-
Από:
Shaban Maxharraj
- 1 Σεπτεμβρίου 2026 08:00
- Μοιράστε σε:
Komuna të hënën ka hyrë në marrëdhënie kontraktuale për projektin zbatues të memorialit “Adem Jashari. Pesha e kontratës është 125 mijë euro. Por se kur mund të nisë realizmi, s’dihet pasi s’ka leje për ndërhyrjen paraprake që i hap rrugë memorialit që planifikohet të vendoset midis ndërtesës së Kuvendit dhe Xhamisë së Çarshisë. Tentimi i Komunës është që Bulevardi aktual të zgjatet dhe makinat që kalojnë në rrugën “Agim Ramadani” të hyjnë në tunel
Komuna e Prishtinës tash e pesë vjet synon një tunel te rruga “Agim Ramadani” midis ndërtesës së Kuvendit dhe Xhamisë së Gurit ose siç njihet ndryshe, të Çarshisë. Për këtë s’e ka lejen nga institucionet e trashëgimisë kulturore. Tentimi i Komunës është që Bulevardi aktual të zgjatet dhe makinat që kalojnë në rrugën “Agim Ramadani” të hyjnë në tunel. E mbi pjesën e zgjatimit të Bulevardit të vendoset memoriali që mban emrin e heroit kombëtar, Adem Jashari. Komuna të hënën ka hyrë në marrëdhënie kontraktuale për projektin zbatues të memorialit “Adem Jashari. Pesha e kontratës është 125 mijë euro. Por se kur mund të nisë realizmi, s’dihet pasi s’ka leje për ndërhyrjen paraprake që i hap rrugë memorialit.
Me nismën e tretë – pas dështimit të dy të parave – në qershor të këtij viti Komuna ia ka dalë që të jetë një projekt ideor për memorialin që ka për synim nderimin e përkujtimin e të rënëve të familjes Jashari nga Prekazi i Skenderajt. Projekti i përzgjedhur ka tri elemente bazë: Formën e shtyllës kurrizore, tingullin dhe gjethet e dafinës. Zë vend fiks midis Xhamisë së Gurit dhe Kuvendit të Kosovës. Do të ketë fontanë, 59 pemë dhe amfiteatër. Me strukturë prej metalit të oksiduar gjatësia është paraparë të jetë nga 70 deri në 140 metra, kurse lartësia prej 2.6 deri në 8 metra. Projekti ideor fitues mban autorësinë e artistit Ilir Blakçori, njëherësh autor i veprës publike “Heroinat” përballë Pallatit të Rinisë dhe Sportit.
«Η Φωνή της Ελευθερίας» είναι ο τίτλος του νικητήριου έργου της εταιρείας Blakçor, «Molos Creative LLC».
Të hënën po me këtë kompani është nënshkruar kontrata për hartim të projektit të detajuar për 125 mijë euro. Afati i dorëzimit të projektit është 180 ditë kalendarike.
“Ofruesi i Shërbimeve do t’i kryejë shërbimet sipas kontratës, me kujdes, bazuar në kushtet e përgjithshme dhe në rekomandimet e anëtarëve të komisionit për zhvillimin e negociatave për plotësimet dhe ndryshimet e projektit. Gjatë negociatave, operatori ekonomik ka bërë të qartë se çmimi i ofertuar nuk ka qenë objekt negocimi dhe se nuk ka shprehur gatishmëri për ndryshimin ose uljen e tij”, shkruhet te “Kushtet e veçanta të kontratës”. Sipas të dhënave, operatori ekonomik ka deklaruar se do të ishte i gatshëm ta hartonte projektin zbatues pa kompensim financiar vetëm në rast se Komuna do të garantonte realizimin e projektit në fazën e ekzekutimit.
“Pas diskutimeve të gjata, operatori ekonomik paraqiti një propozim alternativ: duke u zotuar se do të marrë përsipër llogaritjet statike të nevojshme për strukturën e propozuar prej tyre, e cila do të ndërlidhet me projektin e nënkalimit ‘Agim Ramadani’, të bëjë harmonizimin e këtyre dy strukturave me të gjitha detajet për realizim. Po ashtu, operatori deklaroi se shumën që do ta përfitojë nga kontrata për hartimin e projektit zbatues, në vlerë prej 125,000.00 eurosh, do ta dedikojë si donacion për realizimin e projektit gjatë fazës së ekzekutimit, duke marrë përsipër realizimin e punimeve të gjelbërimit që lidhen me këtë projekt”, shkruhet aty. sipas kontratës, kësti i parë prej 62 mijë e 500 eurosh do t’i paguhet projektuesit pas dorëzimit të projektimit të arkitekturës, me konstatim nga menaxheri i kontratës dhe organi mbikëqyrës. Kurse 37 mijë e 500 euro pas dorëzimit të arkitekturës dhe statikës, me konstatim nga menaxheri i kontratës dhe organi mbikëqyrës.
“Kësti i tretë - 20% e çmimit total të kontratës, në shumën prej 25,000.00 euro, pas përfundimit dhe dorëzimit të projektit, me konstatimin nga menaxheri i kontratës dhe organi mbikëqyrës”, shkruhet në kontratë.
KOHA, sa i përket prezantimit të një projekti mbi një tjetër projekt joekzistues dhe pa leje, ka kërkuar sqarime nga kompania e Blakçorit dhe Komuna qysh në qershor. Asnjëra palë s’është përgjigjur.
Ο δήμος έχει απορρίψει δύο φορές το έργο για σήραγγα μεταξύ μνημείων στην οδό «Agim Ramadani», ακριβώς στο σημείο όπου σχεδιάζεται να κατασκευαστεί το μνημείο πάνω από τη σήραγγα. Με το σκεπτικό ότι το έργο θέτει σε κίνδυνο την αυθεντικότητα της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής, το Ινστιτούτο Προστασίας Μνημείων απέρριψε για δεύτερη φορά φέτος το έργο για υπόγεια διάβαση μεταξύ της Βουλής του Κοσσυφοπεδίου και του Τζαμιού Bazaar. Το έργο, το οποίο αποτελεί μία από τις κύριες δεσμεύσεις του δημάρχου της Πρίστινα, Πέρπαριμ Ράμα, σύμφωνα με τα ιδρύματα πολιτιστικής κληρονομιάς, θα μπορούσε να επηρεάσει επτά μνημεία που βρίσκονται στην περιοχή.
Στις 25 Φεβρουαρίου του τρέχοντος έτους, η απόφαση μπλόκαρε για άλλη μια φορά την σχεδιαζόμενη σήραγγα στο κέντρο της Πρίστινα.
Memoriali “Zâni i Lirisë” i kushtohet sakrificës së familjes Jashari dhe të gjithë atyre që ranë bashkë me ta. Sakrifica e tyre u bë themel i lirisë që sot e gëzojmë. Në zemër të këtij kujtimi qëndrojnë fjalët e Adem Jasharit:’Besa besë, vetëm një vdekje se tjetër s'ka në këtë jetë. Edhe një fjalë e mirë’. Pak fjalë, por me një kuptim të thellë për jetën, sakrificën dhe përgjegjësinë ndaj vendit” është përshkrimi që i bëhet konceptit në imazhet e publikuara. Sipas sqarimeve, memoriali vizualizon valën e zërit të Adem Jasharit, me ato pak fjalë, por me peshë të madhe. Fjalë që sipas projektuesit, do të jehojnë në kohë dhe në hapësirë.
«Η δομή δημιουργεί ένα φυσικό ίχνος ήχου στον αστικό χώρο. Τα στρώματά της μεταφράζουν την ενέργεια του λόγου σε μια αρχιτεκτονική μορφή που διαβάζεται ταυτόχρονα ως ηχητικό κύμα και ως άξονας που διασχίζει τον χώρο. Τα ανοίγματα μεταξύ των τμημάτων σχηματίζουν ένα στέμμα τιμής που συμβολίζει τον σεβασμό και τον θρίαμβο της ελευθερίας», γράφουν τα δημοσιευμένα υλικά. Εξηγείται ότι το νερό ρέει από αυτά τα στρώματα, ένα σημάδι ζωής και ειρήνης που προκύπτει από τη θυσία. Σύμφωνα με τον σχεδιαστή, πρόκειται για μια αλληλεπίδραση με το φως και τα υλικά, το νερό δίνει στο μνημείο μια ζωντανή και συνεχώς μεταβαλλόμενη διάσταση.
«Πενήντα εννέα δέντρα φυτεύονται γύρω από τον χώρο προς τιμήν κάθε ζωής που έφυγε από τη ζωή. Κάθε δέντρο φέρει το όνομά του και σχηματίζει ένα ζωντανό τοπίο μνήμης που μεγαλώνει με την πάροδο του χρόνου», αναφέρουν οι λεζάντες που συνοδεύουν τις εικόνες.
Το KOHA ρώτησε ποιος ήταν στην κριτική επιτροπή και πώς θα προχωρήσει το έργο, καθώς τα σχέδια είναι να κατασκευαστεί σε ένα περιβάλλον που δεν υπάρχει ακόμη, αλλά είναι απλώς ένα έργο. Αλλά ο Δήμος δεν έχει απαντήσει.
Σύμφωνα με τον φάκελο της προκήρυξης, οι εταιρείες «Smart Architecture και Studio Pacarizi» αξιολογήθηκαν με 53.98 βαθμούς στον διαγωνισμό, η «GM Architecture SH.PK» αξιολογήθηκε με 80.65 βαθμούς και υπέβαλε οικονομική προσφορά 118 χιλιάδων 900 ευρώ, οι εταιρείες «International College for Business and Technology (UBT)» και «Alfa-Product SH.PK» πέτυχαν αποτέλεσμα 65.64 βαθμών στην αξιολόγηση και η «Molos Creative LLC κατατάχθηκε με 86.32 βαθμούς και οικονομική προσφορά 125 χιλιάδων ευρώ. Ενώ οι εταιρείες «Hark Architecture Sh.pk και Atelier 4» αξιολογήθηκαν με 82.66 βαθμούς και υπέβαλαν προσφορά αξίας 124 χιλιάδων ευρώ και οι εταιρείες «G-Projekt, FST Engineering Sh.pk και T3D Studio Design SH.PK» έλαβαν 62.65 βαθμούς στη διαδικασία αξιολόγησης.
Η «Molos Creative LLC» κατέλαβε την πρώτη θέση στην αξιολόγηση και τιμήθηκε με 125 χιλιάδες ευρώ για τον σχεδιασμό του έργου υλοποίησης με όλες τις φάσεις. Η «Hark Architecture Sh.pk and Atelier 4» κατέλαβε τη δεύτερη θέση και τιμήθηκε με 15 χιλιάδες ευρώ. Ενώ η «GM Architecture Sh.PK» κατέλαβε την τρίτη θέση και θα λάβει 10 χιλιάδες ευρώ.
Η ιστορία αυτής της πρωτοβουλίας είναι παλιά, αλλά ο διαγωνισμός για αυτό που είχε σχεδιαστεί ως η μνημειώδης πλατεία «Adem Jashari» άνοιξε το 2024. Τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, παρουσιάστηκαν πέντε έργα που προκρίθηκαν, τα οποία διέφεραν σε διαφορετικά στυλ. Υπήρχαν μνημειώδη γλυπτά και αρχιτεκτονικά σχέδια, μέσω των οποίων είχε σκοπό να συμβολίσει τη συμβολή της οικογένειας Jashari στην ελευθερία του Κοσσυφοπεδίου. Πέντε έργα είχαν εκτεθεί για μια εβδομάδα στο παλιό κτίριο του Δήμου της Πρίστινα. Αλλά το αποτέλεσμα ήταν μηδέν. Οι δημοτικοί αξιωματούχοι είχαν δηλώσει ότι τα σχέδια δεν άρεσαν στην οικογένεια Jashari.
“Familja dhe ne s’kemi qenë të kënaqur me idetë që kanë ardhur”, kishte thënë në janar Gëzim Kastrati, asokohe drejtor i Drejtorisë për Transformim në kryeqytet. Sipas tij, në konkursin tertë janë vendosur standarde të larta në thirrje dhe shpresojnë se do të respektohen. Specifikimet ishin të njëjtat edhe në vjeshtën e vitit 2024, kur u tentua që nëpërmjet thirrjes së dytë Komuna të bëhej me projekt. Por, sipas procesverbalit të hapjes së ofertave, s’ishte bërë asnjë propozim.
Τόσο η πρωτοβουλία όσο και η τοποθεσία έχουν μακρά ιστορία. Τον Νοέμβριο του 2019, όταν ο Δήμος διοικούνταν από τον Δήμαρχο Shpend Ahmeti, η Δημοτική Συνέλευση αποφάσισε ότι η τοποθεσία θα βρισκόταν ανάμεσα στο Κυβερνητικό Μέγαρο και τη Συνέλευση του Κοσσυφοπεδίου.
«Εγκρίθηκε η απόφαση για την τοποθέτηση του αγάλματος του θρυλικού διοικητή Άντεμ Γιασάρι στη γωνία του κτιρίου της κυβέρνησης του Κοσσυφοπεδίου στην Πρίστινα», αναφέρει η απόφαση που ελήφθη στις 7 Νοεμβρίου 2019.
Το 2023, μέλη της δημοτικής συνέλευσης του PDK στη Δημοτική Συνέλευση της Πρίστινα, μαζί με την πρώην αντιδήμαρχο της πρωτεύουσας, Ντόνιτα Σαχάτσιου, είχαν διακηρύξει ότι το άγαλμα θα ήταν έτοιμο για τις 28 Νοεμβρίου του ίδιου έτους, μια ημέρα που, εκτός από εθνική εορτή, είναι επίσης γνωστή ως η ημέρα των γενεθλίων του ήρωα Άντεμ Γιασάρι.