Βαλεντίνο Γκαραβάνι – ο τελευταίος αυτοκράτορας της μόδας

Ο Valentino Garavani δημιούργησε μια από τις πιο διαχρονικές και ξεχωριστές μάρκες στη μόδα και έγινε συνώνυμος με την πελατεία του από την υψηλή κοινωνία. Το κόκκινο φόρεμα ήταν η υπογραφή του Valentino, μέρος της αισθητικής του από την αρχή. Η πρώτη του συλλογή περιελάμβανε ένα κόκκινο φόρεμα από τούλι που ονομαζόταν "Fiesta". Η απόχρωση του κόκκινου που χρησιμοποίησε - ένα χρώμα ανάμεσα στο σκούρο κόκκινο και το κόκκινο της παπαρούνας - είναι τόσο δημοφιλής σήμερα που αναγνωρίζεται επίσημα από την αρχή χρωμάτων Pantone.

Ο Βαλεντίνο Γκαραβάνι, ο σχεδιαστής που φημίζεται για την πρωτοποριακή ιταλική λάμψη με τον οίκο μόδας που φέρει το όνομά του, πέθανε σε ηλικία 93 ετών.

«Ο Βαλεντίνο Γκαραβάνι απεβίωσε σήμερα στην κατοικία του στη Ρώμη, περιτριγυρισμένος από τα αγαπημένα του πρόσωπα», ανακοίνωσε το ίδρυμά του στο Instagram. «Ο Βαλεντίνο δεν ήταν μόνο ένας οδηγός και μια συνεχής έμπνευση για όλους μας, αλλά μια αληθινή πηγή φωτός, δημιουργικότητας και οράματος», συνεχίζει η δήλωση.

Η σορός του σχεδιαστή θα εκτεθεί σε λαϊκό προσκύνημα στην έδρα του ιδρύματος στη Ρώμη την Τετάρτη και την Πέμπτη, ενώ η κηδεία θα τελεστεί στην ιταλική πρωτεύουσα την Παρασκευή, σύμφωνα με διεθνή μέσα ενημέρωσης.

Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, του απέτισε φόρο τιμής γράφοντας στην πλατφόρμα του «X»: «Βαλεντίνο, αδιαμφισβήτητος μάστορας του στυλ και της κομψότητας και αιώνιο σύμβολο της ιταλικής υψηλής μόδας. Σήμερα η Ιταλία έχασε έναν θρύλο, αλλά η κληρονομιά του θα συνεχίσει να εμπνέει γενιές. Σας ευχαριστώ για όλα».

Γνωστός απλά ως Valentino, ο σχεδιαστής ήταν γνωστός για την πολυτελή και κομψή προσέγγισή του στη μόδα, γεγονός που τον έκανε αγαπητό σε πολλές διασημότητες. Ίδρυσε τον οίκο μόδας του το 1959 και γρήγορα συμπεριέλαβε μεταξύ των θαυμαστών του είδωλα ομορφιάς όπως η Σοφία Λόρεν και η Ελίζαμπεθ Τέιλορ. Σχεδίασε τα ρούχα που φορούσε η Μόνικα Βίτι στην ταινία του Μικελάντζελο Αντονιόνι το 1960 "La Notte", ενώ η Τζάκι Κένεντι φορούσε τις δημιουργίες του για αρκετά χρόνια. Παντρεύτηκε τον Αριστοτέλη Ωνάση το 1968, φορώντας ένα νυφικό της μάρκας "Valentino".

Το κόκκινο φόρεμα ήταν το σήμα κατατεθέν του Valentino, μέρος της αισθητικής του από την αρχή. Η πρώτη του συλλογή περιελάμβανε ένα κόκκινο φόρεμα από τούλι που ονομαζόταν «Fiesta». Η απόχρωση του κόκκινου που χρησιμοποίησε -ένα χρώμα ανάμεσα σε σκούρο κόκκινο και παπαρουνί- είναι πλέον τόσο δημοφιλής που αναγνωρίζεται επίσημα από την αρμόδια αρχή χρωμάτων Pantone.

Ο Valentino ήταν ένα fashion icon για περισσότερα από 45 χρόνια, αποσυρόμενος το 2007 μετά από μια τελευταία επίδειξη υψηλής ραπτικής, όπου κάθε μοντέλο περπάτησε στην πασαρέλα φορώντας ένα κόκκινο φόρεμα. Καθ' όλη τη διάρκεια της καριέρας του, βρισκόταν πάντα σε άμεση επαφή με έναν κύκλο γυναικών ελίτ: μοντέλα όπως η Naomi Campbell και η Claudia Schiffer συχνά φορούσαν τις δημιουργίες του εκτός πασαρέλας, ενώ αστέρες του κινηματογράφου όπως η Julia Roberts, η Laura Linney και η Penélope Cruz φόρεσαν τα σχέδιά του στο κόκκινο χαλί. Η Νταϊάνα, πριγκίπισσα της Ουαλίας, φορούσε δημιουργίες Valentino στα χρόνια που ακολούθησαν το διαζύγιό της από τον Κάρολο.

Κατά κάποιο τρόπο, η λάμψη ήταν παρούσα στις δημιουργίες του από την αρχή. Ο σχεδιαστής γεννήθηκε το 1932 στη Βόγκερα, μια πόλη κοντά στο Μιλάνο, και πήρε το όνομά του από τον Ιταλό ηθοποιό Ρούντολφ Βαλεντίνο από τη μητέρα του. Οι εμπειρίες της παιδικής του ηλικίας ήταν καθοριστικές για τη μελλοντική του καριέρα. Αργότερα είπε ότι η αγάπη του για το κόκκινο χρώμα προήλθε από μια επίσκεψη στην όπερα, βλέποντας το έργο «Κάρμεν». 
«Όλες οι γυναίκες στα θεωρεία ήταν ως επί το πλείστον ντυμένες στα κόκκινα και έγερναν μπροστά σαν γεράνια στα μπαλκόνια. Τα καθίσματα και οι κουρτίνες ήταν επίσης κόκκινα... Συνειδητοποίησα ότι μετά το άσπρο και το μαύρο, δεν υπήρχε πιο όμορφο χρώμα», δήλωσε.

Ο Βαλεντίνο ήταν μαθητευόμενος κοντά στους διάσημους σχεδιαστές Jean Dessès, Christian Dior και Guy Laroche, και μετακόμισε στο Παρίσι σε νεαρή ηλικία. Το 1959, σε ηλικία 27 ετών, δημιούργησε τη δική του μάρκα με οικονομική υποστήριξη από την οικογένειά του. Ένα χρόνο αργότερα γνώρισε τον Τζανκάρλο Τζιαμέτι, ο οποίος έγινε ο ρομαντικός και επιχειρηματικός του σύντροφος, σώζοντας αρχικά την εταιρεία από την πτώχευση. Μια ολόλευκη συλλογή το 1962 τον έφερε στην προσοχή του κόσμου της μόδας.

Αν και η ρομαντική τους σχέση έληξε το 1972, ο Giammetti και ο Valentino φρόντισαν ώστε η μάρκα Valentino να γίνει γνωστή σε όλο τον κόσμο. Το 1998, πούλησαν την εταιρεία στον ιταλικό όμιλο HdP για περίπου 300 εκατομμύρια δολάρια. Σήμερα, ανήκει στο επενδυτικό fund Mayhoola του Κατάρ, με την Kering να κατέχει το 30%.

Αν ο οίκος μόδας «Valentino» έντυνε τους πλούσιους και όμορφους, ο Valentino και ο Giammetti ζούσαν και ντύνονταν με τον ίδιο τρόπο. Ο αείμνηστος σχεδιαστής εμφανιζόταν πάντα τέλεια ντυμένος, με ένα κομψό κοστούμι. Χαρακτηριζόταν επίσης από το χρώμα του δέρματός του, με έντονο μαύρισμα.

Η ταινία του 2008, «Valentino: Ο Τελευταίος Αυτοκράτορας», κατέγραψε τον πολυτελή τρόπο ζωής τους - με ιδιωτικά τζετ, πέντε σπίτια, γιοτ και την προετοιμασία της τελευταίας συλλογής του σχεδιαστή.

Η ζωή του Βαλεντίνο δεν ήταν χωρίς αντιπαραθέσεις. Σε μια συνέντευξη με τη δημοσιογράφο Τζέσικα Άιτκενχεντ, παραπονέθηκε για την ιδέα να φέρει μοντέλα διαφορετικών μεγεθών σώματος στην πασαρέλα και για το γεγονός ότι οι θεατρόφιλοι ντύνονταν πολύ πρόχειρα. Θυμήθηκε τη φρίκη που βίωσε όταν είδε έναν θεατή στο κοινό να φοράει ένα μπλουζάκι: «Όχι, Θεέ μου. Δεν ήταν και πολύ καθαρή εμφάνιση. Φορούσε ακόμη και σορτς και σαγιονάρες».

Οι ιδέες του για την γυναικεία ομορφιά ήταν επίσης αμφιλεγόμενες. Δήλωσε στην τηλεόραση RTL το 2007: «Όταν βλέπω κάποιον, και δυστυχώς είναι ελεύθερος και τρέχει τριγύρω με φόρμες και χωρίς μακιγιάζ... Λυπάμαι πολύ. Για μένα, μια γυναίκα είναι σαν ένα πολύ, πολύ όμορφο μπουκέτο λουλούδια. Πρέπει πάντα να είναι εντυπωσιακή, πάντα ευχάριστη στο μάτι, να είναι περιποιημένη και τέλεια, για να ευχαριστεί τον άντρα της, τον εραστή της και τους ανθρώπους γύρω της. Γιατί γεννιόμαστε για να εμφανιζόμαστε πάντα στην καλύτερη φόρμα μας».

Το 2007, η Alessandra Facchinetti διορίστηκε δημιουργική διευθύντρια του διάσημου οίκου μόδας, μετά τη συνταξιοδότηση του Valentino. Μόλις 12 μήνες αργότερα, απολύθηκε και αντικαταστάθηκε από τους Pierpaolo Piccioli και Maria Grazia Chiuri, ως κοινές δημιουργικές διευθύντριες. Μετά την αποχώρηση της Grazia Chiuri το 2016, ο Piccioli διορίστηκε μοναδικός δημιουργικός διευθυντής. Διατήρησε τον ρόλο μέχρι το 2024, όταν ανακοινώθηκε ότι ο πρώην σχεδιαστής της Gucci, Alessandro Michele, θα αναλάμβανε την εταιρεία.