Γαλλία και Ολλανδία, ο μεγαλύτερος κίνδυνος για την Ε.Ε

Ενώ στις ευρωεκλογές τα παραδοσιακά κόμματα έχουν εξασφαλίσει μεγάλη πλειοψηφία, εξουδετερώνοντας την ανάπτυξη της ακροδεξιάς, η κατάσταση σε ορισμένα κράτη μέλη είναι ανησυχητική για το μέλλον της Ε.Ε. Στην Ολλανδία είναι ήδη βέβαιο ότι η ακροδεξιά θα κυβερνήσει τη χώρα. Υπάρχει κίνδυνος να συμβεί αυτό και στη Γαλλία. Και τότε αυτά τα δύο κράτη, από τα πιο σημαντικά για την ΕΕ, μπορούν να γίνουν κίνδυνος για την ένωση

Στις αρχές αυτού του αιώνα και της χιλιετίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε ένα πολύ φιλόδοξο σχέδιο. Συγκεντρώθηκε μια επιφανής ομάδα που συνέταξε το «Ευρωπαϊκό Σύνταγμα». Υπεγράφη από όλα τα κράτη μέλη και θεωρήθηκε ως ένα ιστορικό έγγραφο που θα ενισχύσει την Ευρωπαϊκή Ένωση. Έστω και συμβολικά, ένα αντίγραφο του Ευρωπαϊκού Συντάγματος εστάλη στο φεγγάρι. Αυτό το έγγραφο έκανε την ΕΕ έτοιμη να αντιμετωπίσει νέες προκλήσεις, να δεχθεί νέα μέλη και να ανοίξει το δρόμο για βαθύτερη ολοκλήρωση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Υπήρχαν όμως αντίπαλοι που έλεγαν ότι με αυτό το έγγραφο η ΕΕ οδεύει προς την ομοσπονδιοποίηση, προς τη δημιουργία μιας ΕΕ ως «υπερκράτους»: οι φεντεραλιστές είπαν ακόμη και ότι δημιουργούνται οι ενωμένες πολιτείες της Ευρώπης. Και από τις Βρυξέλλες και πολλά άλλα ευρωπαϊκά κέντρα, έκτοτε εστάλησαν απειλές στη Μεγάλη Βρετανία ότι δεν θα της επιτραπεί να βυθίσει αυτό το έγγραφο.

Αλλά αυτό το έγγραφο βυθίστηκε από χώρες, από τις οποίες αναμενόταν λιγότερο. Από δύο ιδρυτικά κράτη της Ε.Ε. Και αυτό από τους ανθρώπους αυτών των χωρών. Σε δημοψηφίσματα στην Ολλανδία και τη Γαλλία, οι πολίτες απέρριψαν την επικύρωση αυτού του εγγράφου. Για να τεθούν σε ισχύ, τα βασικά έγγραφα της ΕΕ πρέπει να επικυρωθούν από όλα τα κράτη μέλη. Συνήθως όταν μια χώρα απορρίπτει ένα δημοψήφισμα, και αυτό συμβαίνει συχνά στην Ιρλανδία, τότε η ψηφοφορία οργανώνεται ξανά μέχρι να περάσει. Αλλά όταν πρόκειται για τη Γαλλία, όπως και την Ολλανδία, τέτοιες πιέσεις δεν μπορούν να ασκηθούν. Και όταν αυτά τα δύο κράτη είπαν όχι, αυτό το έγγραφο βυθίστηκε και τώρα λίγοι γνωρίζουν ότι υπήρξε ποτέ. Για να αντισταθμιστεί τουλάχιστον αυτό που δεν επιτεύχθηκε με το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα και για να γίνει λειτουργική η ήδη διευρυμένη ΕΕ, επιτεύχθηκε η Συνθήκη της Λισαβόνας. Και, επίσης, με πολύ κόπο, επικυρώθηκε και τέθηκε σε ισχύ.

Η Γαλλία και η Ολλανδία, μαζί με τη Γερμανία και το Βέλγιο, έχουν ιδιαίτερη σημασία στην ΕΕ. Μεταξύ άλλων, είναι και οι μεγαλοπληρωτές στον κοινό προϋπολογισμό. Και όταν υπάρχουν προβλήματα σε αυτές τις χώρες, τότε αντικατοπτρίζονται και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.   

Τώρα από την Ολλανδία και τη Γαλλία έρχεται μια απειλή διαφορετικής φύσης, αόρατη μέχρι τώρα. Είναι η απειλή της ανόδου στην εξουσία της ακροδεξιάς, η οποία πέτυχε την ανάπτυξή της αντιτιθέμενη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Και στις δύο αυτές χώρες, ακροδεξιά κόμματα έχουν βγει νικητές στις εκλογές. Στην Ολλανδία κέρδισαν τις εκλογές, ενώ στη Γαλλία κόμμα αυτού του προσανατολισμού έλαβε το μεγαλύτερο ποσοστό ψήφων στις εθνικές εκλογές. 

Ενώ στις ευρωεκλογές τα παραδοσιακά κόμματα έχουν εξασφαλίσει μεγάλη πλειοψηφία, εξουδετερώνοντας την ανάπτυξη της ακροδεξιάς, η κατάσταση σε ορισμένα κράτη μέλη είναι ανησυχητική για το μέλλον της Ε.Ε. Στην Ολλανδία είναι ήδη βέβαιο ότι η ακροδεξιά θα κυβερνήσει τη χώρα. Υπάρχει κίνδυνος να συμβεί αυτό και στη Γαλλία. Και τότε αυτά τα δύο κράτη, από τα πιο σημαντικά για την ΕΕ, μπορούν να γίνουν κίνδυνος για την ένωση.

Οι ηγέτες των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αγνόησαν την ανάπτυξη της ακροδεξιάς στην τελευταία σύνοδο κορυφής. Έχουν εγκρίνει μια συμφωνία για την κατανομή των ηγετικών θέσεων στα θεσμικά όργανα της ΕΕ που συμφωνήθηκε από τους διαπραγματευτές των τριών παραδοσιακών ομάδων: του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ), των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών (S&D) και των Φιλελευθέρων. Πρότειναν τη σημερινή πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για μια ακόμη πενταετή θητεία. Σύμφωνα με την ίδια συμφωνία, η θέση του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δόθηκε στους Σοσιαλιστές, την οποία θα έχει ο πρώην πρωθυπουργός της Πορτογαλίας Αντόνιο Κόστα. Οι Φιλελεύθεροι θα κατέχουν τη θέση του Ύπατου Εκπροσώπου της ΕΕ για Εξωτερικές Υποθέσεις και Πολιτική Ασφάλειας, με τον πρωθυπουργό της Εσθονίας Κάγια Κάλλας να αντικαθιστά τον Χοσέπ Μπορέλ. Το ΕΛΚ και οι Σοσιαλιστές θα μοιραστούν επίσης τη θέση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για δυόμισι χρόνια.

Ακριβώς επειδή αποκλείστηκαν από αυτές τις διαπραγματεύσεις, ηγέτες που προέρχονται από τις τάξεις των συντηρητικών όπως η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Γεωργία Μελλόνι και ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν, ψήφισαν κατά ή απείχαν. Υπάρχει μια ομάδα στο ΕΛΚ που είναι ανοιχτή σε συνεργασία με τη συντηρητική δεξιά. Αλλά σε αυτή την περίπτωση φοβούνται ότι οι σοσιαλιστές και οι φιλελεύθεροι δεν θα σέβονται πλέον τη συμφωνία για την κατανομή των θέσεων και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν θα αποτύχει να λάβει την απαραίτητη πλειοψηφία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ως εκ τούτου, αναμένεται ότι στις 18 Ιουλίου τα τρία βασικά κόμματα, με κάποιες ψήφους των Πρασίνων, θα επιβεβαιώσουν την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για νέα θητεία επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Εάν δεν καταφέρει να εξασφαλίσει τουλάχιστον 361 ψήφους στο 720μελές Κοινοβούλιο, τότε η ΕΕ θα μπει σε θεσμική κρίση.

Όμως δεν είναι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που ανησυχεί την ΕΕ. Η κατάσταση στις χώρες μέλη, ιδιαίτερα στη Γαλλία και την Ολλανδία, είναι ανησυχητική. Η ανάπτυξη της ακροδεξιάς έχει επίσης σημειωθεί στην Αυστρία, το Βέλγιο, τη Γερμανία και πολλές άλλες χώρες. Καθώς το Συμβούλιο της ΕΕ είναι το κύριο θεσμικό όργανο όπου λαμβάνονται αποφάσεις, και συχνά ομόφωνα, η έλευση της ακροδεξιάς στην εξουσία στα κράτη μέλη είναι πιο επικίνδυνη για την ΕΕ από την ανάπτυξή τους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Και αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν ένα τέτοιο πνεύμα της ακροδεξιάς προέρχεται από σημαντικές χώρες όπως η Γαλλία και η Ολλανδία. Όχι μόνο η διεύρυνση της ΕΕ, αλλά και η ίδια η ύπαρξη της ΕΕ μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση.