκα στην πρώτη ομάδα, το 71, ο σύλλογος μπήκε μόνο στην Πρώτη Λίγκα της Γιουγκοσλαβίας. Την τελευταία φορά του βαθμολογικού πίνακα γίναμε πρωταθλητές. Ήταν μια καλή επιτυχία, έγινε καλή δουλειά στον σύλλογο της Πρίστινα, μια θετική αλλαγή. Έχουμε κερδίσει πέντε τίτλους στη σειρά», λέει ο Γκάσι. Στους κύκλους της πυγμαχίας γίνεται συχνά λόγος για μονομαχίες του Γκάσι με αντιπάλους από άλλες χώρες της Γιουγκοσλαβίας. Αναφέρεται το πυγμαχικό του στυλ και οι μεγάλες νίκες που έχει πετύχει.

Ο Gashi αναγνωρίζει τη συμβολή του εκλιπόντος, Lah Nimani, στην εξαιρετική ανάπτυξη της Πρίστινα. Μιλάει για τις πολύ καλές σχέσεις του προπονητή με τους πυγμάχους, που, σύμφωνα με τον ίδιο, ήταν το κλειδί της επιτυχίας.

«Ξεκινήσαμε τη δουλειά, άρχισε η καλή δουλειά, άρχισε η θέληση από εμάς τους πυγμάχους. Άρχισε η εγγύτητα του προπονητή με την ομάδα. Ξεκινήσαμε με διαφορετική δουλειά, με περισσότερη θέληση και ενέργεια για επιτυχία».

Ελπίδες για το μέλλον

Ο δρόμος που έκανε ο Λαχ Νιμάνι, από τη Μιτρόβιτσα στην Πρίστινα, έφτιαξε και ο Σεφεντίν Μπράχα λίγα χρόνια αργότερα. Μετακόμισε στην Πρίστινα το 1978 και μέχρι το 1989 ήταν βοηθός του Νίμαν στον μεγαλύτερο πυγμαχικό σύλλογο του Κοσσυφοπεδίου.

Ο Μπράχα επέστρεψε πρόσφατα από τη Γερμανία στο Κόσοβο και άνοιξε ένα κλαμπ πυγμαχίας στη Μιτρόβιτσα. Το κλαμπ ονομάζεται Trepça, όπως όλα τα μεγάλα κλαμπ της πόλης των μεταλλείων.

Ο Μπράχα είναι πεπεισμένος ότι θα εμφανιστούν ξανά πυγμάχοι υψηλού επιπέδου, οι οποίοι θα κατακτήσουν μετάλλια σε παγκόσμια και ευρωπαϊκά πρωταθλήματα.

Τέτοιοι ήταν οι πυγμάχοι του συλλόγου της Πρίστινα. Ο Aziz Salihu έχει χάλκινα ολυμπιακά μετάλλια, ο Mehmet Bogujevci παγκόσμια ασημένια μετάλλια, ενώ άλλοι έχουν κερδίσει επίσης μεγάλα μετάλλια εκείνη την εποχή.

Στην πραγματικότητα, όταν η Πρίστινα ήταν κυρίαρχη στη Γιουγκοσλαβία, η πυγμαχία στο ομοσπονδιακό κράτος ήταν στο υψηλότερο επίπεδο. Τα μετάλλια σε όλες τις διεθνείς διοργανώσεις το αποδεικνύουν.

«Είναι μια περίοδος που δεν μπορεί να επαναληφθεί, ανεξάρτητα από τα ταλέντα και τις συνθήκες που μπορούν να δημιουργηθούν τώρα. Το ίδιο το γεγονός των πέντε τίτλων της πρώην Γιουγκοσλαβίας το αποδεικνύει αυτό. Είχαμε επιτυχίες σε όλα τα πρωταθλήματα, συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών, παγκόσμιων και Ολυμπιακών Αγώνων. Λάβαμε μετάλλια», θυμάται ο Μπράχα.

Δουλεύει επιμελώς με τους λίγους πυγμάχους που έχει στις προπονήσεις. Ο ίδιος παρείχε τον εξοπλισμό. Λέει ότι έχει συναντήσει καλή υποστήριξη και ότι δεν λείπουν ταλέντο και θέληση. Παραδέχεται όμως ότι χρειάζεται πολλή δουλειά για να φτάσεις στην κορυφή.

Για τη χρυσή γενιά της Πρίστινα, η δουλειά δεν ήταν πρόβλημα. Η ομάδα έμενε κυρίως σε προπαρασκευαστικά στρατόπεδα. Κυρίως στο Saraj Σκόπια, λέει ο Bogujevci. Οι χρονικές καταγραφές μαρτυρούν το πολύ καλό κλίμα στις προπονήσεις. Το έργο του αείμνηστου Lah Nimani εκτιμάται επίσης από όλους. Θεωρείται βασικό, αλλά μόνο από ανθρώπους που σε αυτόν τον κόσμο ήταν σε σημαντική θέση.

Η πυγμαχία στο Κοσσυφοπέδιο, όπως και στις περισσότερες χώρες της περιοχής, βρίσκεται σε σημαντικά χαμηλότερο επίπεδο. Οι διεθνείς επιτυχίες απουσιάζουν, ενώ οι τηλεθεατές είναι λίγοι. Το ενδιαφέρον για την ερασιτεχνική πυγμαχία έχει μειωθεί πολύ. Ακόμη και ο αριθμός των νέων που αποφασίζουν για μια καριέρα στα αθλήματα ring δεν είναι μεγάλος.

«Υπάρχουν ταλέντα, δεν πιστεύω ότι θα λείπουν αποτελέσματα. Δεν μπορώ να προδικάσω, αλλά τα ταλέντα, οι φιλοδοξίες, η θέληση υπάρχουν. Ελπίζω να ξεκινήσουμε σε ένα τέτοιο μονοπάτι, εκεί που ήμασταν με την προηγούμενη γενιά», λέει ο Μπράχα.

Η Πρίστινα δεν είναι πλέον καν ο πιο δυνατός σύλλογος στο Κόσοβο. Όμως το παρελθόν του φαίνεται μεγάλο. Όλοι καυχιούνται για τις επιτυχίες της Πρίστινα, όχι μόνο πρώην πυγμάχοι.