-
Από:
Shaban Maxharraj
- 30 Ιουνίου 2023 10:00
- Μοιράστε σε:
Εάν η Συνέλευση του Κοσσυφοπεδίου εγκρίνει το σχέδιο νόμου για την τέχνη και τον πολιτισμό στην έκδοση που ενέκρινε η κυβέρνηση την Πέμπτη, θα χρειαστεί να καταργηθεί ο νόμος για τα πολιτιστικά ιδρύματα, ο νόμος για τη φιλαρμονική, την όπερα και το μπαλέτο του Κοσσυφοπεδίου, το εθνικό σύνολο τραγουδιών και χορών «Σώτα» και για άλλα σύνολα, καθώς και ο Νόμος για τα θέατρα. Η έγκριση του νομοσχεδίου για την Τέχνη και τον Πολιτισμό στη συνεδρίαση της Κυβέρνησης θεωρήθηκε μεγάλη επιτυχία από την ίδια την εκτελεστική εξουσία. «Με αυτό το σχέδιο νόμου θα θεσπίσουμε ένα νέο πρότυπο, μια πολιτιστική πολιτική με σαφές αναπτυξιακό όραμα», δήλωσε ο υπουργός Πολιτισμού, Hajrulla Çeku.
Το κράτος έκανε ένα ακόμη βήμα μπροστά για τη νομοθετική μεταρρύθμιση στην τέχνη και τον πολιτισμό. Η κυβέρνηση του Κοσσυφοπεδίου ενέκρινε την Πέμπτη το Σχέδιο Νόμου για την τέχνη και τον πολιτισμό. Αυτό άνοιξε τον δρόμο για την κατάρρευση της ισχύουσας νομοθεσίας που ρυθμίζει την προσέγγιση του κράτους στον πολιτισμό, καθώς και τη λειτουργία των δημόσιων πολιτιστικών φορέων.
Εάν η Συνέλευση του Κοσσυφοπεδίου εγκρίνει αυτό το σχέδιο νόμου, το νόμο για τα πολιτιστικά ιδρύματα, το νόμο για τη φιλαρμονική, την όπερα και το μπαλέτο του Κοσσυφοπεδίου, το νόμο για το εθνικό σύνολο τραγουδιού και χορού "Shota" και για άλλα σύνολα, καθώς και τον νόμο για Θέατρα. Η έγκριση του νομοσχεδίου για την Τέχνη και τον Πολιτισμό στη συνεδρίαση της Κυβέρνησης θεωρήθηκε μεγάλη επιτυχία από την ίδια την εκτελεστική εξουσία. Όμως η κριτική, ειδικά για τη μεταρρύθμιση της ένωσης των θεσμών, δεν έχει σταματήσει.
Στην αρχή του σχεδίου νόμου, καθορίζεται ότι οι κεντρικοί δημόσιοι φορείς τέχνης και πολιτισμού είναι: το Εθνικό Θέατρο του Κοσσυφοπεδίου, η Φιλαρμονική του Κοσσυφοπεδίου, η Εθνική Λυρική Σκηνή, Μπαλέτο και Σύνολο, η Εθνική Πινακοθήκη του Κοσσυφοπεδίου, το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, το Εθνικό Μουσείο του Κοσσυφοπεδίου, το Κινηματογραφικό Κέντρο του Κοσσυφοπεδίου, την Εθνική Βιβλιοθήκη του Κοσσυφοπεδίου και το Πολιτιστικό Ινστιτούτο του Κοσσυφοπεδίου.
Το μουσείο σύγχρονης τέχνης δεν υπάρχει ακόμα, όπως και το πολιτιστικό ίδρυμα του Κοσσυφοπεδίου. Ένα συμβούλιο μύησης εργάζεται για το πρώτο από πέρυσι, αλλά δεν έχουν ακόμη δημοσιεύσει συγκεκριμένα επιτεύγματα. Και αυτό που ονομάζεται ινστιτούτο, για πρώτη φορά αναφέρθηκε δημόσια σε αυτό το σχέδιο νόμου.
Στην αρχική εκδοχή, μέσω αυτού του σχεδίου νόμου, το Υπουργείο Πολιτισμού σκόπευε να αναλάβει την εντολή ίδρυσης κεντρικών πολιτιστικών ιδρυμάτων από τη Συνέλευση του Κοσσυφοπεδίου.
επίσης
Μεταρρύθμιση στον πολιτισμό, αποκέντρωση για τον υπουργό και ύποπτη από τους καλλιτέχνες
Στο 5ο άρθρο του νομοσχεδίου ορίστηκε ότι «το αρμόδιο Υπουργείο Πολιτισμού μπορεί να ιδρύει δημόσιους φορείς από τον χώρο της τέχνης και του πολιτισμού σε κεντρικό επίπεδο».
Τώρα αυτό το θέμα αναφέρεται στο 8ο άρθρο και οι εξουσίες για την ίδρυση κεντρικών πολιτιστικών θεσμών θα παραμείνουν στη Συνέλευση.
«Με πρόταση της κυβέρνησης, η Συνέλευση του Κοσσυφοπεδίου μπορεί να ιδρύσει κεντρικούς δημόσιους θεσμούς από τον χώρο της τέχνης και του πολιτισμού», γράφεται στο πρώτο σημείο αυτού του άρθρου.
Όσον αφορά την ιεραρχική δομή, το MKRS στοχεύει να μην έχει πλέον καλλιτεχνικούς ηγέτες των ιδρυμάτων αλλά μόνο διευθυντές. Επί του παρόντος, ορισμένα από τα εθνικά πολιτιστικά ιδρύματα έχουν γενικό διευθυντή και καλλιτεχνικό διευθυντή. Αυτή τη στιγμή ο διευθυντής εκλέγεται από το Διοικητικό Συμβούλιο, ενώ με το Σχέδιο Νόμου μετά τη διαδικασία του δημόσιου διαγωνισμού προτείνονται δύο ονόματα στον Υπουργό Πολιτισμού και αυτός αποφασίζει ποιο θα ορίσει. Ομοίως, με το νέο Σχέδιο Νόμου δεν θα υπάρχουν διοικητικά συμβούλια πολιτιστικών φορέων. Επί του παρόντος, όλα τα κεντρικά πολιτιστικά ιδρύματα έχουν διοικητικά συμβούλια που εκλέγουν και παύουν τους διευθυντές και εγκρίνουν επίσης τα ετήσια προγράμματα εργασίας.
Στην έκδοση που εγκρίθηκε από την Κυβέρνηση το Σχέδιο Νόμου, προστέθηκαν επαγγελματικές συμβουλές. Σύμφωνα με το Σχέδιο Νόμου, τα όργανα αυτά των ιδρυμάτων συμβουλεύουν τον σκηνοθέτη στο σχεδιασμό του καλλιτεχνικού προγράμματος, εγκρίνουν το καλλιτεχνικό πρόγραμμα του ιδρύματος, υποστηρίζουν τον διευθυντή στην υλοποίηση του καλλιτεχνικού προγράμματος. Τα όργανα αυτά θα αποτελούνται από τρία μέλη. Ένα από αυτά προτείνεται από τον Υπουργό Πολιτισμού, ένα από τον διευθυντή του ιδρύματος και ένα από το Εθνικό Συμβούλιο Τεχνών.
Ομοίως, προβλέπεται η σύσταση του Εθνικού Συμβουλίου Τεχνών ως συμβουλευτικού, εποπτικού και επιλεκτικού οργάνου, το οποίο διορίζεται από την κυβέρνηση του Κοσσυφοπεδίου με πρόταση του Υπουργού Πολιτισμού. Το συμβούλιο αυτό θα αποτελείται από 11 μέλη, τα οποία εκλέγονται μετά από δημόσια πρόσκληση του Υπουργείου Πολιτισμού για την ανάδειξη εκπροσώπων από όλους τους τομείς της τέχνης και του πολιτισμού και συναφείς τομείς.
«Οι υποψηφιότητες για μέλη του Συμβουλίου γίνονται από ιδρύματα τέχνης και πολιτισμού, ακαδημαϊκά, εκπαιδευτικά και επιστημονικά ιδρύματα, μη κυβερνητικές οργανώσεις στον τομέα της τέχνης και του πολιτισμού και άλλους συναφείς φορείς στον τομέα της τέχνης και του πολιτισμού και συναφείς τομείς», που ορίζονται στο Σχέδιο Νόμου. Ο τρόπος επιλογής των μελών του Συμβουλίου, τα καθήκοντα και οι αρμοδιότητες, καθώς και ο τρόπος αποζημίωσης καθορίζονται με υπονομική πράξη που εγκρίνεται από τον Υπουργό Πολιτισμού.
Το συμβούλιο αυτό ηγείται της διαδικασίας πρόσληψης διευθυντών δημόσιων φορέων τέχνης και πολιτισμού σε κεντρικό επίπεδο, προτείνει στον υπουργό τα ονόματα των προσόντων υποψηφίων για διευθυντές κεντρικών δημόσιων φορέων τέχνης και πολιτισμού. Στη συνέχεια, πέραν αυτών, παρακολουθεί το έργο των κεντρικών δημόσιων φορέων τέχνης και πολιτισμού και συντάσσει εκθέσεις σε τριμηνιαία και ετήσια βάση. Έχει την εντολή να απολύει διευθυντές και επίσης να παρακολουθεί το έργο των τοπικών δημόσιων ιδρυμάτων τέχνης και πολιτισμού.
Στο Σχέδιο Νόμου αναφέρεται και η ανεξάρτητη πολιτιστική σκηνή, καθορίζεται ότι θα τη στηρίξει το κράτος. Ενώ η πρόωρη συνταξιοδότηση των καλλιτεχνών απομένει να καθοριστεί με άλλο νόμο, το σχέδιο νόμου ορίζει επίσης τη σύσταση του Συμβουλίου της ανεξάρτητης πολιτιστικής σκηνής. Ο φορέας αυτός χαράσσει τη μακροπρόθεσμη πολιτική και στρατηγική ανάπτυξης της ανεξάρτητης πολιτιστικής σκηνής μέσω δημόσιας οικονομικής στήριξης και με βάση την ανάλυση των τομέων της τέχνης και του πολιτισμού, εισηγείται στο Υπουργείο την κατεύθυνση της δημόσιας οικονομικής ενίσχυσης του ανεξάρτητου πολιτιστικού σκηνή.
επίσης
Μεταρρύθμιση στον πολιτισμό με συγχώνευση θεσμών και κατηγορίες για συγκεντρωτισμό
«Σε τακτική βάση προτείνει τις προτεραιότητες, τα κριτήρια και τις λεπτομέρειες των προγραμμάτων στήριξης του Υπουργείου για την ανεξάρτητη πολιτιστική σκηνή. Το Συμβούλιο εγκρίνει τα ποσά οικονομικής ενίσχυσης φορέων και ατόμων της ανεξάρτητης πολιτιστικής σκηνής, με βάση τις δημόσιες προσκλήσεις που ανοίγονται εντός του έτους», αναφέρεται στο Σχέδιο Νόμου.
Ενώ ζήτησε την υποστήριξη του κυβερνητικού υπουργικού συμβουλίου, ο υπουργός Πολιτισμού, Hajrulla Çeku, είπε ότι εργάζονται για το σχέδιο νόμου για την τέχνη και τον πολιτισμό και το πρωτότυπο έγγραφο που προηγήθηκε εδώ και δύο χρόνια. Ανέφερε δεκάδες συναντήσεις και εσωτερικές συζητήσεις με την κοινότητα και τους επαγγελματίες.
«Χιλιάδες που συμμετέχουν σε διαβουλεύσεις, αυτή είναι η μεγαλύτερη μεταρρύθμιση που έχει γίνει ποτέ στον τομέα του πολιτισμού. Είμαστε φιλόδοξοι στη νέα μας πολιτιστική πολιτική. Θέλουμε να δούμε τον πολιτισμό με επαρκή χρηματοδότηση, ενώ ο καλλιτέχνης ζει με αξιοπρέπεια από την καλλιτεχνική δουλειά», είπε ο Τσέκου. Σύμφωνα με τον ίδιο, θέλουν η τέχνη και ο πολιτισμός να γίνουν σημαντικοί συντελεστές στην οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική ανάπτυξη.
«Το σχέδιο νόμου έχει στόχο να δώσει ανάσα στους δημόσιους πολιτιστικούς φορείς. Λιγότερη γραφειοκρατία και περισσότερος χώρος για τέχνη και δημιουργικότητα. Κατά συνέπεια, περισσότερο κοινό και έσοδα από την καλλιτεχνική δραστηριότητα», είπε. Σύμφωνα με τον υπουργό Τσέκου, το Σχέδιο Νόμου δημιουργεί μηχανισμούς για την ανύψωση της συνεργασίας με την ανεξάρτητη πολιτιστική σκηνή σε στρατηγικό επίπεδο. Είπε ότι δεν υπάρχει μόνο περισσότερος προϋπολογισμός για πολιτιστικούς οργανισμούς και ανεξάρτητους καλλιτέχνες, αλλά και προγραμματισμός κεφαλαίων και κοινή λήψη αποφάσεων μαζί του.
«Η μέχρι τώρα δουλειά μας για τον πολιτισμό και τον καλλιτέχνη είναι συγκεκριμένη και απτή. Ενισχύσαμε τους δημόσιους πολιτιστικούς φορείς και πολλαπλασιάσαμε την οικονομική ενίσχυση της ανεξάρτητης πολιτιστικής σκηνής. Τώρα είναι η στιγμή να πάμε αυτή τη δέσμευση στο επόμενο επίπεδο», είπε. Κατά την άποψή του, το ισχύον νομικό πλαίσιο στον τομέα του πολιτισμού είναι παλιό, περιοριστικό και δεν ανταποκρίνεται στις τρέχουσες αναπτυξιακές ανάγκες του πολιτισμού.
«Με αυτό το νομοσχέδιο θα θέσουμε ένα νέο πρότυπο, μια πολιτιστική πολιτική με ξεκάθαρο αναπτυξιακό όραμα», είπε.
Αλλά τουλάχιστον ένας από τους θεσμικούς ηγέτες του πολιτισμού δεν συμφωνεί με αυτό το σχέδιο νόμου.
Ο διευθυντής του Εθνικού Μπαλέτου του Κοσσυφοπεδίου, Sinan Kajtazi, έχει επανειλημμένα αντιταχθεί στην ένταξη του ιδρύματος που ηγείται στην Εθνική Λυρική Σκηνή και Σύνολο. Προειδοποίησε ότι θα δεσμευτούν σε αυτό ακόμη και όταν το Σχέδιο Νόμου εξεταστεί σε κοινοβουλευτικές επιτροπές.
επίσης
Η ένωση πολιτιστικών φορέων διχάζει τους καλλιτέχνες, θεωρείται οπισθοδρόμηση
«Ως ΒΚΚ θεωρούμε ότι η συγχώνευση του ιδρύματος θα ήταν εξαιρετικά επιζήμια για τη δραστηριότητα του ιδρύματος. Η καλλιτεχνική και οικονομική αυτονομία ήταν καθοριστικός παράγοντας στις επιτυχίες της ΒΚΚ από το 2006, όταν η ΒΚΚ ανεξαρτητοποιήθηκε από την ΤΚΚ», είπε. Σύμφωνα με τον Kajtazi, η επιστροφή θα ήταν επιβλαβής για το ίδρυμα.
«Όποιος έδωσε την ιδέα ή την πρόταση ότι η Όπερα, το Μπαλέτο και το AKV «Shota» πρέπει να είναι σε ένα ίδρυμα, αγνοεί παντελώς τη λειτουργία της σύγχρονης Όπερας και Μπαλέτου. Φυσικά θα κάνουμε ό,τι καλύτερο μπορούμε για να μην συμβεί αυτό. Ο νόμος θα πρέπει να αφήσει ανεξάρτητους τους πολιτιστικούς φορείς, όπως είναι σήμερα, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία τους», είπε ο Kajtazi.
