-
Μτφρ.: Flutura Gashi-Mehmeti
- 12 Σεπτεμβρίου 2026 11:45
- Μοιράστε σε:
Suedia shkon të dielën në zgjedhje në një garë jashtëzakonisht të ngushtë, e cila mund të çojë për herë të parë të djathtën ekstreme në qeveri, nëse partitë e krahut të djathtë të vendit arrijnë të formojnë shumicën.
Sondazhet e opinionit tregojnë se aleanca e opozitës së qendrës së majtë është në avantazh, me Magdalena Andersson të Social Demokratëve si favorite për t’u bërë sërish kryeministre, pas katër vjetësh në opozitë. Megjithatë, epërsia e bllokut të saj është ngushtuar ndjeshëm në ditët e fundit të fushatës.
Në vitin 2022, kryeministri aktual, Ulf Kristersson, lideri i partisë së qendrës së djathtë Moderaterna, theu një tabu të kahershme duke arritur një marrëveshje me Demokratët e Suedisë (SD) të së djathtës ekstreme, në mënyrë që koalicioni i tij i pakicës të mund të formonte qeverinë.
Kjo marrëveshje i dha SD-së ndikim shumë më të madh në politikat qeveritare, veçanërisht për çështjet e krimit dhe emigracionit, ndërsa Kristersson tani ka shkuar edhe më tej, duke premtuar poste ministrore për SD-në nëse rikthehet në pushtet.
Zgjedhjet zhvillohen vetëm disa ditë pasi partia nacionaliste gjermane “Alternativa për Gjermaninë” (AfD) doli e para në zgjedhjet e rëndësishme në disa lande, dhe ndërsa Marine Le Pen kryeson sondazhet për zgjedhjet presidenciale të vitit të ardhshëm në Francë.
Ekspertët e të drejtave ligjore dhe civile kanë paralajmëruar se një rezultat i tillë mund të dëmtojë më tej reputacionin e kahershëm të Suedisë si një mbrojtëse globale e të drejtave të njeriut, reputacion që është përkeqësuar ndjeshëm nën qeverinë aktuale.
“Gjatë katër vjetëve të fundit kemi parë ndryshime të mëdha sa i përket politikave për krimin dhe emigracionin”, ka thënë John Stauffer, drejtor ligjor i organizatës Civil Rights Defenders.
Programi elektoral i SD-së përfshin zotime për të futur në legjislacion “ndjenjat anti-suedeze” në lidhje me nxitjen e urrejtjes ndaj grupeve etnike, për të revokuar lejet e qëndrimit të përhershëm dhe për të ulur më tej emigracionin.
Një nga sloganet e saj është premtimi për “ta bërë Suedinë sërish Suedi”.
Pavarësisht ndryshimeve të fundit, përfshirë dëbimin e adoleshentëve, uljen e moshës së përgjegjësisë penale dhe dërgimin e 14-vjeçarëve në burgje për të rritur, shumë votues dhe politikanë vazhdojnë ta shohin Suedinë si një “kampione të të drejtave të njeriut dhe një kampione të rendit botëror të bazuar në rregulla, ku të drejtat e njeriut janë një pjesë e rëndësishme”, ka deklaruar Stauffer.
Më shumë se tetë milionë njerëz kanë të drejtë vote në zgjedhjet për Riksdagun e Suedisë.
Një sondazh i së premtes, i porositur nga shërbimi suedez i lajmeve "Ekot", tregon se blloku i majtë ka 50,8% të votave, krahasuar me 47,6% të bllokut të djathtë, një epërsi prej 3,2%.
Socialdemokratët e qendrës së majtë, të cilët janë zotuar për shpenzime më të larta publike, kryesojnë sondazhet me 28,6%, ndërsa në krahun e djathtë, Demokratët e Suedisë renditen pas tyre me 18,3%, sipas sondazhit të "Ekot".