-
Μετάφραση: Vita Abrashi-Kajtazi
- 7 Νοεμβρίου 2025 15:07
- Μοιράστε σε:
Οι μικρότερες, πιο σκοτεινές μέρες του χειμώνα φέρνουν όχι μόνο μεγαλύτερες νύχτες αλλά και κακή διάθεση για εκατομμύρια ανθρώπους.
Πολλοί από αυτούς υποφέρουν από εποχιακή συναισθηματική διαταραχή (SAD), έναν τύπο κατάθλιψης που συνήθως ξεκινά το φθινόπωρο ή τον χειμώνα και εκδηλώνεται με κακή διάθεση, χαμηλή ενέργεια, απώλεια ευχαρίστησης, υπερβολική υπνηλία και έντονη επιθυμία για γλυκά και υδατάνθρακες.
Αυτό το πρόβλημα επηρεάζει περίπου το 5% των Αμερικανών, με τις γυναίκες να είναι τέσσερις φορές πιο πιθανό να το εμφανίσουν. Πολλές άλλες βιώνουν μια πιο ήπια εκδοχή, που ονομάζεται «χειμωνιάτικη μελαγχολία», η οποία έχει πλέον εξαφανιστεί. Η Washington Post.
«Αν είστε ένας από εκείνους τους ανθρώπους που πραγματικά το νιώθουν αυτό και νιώθουν άσχημα, μην ανησυχείτε, δεν είστε μόνοι και υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορείτε να κάνετε», δήλωσε ο Νόρμαν Ρόζενταλ, ψυχίατρος στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Τζόρτζταουν.
Ο Ρόζενταλ γνωρίζει καλά αυτό το πρόβλημα: αυτός και οι συνάδελφοί του περιέγραψαν και ονόμασαν για πρώτη φορά την πάθηση το 1984. Έχει δεκαετίες εμπειρίας από πρώτο χέρι με την SAD.
επίσης
Το φως και η φύση μπορούν να βοηθήσουν την ψυχική υγεία κατά τη διάρκεια του χειμώνα
Θυμήθηκε ότι όταν ταξίδεψε από τη Νότια Αφρική στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1976 για ιατρική εκπαίδευση, δυσκολεύτηκε πολύ να προσαρμοστεί κατά τη διάρκεια των πρώτων τριών ετών της παραμονής του στη Νέα Υόρκη. Ενώ η Νότια Αφρική έχει πολλές ώρες φωτός ακόμη και τον χειμώνα, η Νέα Υόρκη δεν έχει πολλές.
«Επιστρέφοντας σπίτι από τη δουλειά στο Πρεσβυτεριανό Νοσοκομείο Κολούμπια, ο άνεμος και το σκοτάδι πάνω από τον ποταμό Χάντσον με χτύπησαν δυνατά, ειδικά μετά το τέλος της θερινής ώρας τον Νοέμβριο», θυμήθηκε.
Αφού μετακόμισε στο Εθνικό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας στη Μπεθέσντα του Μέριλαντ, όπου μελέτησε βιολογικούς ρυθμούς και διάθεση, άκουσε για άλλα άτομα με παρόμοια συμπτώματα. Αυτές οι εμπειρίες, μαζί με τη δική του έρευνα, οδήγησαν τον Ρόζενταλ να συνδέσει την έλλειψη φωτός με την πτώση της διάθεσης τον χειμώνα.
Το 1981, ένα άρθρο στην εφημερίδα The Washington Post σχετικά με το πρώιμο έργο του έφερε πάνω από 3,000 επιστολές από αναγνώστες σε όλη τη χώρα, οι οποίοι περιέγραφαν τις εμπειρίες τους:
«Νιώθω κουρασμένος», «Τρώω περισσότερο», «Κοιμάμαι περισσότερο», «Θέλω γλυκά και υδατάνθρακες», «Νιώθω κατάθλιψη», έγραφαν τα γράμματα.
Έκτοτε, ο Ρόζενταλ, ο οποίος είναι πλέον 75 ετών, έχει θεραπεύσει πάνω από 1,000 ασθενείς με SAD κατά τη διάρκεια αρκετών χειμώνων. Αργότερα παραδέχτηκε ότι ο ίδιος έπασχε από SAD.
«Δεν υπάρχει ντροπή, είναι κάτι βιολογικό. Άφησαν τον χρόνο και την ενέργειά τους για να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε αυτή την πάθηση», τόνισε.
Πώς να χρησιμοποιήσετε το φως για να βελτιώσετε τη διάθεση
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ΕΔΑ προκαλείται από τη μείωση του φυσικού φωτός, η οποία προκαλεί τη μη συγχρονισμό των εσωτερικών μας ρυθμών με τη φύση. Το φως διεγείρει υποδοχείς στα μάτια που συνδέονται με περιοχές του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνες για τη διάθεση. Επίσης, τα επίπεδα νευροδιαβιβαστών όπως η σεροτονίνη και η ντοπαμίνη αλλάζουν ανάλογα με την εποχή.
Η τυπική θεραπεία για την SAD είναι η θεραπεία με έντονο φως, χρησιμοποιώντας φωτεινά κουτιά που παρέχουν τουλάχιστον 10,000 μονάδες φωτός. Συγκριτικά, τα τυπικά οικιακά φώτα παρέχουν λιγότερες από 1,000 μονάδες, ενώ ο ήλιος παρέχει έως και 100,000 μονάδες φωτός. Μελέτες δείχνουν ότι αυτή η θεραπεία βελτιώνει τη διάθεση και μειώνει τα συμπτώματα σε περίπου 64% των ασθενών.
επίσης
Το σκοτάδι στο δωμάτιο μπορεί να επηρεάσει την υγεία
Ο Ρόζενταλ χρησιμοποιεί συμπληρωματικό φωτισμό σχεδόν σε κάθε δωμάτιο του σπιτιού του, συμπεριλαμβανομένων τριών μεγάλων φωτιστικών κουτιών στην κρεβατοκάμαρα που ανάβει το ένα μετά το άλλο για να ξεκινήσει η μέρα. Υπάρχουν τρία φωτιστικά κουτιά στην αίθουσα γυμναστικής που τον βοηθούν κατά τη διάρκεια των προπονήσεών του. Επίσης, κάνει διαλογισμό δύο φορές την ημέρα και κάνει τακτικούς περιπάτους έξω, συμπεριλαμβανομένης μιας εβδομαδιαίας βόλτας με τον ψυχίατρο γιο του, για να επωφεληθεί από το φυσικό ηλιακό φως.
«Αυτά είναι πολύ σημαντικά πράγματα για να διατηρήσουμε το σώμα και το μυαλό ζωντανά», είπε.
Πώς να προετοιμαστείτε για τις πιο σκοτεινές μέρες
Ο Rosenthal συμβουλεύει να παρακολουθείτε πώς αισθάνεστε αυτή την εποχή του χρόνου. Έχει αλλάξει σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα; Πώς νιώθατε αυτή την εποχή πέρυσι;
«Σκεφτείτε το SAD ως μια επιλογή αν νιώθετε τόσο κουρασμένοι όσο εγώ κατά τη διάρκεια των πρώτων τριών ετών της ειδικότητας. Δείχνουμε χαρούμενοι, κάνουμε το καλύτερο δυνατό, αλλά το «καλό» δεν σημαίνει ότι νιώθεις πραγματικά καλά. Θέλω οι άνθρωποι να νιώθουν καλά. Γιατί όχι; Είναι ένας υπέροχος κόσμος», είπε.
Η καλύτερη εποχή για προετοιμασία είναι το φθινόπωρο, ειδικά αν αντιμετωπίσατε προβλήματα τον περασμένο χειμώνα. Η αγορά ενός φωτιστικού κουτιού μπορεί να βοηθήσει, και η φωτοθεραπεία λειτουργεί επίσης για την μη εποχική κατάθλιψη.
«Δεν χρειάζεται να πάτε τόσο μακριά όσο έκανα εγώ με τα φώτα, αλλά συμβουλευτείτε τον γιατρό σας ή έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας. Συνήθως συνιστάται να βρίσκεστε μπροστά στο φως για τουλάχιστον 30 λεπτά την ημέρα», πρόσθεσε ο Ρόζενταλ.
Το φως είναι πιο αποτελεσματικό το πρωί, αλλά μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί το βράδυ για να προσαρμοστεί σταδιακά στο χειμερινό σκοτάδι.
Εκτός από το φως, προτείνει να περπατάτε έξω και να απολαμβάνετε τις εποχές του χρόνου, χρησιμοποιώντας φαρμακευτική αγωγή ή συμπεριφορική θεραπεία, εάν είναι απαραίτητο.
«Κάνε ό,τι λειτουργεί. Να θυμάσαι να έχεις επίγνωση του εαυτού σου και των εποχών. Μόνο τότε μπορείς να απολαύσεις όλες τις εποχές», είπε.
επίσης
Γιατί είναι πιο δύσκολο να χάσουμε βάρος τον χειμώνα;
Ακόμα κι αν χάσετε μόνο το 10% της κανονικής σας λειτουργίας αυτή την περίοδο, αισθάνεστε πιο κουρασμένοι, έχετε χαμηλότερη διάθεση ή είστε πιο αργοί, αυτό θα πρέπει να εντοπιστεί και να αντιμετωπιστεί.
«Είναι σημαντικό να βρίσκεσαι στο απόγειό σου, όχι μόνο στην απόδοσή σου, αλλά και στο να βιώνεις και να απολαμβάνεις τη ζωή», είπε ο Ρόζενταλ.
