Εικονικές επισκέψεις ως πύλη για πραγματικές επισκέψεις σε μουσεία του Κοσσυφοπεδίου

Οι εικονικές επισκέψεις, πέρα ​​από την παροχή πρόσβασης στα μουσεία της χώρας, ακόμη και σε αυτά που βρίσκονται μακριά, θεωρούνται επίσης κίνητρο για φυσικές επισκέψεις, λειτουργώντας ως ένα ισχυρό εργαλείο προώθησης. Ο οργανισμός «EC ma dnyre», μεταξύ άλλων παρόμοιων έργων, εξόπλισε πρόσφατα το Μουσείο του Κάστρου του Πρίζρεν με την εικονική του έκδοση. Και στοχεύει να παρέχει σε κάθε μουσείο αυτήν την έκδοση ως πύλη για την πραγματική επίσκεψη.

Η εφαρμογή εικονικών επισκέψεων σε χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς στη χώρα θεωρείται σημαντικό βήμα προς τον εκσυγχρονισμό της εμπειρίας τους. Πέρα από την προσφορά πρόσβασης στα μουσεία της χώρας σε ξένους, θεωρείται επίσης κίνητρο για φυσικές επισκέψεις, λειτουργώντας ως ένα ισχυρό εργαλείο προώθησης. Ο οργανισμός «EC ma ndryshe», μεταξύ άλλων παρόμοιων έργων, εξόπλισε πρόσφατα το Μουσείο του Κάστρου του Πρίζρεν με την εικονική του έκδοση. Και στοχεύει να παρέχει σε κάθε μουσείο αυτήν την έκδοση ως πύλη για μια πραγματική επίσκεψη. 

Προηγουμένως, αυτό το πλεονέκτημα εικονικής επίσκεψης δόθηκε από την «EC...» στο Μουσείο της Αλβανικής Ένωσης του Πρίζρεν και στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Πρίζρεν μέσω του προγράμματός τους «Πολιτιστική Κληρονομιά για Όλους: Διατήρηση, Εκπαίδευση, Ανάπτυξη και Καινοτομία», το οποίο, σύμφωνα με την εξήγηση, στοχεύει στην οικοδόμηση ενός πιο ανοιχτού, καινοτόμου και χωρίς αποκλεισμούς πολιτιστικού περιβάλλοντος, όπου η πολιτιστική κληρονομιά όχι μόνο διατηρείται, αλλά μετατρέπεται σε κοινή αξία για την κοινότητα και την ανάπτυξή της.

Όπως και η οπτικοποίηση αυτών των δύο πολιτιστικών ιδρυμάτων, έτσι και αυτό για το Μουσείο του Κάστρου του Πρίζρεν προσφέρει στον εικονικό επισκέπτη κάθε λεπτομέρεια ολόκληρου του χώρου του. Κάθε κλικ στις εικόνες εκεί είναι ένα βήμα προς τη γνωριμία με το μουσειακό ίδρυμα, το Κάστρο και την ιστορία του, καθώς και με το ιστορικό πλαίσιο της πόλης και της χώρας. Και αυτό ξεκινά από την αρχαιότητα. 

Ο εικονικός επισκέπτης έρχεται αρχικά αντιμέτωπος με εικόνες του Κάστρου και του γραφικού τοπίου ολόκληρης της ιστορικής πόλης του Πρίζρεν, της πρώτης αλβανικής πρωτεύουσας από την οθωμανική κατάκτηση του 15ου αιώνα. Από την είσοδο, συναντά εικόνες του Κάστρου τότε και τώρα, γεμάτες έγγραφα, παρουσιάσεις εξέχουσων ιστορικών προσωπικοτήτων και σημαντικά εκθέματα. Ανάμεσά τους υπάρχουν όπλα από τον Μεσαίωνα έως την οθωμανική κατάκτηση, διάφορα δοχεία για τρόφιμα και εργαλεία για την επεξεργασία τους. Άλλα δοχεία χρονολογούνται από την Εποχή του Σιδήρου και μετά. 

Με απλά λόγια, η εικονική εικόνα του Μουσείου είναι σαν να είσαι φυσικά παρών. Μπορεί να θολώνει καθώς απομακρύνεσαι, αλλά τα υλικά είναι πεντακάθαρα αν κάνεις κλικ πάνω τους, και ακόμη και τα επεξηγηματικά υλικά για τα αντικείμενα που υπάρχουν έχουν ψηφιοποιηθεί. 

Ο εκτελεστικός διευθυντής του οργανισμού «EC ma dnyre», Valon Xhabali, δήλωσε ότι η εφαρμογή τρισδιάστατων εικονικών επισκέψεων για αυτά τα μουσεία αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την εξερεύνηση των μουσείων, ανεξάρτητα από την απόσταση ή τους φυσικούς περιορισμούς. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή η νέα προσέγγιση μεταμορφώνει την εμπειρία των μουσείων και την καθιστά πιο προσβάσιμη και διαδραστική. 

«Για το 'EC Ma Ndryshe', η ενσωμάτωση της τεχνολογίας στα μουσεία χρησιμεύει επίσης ως ένα ισχυρό εργαλείο για την ευαισθητοποίηση και τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, παρουσιάζοντάς την σε σύγχρονες μορφές που προσεγγίζουν τις νεότερες γενιές. Επιπλέον, εξαλείφει τα γεωγραφικά και φυσικά εμπόδια, καθιστώντας δυνατή την πρόσβαση σε αυτούς τους πολιτιστικούς χώρους για όλους, συμπεριλαμβανομένης της κοινότητας με αναπηρία», είπε. 

Τόνισε ότι ένας από τους στόχους του οργανισμού είναι να καταστήσει την εικονική πρόσβαση προσβάσιμη σε άτομα με ειδικές ανάγκες, μέσω «ευκολότερης πλοήγησης, καλύτερης αναγνωσιμότητας και υποστηρικτικού υλικού». Σημείωσε ότι η διεξαγωγή μιας εικονικής επίσκεψης είναι μια σύνθετη διαδικασία που διαρκεί αρκετούς μήνες. 

«Η πραγματοποίηση μιας τρισδιάστατης εικονικής επίσκεψης σε ένα μουσείο είναι μια σύνθετη διαδικασία που περιλαμβάνει πολλά βήματα, από τη συλλογή ιστορικών εγγράφων, την ψηφιοποίηση και την τεχνική μοντελοποίηση. Ανάλογα με το μέγεθος του μουσείου, τον αριθμό των εκθεμάτων και την αρχιτεκτονική πολυπλοκότητα, ένα τέτοιο έργο διαρκεί συνήθως από 3 έως 4 μήνες. Για μεγαλύτερα μουσεία ή πιο σύνθετες συλλογές, η διαδικασία μπορεί να απαιτήσει ακόμη περισσότερο χρόνο. Αυτό περιλαμβάνει τις φάσεις σάρωσης, τρισδιάστατης μοντελοποίησης, ενσωμάτωσης πληροφοριών και δοκιμών χρηστικότητας», ανακοίνωσε ο Xhabali σε γραπτή απάντηση προς το KOHËN.
Είπε ότι η επαγγελματική εργασία είναι σημαντική για αυτά τα έργα και ότι πρέπει να ληφθεί μέριμνα για τη διατήρηση της αυθεντικότητας του χώρου. Σύμφωνα με τον ίδιο, η υλοποίηση αυτών των έργων είναι περίπλοκη και απαιτεί υποστήριξη, αν και το «EC Ma Ndryshe» είναι τεχνικά προετοιμασμένο να επεκτείνει αυτήν την πρακτική σε κάθε μουσείο της χώρας. Ότι η επιτυχία αυτής της διαδικασίας απαιτεί θεσμική βούληση και βιώσιμη χρηματοδότηση. 

«Για το 'EC Ma Ndryshe', η συνεργασία πολιτιστικών φορέων, συμπεριλαμβανομένων ιστορικών, αρχαιολόγων, επιμελητών κ.λπ., είναι πολύ σημαντική, για να αποδοθεί το ιστορικό πλαίσιο κάθε μουσείου όσο το δυνατόν πιο καθαρά. Λαμβάνονται πληροφορίες από τους αρμόδιους φορείς και υπαλλήλους και στη συνέχεια υλοποιείται η οπτική αφήγηση, λαμβάνοντας πάντα τη μέγιστη προσοχή στη διατήρηση της αυθεντικότητας του χώρου, ώστε να αντικατοπτρίζεται η φυσική πραγματικότητα όσο το δυνατόν ακριβέστερα, χωρίς να διαστρεβλώνεται η πρωτοτυπία του μνημείου ή των αντικειμένων», είπε. 

Οι εικονικές επισκέψεις έγιναν παγκόσμια τάση κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Πολιτιστικά ιδρύματα, συμπεριλαμβανομένων των μουσείων, δημιούργησαν πλατφόρμες ώστε το κοινό να μπορεί να βρίσκεται εκεί ακόμα και εκεί που δεν μπορούσε. Ακόμα και σε εξαιρετικές περιστάσεις. Το ίδιο έκαναν και τα μουσεία, και αυτή η τάση εφαρμόστηκε στη χώρα λίγο αργότερα. 

«Είναι αλήθεια ότι οι εικονικές επισκέψεις έγιναν παγκόσμια τάση κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν μουσεία και πολιτιστικά ιδρύματα αναγκάστηκαν να κλείσουν εντελώς. Αλλά αυτό που έχουμε δει τα τελευταία χρόνια είναι ότι το ενδιαφέρον για αυτές τις εμπειρίες δεν έχει μειωθεί, αντίθετα, έχει γίνει μια βιώσιμη πρακτική που τα πολιτιστικά ιδρύματα σε όλο τον κόσμο συνεχίζουν να χρησιμοποιούν ως εργαλείο προώθησης, εκπαίδευσης και χωρίς αποκλεισμούς πρόσβασης», δήλωσε ο Xhabali. 

Τον Οκτώβριο του 2022, δημοσιεύτηκε μια εικονική περιήγηση στο μνημειακό συγκρότημα «Adem Jashari» στο Πρέκαζ. Το έργο υλοποιήθηκε από τον Alban Kasumi και υποστηρίχθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού. Μια παρόμοια εικονική περιήγηση κατέστη δυνατή και στο μουσείο της πόλης της Μιτρόβιτσα στις αρχές Απριλίου του ίδιου έτους, ως προώθηση αξιών και ευκαιρία για περαιτέρω διάδοσή τους.

Ο Xhabali είπε ότι η πρωτοβουλία τους προέκυψε αφού διαπίστωσαν ότι η χρήση των εικονικών επισκέψεων αυξήθηκε μετά την έναρξη και συνεχίζει να παραμένει σταθερή.

«Με βάση τις μετρήσεις επισκέψεων, οι περισσότερες εικονικές τρισδιάστατες επισκέψεις ήταν στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Πρίζρεν, ακολουθούμενες από τον αριθμό των εικονικών τρισδιάστατων επισκέψεων στο Συγκρότημα της Αλβανικής Ένωσης του Πρίζρεν. Εν τω μεταξύ, αναμένουμε ότι με την πάροδο του χρόνου ο αριθμός των επισκέψεων στο Μουσείο του Κάστρου του Πρίζρεν θα αυξηθεί σταδιακά, δεδομένου ότι πρόσφατα ξεκίνησε», είπε, λέγοντας ότι οι εικονικές επισκέψεις δεν αποτελούν απλώς μια προσωρινή αντικατάσταση λόγω της πανδημίας, αλλά ένα βιώσιμο στοιχείο του νέου τρόπου προώθησης της πολιτιστικής κληρονομιάς. 

Τις αποκαλεί «πύλες για πραγματικές επισκέψεις». 

Μια επίσκεψη σε ένα μουσείο, έστω και εικονική, θεωρείται εκπαιδευτική και κατανοητή, και γίνεται ακόμη πιο κοντά στο κοινό καθώς είναι προσβάσιμη μέσω τεχνολογικών μέσων. Ο οργανισμός «ΕΚ...» στοχεύει στην εφαρμογή αυτής της πρακτικής σε όλα τα μουσειακά ιδρύματα της χώρας. 

«Όσον αφορά την επέκταση αυτής της πρακτικής, ο μακροπρόθεσμος στόχος του «EC Ma Ndryshe» είναι η εφαρμογή της τρισδιάστατης ψηφιοποίησης σε όλα τα μουσεία του Κοσσυφοπεδίου, καθώς πιστεύουμε ότι κάθε μουσείο, ανεξαρτήτως μεγέθους, θέματος ή τοποθεσίας, θα πρέπει να έχει την ευκαιρία να παρουσιαστεί με σύγχρονο τρόπο και να είναι προσβάσιμο στο ευρύ κοινό, ειδικά σε όσους δεν μπορούν να επισκεφθούν φυσικά το μνημείο», δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής του οργανισμού, Valon Xhabali. 

Τόνισε ότι το έργο αυτό έχει πολλαπλές αξίες για την ανάδειξη των μνημείων και της πολιτιστικής κληρονομιάς. 

«...η ψηφιοποίηση των αντικειμένων, του επεξηγηματικού υλικού και του μουσειακού χώρου δημιουργεί μια πολύ δομημένη και σαφή εμπειρία, η οποία βοηθά τους επισκέπτες να κατανοήσουν την ιστορία ακόμη και πριν επισκεφθούν το φυσικό μουσείο. Επομένως, αυτή η εικονική εμπειρία μπορεί να θεωρηθεί ως μια πλήρης και συμπληρωματική αντανάκλαση της πραγματικής επίσκεψης. Δεν αντικαθιστά τη φυσική εμπειρία, επειδή η αυθεντικότητα και η ατμόσφαιρα του μνημείου παραμένουν μοναδικές, αλλά τη συμπληρώνει παρέχοντας στον επισκέπτη καλύτερη πληροφόρηση, προσανατολισμό και προετοιμασία», δήλωσε, μεταξύ άλλων, ο Xhabali. 

Οι εικονικές επισκέψεις υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Πολιτιστική Κληρονομιά για Όλους: Διατήρηση, Εκπαίδευση, Ανάπτυξη και Καινοτομία», το οποίο επικεντρώνεται στη διατήρηση και τη βιώσιμη χρήση των πολιτιστικών αγαθών, υποστηρίζοντας την ψηφιοποίηση, την τεκμηρίωση και τη δημιουργία λύσεων που βοηθούν στην προστασία των μνημείων για τις μελλοντικές γενιές. 

«Στόχος του είναι επίσης η αύξηση της πολιτιστικής εκπαίδευσης, με τη συμμετοχή των νέων, των σχολείων και των τοπικών κοινοτήτων σε δραστηριότητες που ενισχύουν την αναγνώριση και την εκτίμηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Ταυτόχρονα, έχει δεσμευτεί για πολιτιστική και οικονομική ανάπτυξη μέσω της χρήσης της κληρονομιάς ως πόρου για τον πολιτιστικό τουρισμό και ανοίγοντας νέες ευκαιρίες για την κοινότητα. Η συνιστώσα της καινοτομίας είναι επίσης απαραίτητη σε αυτό το πρόγραμμα, καθώς η ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών καθιστά την πολιτιστική κληρονομιά πιο προσιτή, πιο ελκυστική και σύμφωνη με τις διεθνείς τάσεις», εξήγησε ο επικεφαλής του οργανισμού «EC...», Valon Xhabali.