Κριτήρια Τίρανα

Η Επανάσταση των Φλαμίνγκο είναι η πιο όμορφη πρόκληση που έχει θέσει ποτέ στον εαυτό της η αλβανική κοινωνία. Προκαλεί τον εαυτό της να έχει καλύτερους πολιτικούς από τον Έντι Ράμα και τον Σαλί Μπερίσα, πιο έντιμους επιχειρηματίες από τον Άρτουρ Σέχου και τον Σεφκέτ Καστράτι, και πιο ελεύθερα μέσα ενημέρωσης από το Top Channel και την Κλαν.

Ποια είναι η συνταγή για μια ευτυχισμένη ζωή; Η απάντηση που θα έδινα είναι να προκαλείς συνεχώς τον εαυτό σου. Να προκαλείς τον εαυτό σου κάθε μέρα να είσαι πιο ευγενικός με τους ανθρώπους, να κατανοείς καλύτερα τον κόσμο, να διαβάζεις περισσότερο, και ούτω καθεξής. Η ίδια απάντηση ισχύει και για τις χώρες. Έτσι, η Επανάσταση των Φλαμίνγκο είναι η πιο όμορφη πρόκληση που μπόρεσε να δώσει στον εαυτό της η αλβανική κοινωνία. Προκαλεί τον εαυτό της να έχει καλύτερους πολιτικούς από τον Έντι Ράμα και τον Σαλί Μπερίσα, πιο έντιμους επιχειρηματίες από τον Άρτουρ Σέχου και τον Σεφκέτ Καστράτι, και πιο ελεύθερα μέσα ενημέρωσης από το Top Channel και την Κλαν. Και χθες, κατά την έναρξη του δεύτερου μήνα της διαμαρτυρίας, οι πολίτες προκάλεσαν επίσης το SPAK να πραγματοποιήσει επιτέλους το όνειρό του να είναι ο «ήρωας των παιδιών μας».

Αλλά σε αυτό το πλαίσιο, οι Αλβανοί πολίτες αμφισβητούν επίσης έναν άλλο παράγοντα στην αλβανική κοινωνία - την Ευρωπαϊκή Ένωση. 

Ιστορικά, στη διαδικασία διεύρυνσης της ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Ένωση υπήρξε αυτός ο πολικός αστέρας, αυτός ο λαμπερός φάρος, αυτός ο παράγοντας που πάντα απαιτούσε όλο και περισσότερα από τις χώρες που φιλοδοξούν να ενταχθούν στην ΕΕ. Η τυπική συνταγή της διαδικασίας διεύρυνσης παρέμεινε πάντα η ίδια: η ΕΕ έχει θέσει τα «ευρωπαϊκά» κριτήρια, τα θεσμικά όργανα τα έχουν εκπληρώσει, ενώ οι πολίτες είναι παθητικοί θεατές όλου αυτού του έργου. Τώρα, για πρώτη φορά, αυτή η δυναμική αμφισβητείται στους δρόμους των Τιράνων. Τώρα, οι Αλβανοί πολίτες είναι αυτοί που επιβάλλουν τα «ευρωπαϊκά» κριτήρια που πρέπει να εκπληρωθούν από τα θεσμικά τους όργανα και από την ίδια την ΕΕ. Με άλλα λόγια, αν μέχρι χθες είχαμε τα Κριτήρια της Κοπεγχάγης, σήμερα αναδύονται τα Κριτήρια των Τιράνων.

Για να το δείξουμε αυτό, ας πάρουμε την ΕΕ και τις θέσεις των διαδηλωτών σχετικά με τα ζητήματα που βρίσκονται στο επίκεντρο των διαμαρτυριών. Σύμφωνα με την ΕΕ, το εκλογικό πλαίσιο της Αλβανίας είναι γενικά εντάξει. Οι εκλογές στην Αλβανία είναι ελεύθερες και δίκαιες, χρειάζονται κάποιες τεχνικές αλλαγές εδώ κι εκεί που μια μελλοντική αποστολή της ΕΕ μπορεί να συμβουλεύσει για το πώς να διορθωθούν - μέσω διαλόγου και διαπραγματεύσεων με τα κύρια πολιτικά κόμματα. Αυτό είναι διαμετρικά αντίθετο με τη θέση των διαδηλωτών. Λένε «Ο Ράμα στη φυλακή, ο Μπερίσα στη φυλακή». Για αυτούς, το πρόβλημα δεν είναι τεχνικό, αλλά πολιτικό. Δεν ζητούν νέους κανόνες, αλλά μια νέα πολιτική τάξη. Ή ας πάρουμε τον Σαζάν και το έργο του γαμπρού του Τραμπ. Σύμφωνα με τη Μάρτα Κος, Επίτροπο της ΕΕ για τη Διεύρυνση, το έργο «πρέπει να είναι σε αρμονία με το νομικό πλαίσιο της ΕΕ και τα περιβαλλοντικά κριτήρια του Κεφαλαίου 27 της νομοθεσίας της ΕΕ». Σύμφωνα με τους διαδηλωτές, πρόκειται για μια διεφθαρμένη συμφωνία από την αρχή και δεν υπάρχει κανένα κεφάλαιο στον κόσμο που να μπορεί να τη σώσει. Και αυτό είναι το πιο όμορφο παράδοξο των διαμαρτυριών. Οι Αλβανοί πολίτες δεν αμφισβητούν την Ευρωπαϊκή Ένωση επειδή θέλουν λιγότερη Ευρώπη. Το αμφισβητούν επειδή θέλουν περισσότερα. 

Αυτή η περιφρόνηση της ΕΕ από τους διαδηλωτές είναι το καλύτερο δώρο που θα μπορούσαν να έχουν κάνει οι Αλβανοί πολίτες στην ΕΕ. Τα αιτήματα των διαδηλωτών αποτελούν ένδειξη μιας πολιτικής ωριμότητας που τους κάνει να μοιάζουν εντελώς Φινλανδοί και Γερμανοί. Τα αιτήματά τους είναι η πιο κομψή ένδειξη ότι η αλβανική κοινωνία έχει εξελιχθεί πέρα ​​από κάθε «κεφάλαιο» και «κεκτημένο» της ΕΕ. Ενώ η ΕΕ επιμένει σε διαδικασίες, «έλεγχο» και «IBAR», οι Αλβανοί πολίτες επιμένουν στη διαφάνεια, τη δικαιοσύνη και τη λογοδοσία. Έτσι, η ΕΕ βρήκε τυχαία στους Αλβανούς πολίτες τον καλύτερο σύμμαχό της, όχι μόνο για την αλλαγή της Αλβανίας, αλλά και για την αλλαγή ολόκληρης της διαδικασίας διεύρυνσης. Για χρόνια, η ΕΕ είχε εμμονή με το πώς να μετατρέψει τη διαδικασία ολοκλήρωσης από μια επίσημη διαδικασία «επιλογής τικ-τακ» σε μια διαδικασία ριζικής μεταρρύθμισης της χώρας. Οι Αλβανοί πολίτες της δείχνουν τον δρόμο.