Një aktivitet i thjeshtë si vëzhgimi i zogjve po përdoret nga studiuesit në Universitetin e Montanës si mënyrë e re për të ndihmuar të mbijetuarit e goditjes në tru të ushtrojnë komunikimin dhe të lidhen me të tjerët.
Në Montana të Shteteve të Bashkuara, zogjtë janë bërë pjesë e një qasjeje të veçantë për rehabilitimin e personave që kanë pësuar goditje në tru, raportoi “Euronews”.
Studiuesit besojnë se vëzhgimi i zogjve mund t'u krijojë pacientëve një mënyrë natyrale dhe me më pak presion për të komunikuar, për t'u angazhuar me të tjerët dhe për të rindërtuar aftësitë e komunikimit që mund të jenë dëmtuar pas goditjes në tru.
Në qendër të kësaj qasjeje janë edhe skifterët Cooper, specie vendase e Amerikës së Veriut, të cilët janë bërë pjesë e aktiviteteve të vëzhgimit të shpendëve.
Një nga pasojat më të zakonshme të goditjes në tru është afazia, çrregullim që mund të ndikojë në aftësinë për të folur, kuptuar gjuhën, lexuar dhe shkruar.
Sipas studiuesve, afazia prek rreth një të tretën e personave që mbijetojnë pas një goditjeje në tru.
“Afazia është si një vjedhje e identitetit”, tha Catherine Off, studiuese në Universitetin e Montanës. Ajo shpjegon se personat me afazi nuk kanë probleme me aftësitë intelektuale, por përballen me ndryshime në funksionimin e gjuhës.
Off bashkëdrejton Programin Gjithëpërfshirës Intensiv për Afazinë në Universitetin e Montanës, i cili synon të ndihmojë pacientët të rikthejnë dhe të përdorin sa më shumë aftësitë e tyre të komunikimit.
Programi zhvillohet për katër ditë në javë, për një periudhë prej katër javësh, duke ofruar rreth 80 orë rehabilitim.
Çdo person që ka pësuar goditje në tru shoqërohet nga një partner i trajnuar komunikimi, zakonisht student i diplomuar në patologjinë e të folurit dhe gjuhës. Gjatë aktiviteteve, specialistët e komunikimit ndihmojnë pacientët, ndërsa ekologët e shpendëve udhëheqin pjesën që lidhet me vëzhgimin e zogjve.
Qëllimi nuk është që pacientët të përqendrohen vetëm te ushtrimet tradicionale të gjuhës, por të kenë arsye konkrete për të komunikuar.
“Funksioni i komunikimit nuk përmirësohet derisa të kesh dëshirë të komunikosh për diçka”, tha Off.
Për personat me afazi, një bisedë e zakonshme mund të jetë e vështirë. Vëzhgimi i zogjve krijon mundësi që komunikimi të zhvillohet edhe në forma të tjera.
Pacientët mund të tregojnë me gisht një zog, të vizatojnë, të përdorin fotografi ose të shprehen përmes shikimit dhe gjesteve. Në këtë mënyrë, ata mund të marrin pjesë në aktivitete sociale edhe kur e kanë të vështirë të shprehen me fjalë.
Një punim i ri i studiuesve, i publikuar në revistën “Frontiers in Bird Science”, e përshkruan këtë qasje si mënyrë potenciale për ta zhvendosur komunikimin nga një proces i fokusuar vetëm te gjuha drejt një forme më të gjerë ndërveprimi.
Studiuesit argumentojnë se vëzhgimi i zogjve mund të ketë edhe një avantazh tjetër: aktiviteti mund të përshtatet me mundësitë fizike dhe kushtet e secilit person.
“Zogjtë janë një nga ato gjëra të rralla ku mund të fillosh nga çdo pikë – nga qëndrimi ulur dhe shikimi nga dritarja, deri te hartimi i një shtegu për të parë një specie të veçantë”, tha Victoria Dreitz, ekologe e shpendëve në Programin e Biologjisë së Kafshëve të Egra në Universitetin e Montanës.
Sipas saj, nuk është e nevojshme që dikush të udhëtojë larg apo të ketë pajisje të veçanta për të nisur këtë aktivitet.
Me rritjen e numrit të personave që mbijetojnë pas goditjes në tru, studiuesit theksojnë rëndësinë e gjetjes së mënyrave të reja për të përmirësuar cilësinë e jetës dhe për të mbështetur rehabilitimin.
Vëzhgimi i zogjve nuk paraqitet si zëvendësim i terapive të rehabilitimit, por si aktivitet që mund t'u japë pacientëve mjedis më natyral për të komunikuar, për t'u socializuar dhe për të rifituar gradualisht besimin në ndërveprimet me të tjerët.