Πέτερ Σλότερντικ: Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι δεν γνωρίζουν πλέον ότι το μίσος για την Ευρώπη στην Ανατολή ξεκίνησε στο Πανσλαβικό κίνημα

Ο Πέτερ Σλότερντικ είναι ένας από τους πιο διάσημους φιλοσόφους στον κόσμο. Είναι Γερμανός στην εθνικότητα, αλλά και λίγο Γάλλος, επειδή περνάει ένα μεγάλο μέρος του χρόνου στο σπίτι του σε ένα όμορφο χωριό στην Προβηγκία, μια ιστορική περιοχή στα νοτιοανατολικά της Γαλλίας.

Εκεί έδωσε πρόσφατα μια συνέντευξη στην κυριακάτικη έκδοση της γερμανικής εφημερίδας «Frankfurter Allgemeine Zeitung». Παρακάτω παρατίθενται μερικές από τις πιο σημαντικές σκέψεις αυτού του διανοούμενου για την Ευρώπη, τον πόλεμο, την ανδρική ηλικία και τη σύγχρονη κρίση.

Ο Σλότερντικ επισημαίνει ότι το μίσος για την Ευρώπη, το οποίο πλέον εκδηλώνεται έντονα στην Ανατολή, δεν είναι ένα νέο φαινόμενο. «Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι δεν γνωρίζουν πλέον ότι το μίσος για την Ευρώπη στην Ανατολή ξεκίνησε με το πανσλαβικό κίνημα», λέει. Αυτό το αντιευρωπαϊκό κύμα, λέει, αναζωπυρώθηκε έντονα μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης.

Ο φιλόσοφος παραθέτει επίσης έναν από τους Ρώσους στοχαστές, τον Νικολάι Φιοντόροφ, ο οποίος στις αρχές του 20ού αιώνα προσδιόρισε την Ευρώπη ως την ενσάρκωση του ηθικού εκφυλισμού: «Η Ευρώπη είναι ο ορισμός της ακολασίας», είπε ο Φιοντόροφ.

Επειδή, σύμφωνα με τον ίδιο, το ίδιο το όνομα δείχνει ότι η Ευρώπη είναι ουσιαστικά μια πόρνη ταύρου. Και ότι όλη η Ευρώπη έχει γίνει έτσι, το όνομά της δεν θα έπρεπε να επηρεάζει έναν έντιμο Ρώσο με μια υγιή αγροτική ψυχή. Στην Ευρώπη, όλα είναι μεγάλες πόλεις, παλάτια, πολυτέλεια και πορνεία. Αυτές είναι προτάσεις που σήμερα μπορούν να χρησιμοποιηθούν άμεσα στην αντιευρωπαϊκή προπαγάνδα, είπε ο Σλότερντικ.

Αποκαλεί τον άνθρωπο «μεταρρυθμιστικό έργο του 20ού αιώνα». Από μια φιγούρα που συνδέεται με την πατριαρχία, τον μιλιταρισμό και τον ηρωισμό, ο σύγχρονος άνθρωπος έχει μεταμορφωθεί σε ένα αισθητικό ον. «Για να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια του Καρλ Λάγκερφελντ: αποκτά τον έλεγχο της ζωής του όταν χρησιμοποιεί ένα συγκεκριμένο ανδρικό άρωμα». Αυτή η μεταμόρφωση, σύμφωνα με τον Σλότερντικ, ξεκινά από την παιδική ηλικία.

Αναλύοντας την ιστορία του 20ού αιώνα, ο Σλότερντικ εκφράζει μια προκλητική ιδέα για τον φασισμό: «Πιστεύω ότι ο όρος «φασισμός» ουσιαστικά δεν σημαίνει τίποτα περισσότερο από την άρνηση των στρατιωτών του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου να αποδεχτούν το αποτέλεσμα του πολέμου». Για αυτόν, ο φασισμός ήταν η άρνηση της αποστρατιωτικοποίησης, κάτι που η Γερμανία πέτυχε αργότερα πιο ριζικά από οποιονδήποτε άλλον.

Αλλά έχει αλλάξει αυτή η κατάσταση σήμερα; Ο Σλότερντικ πιστεύει πως ναι. Ενώ η Ευρώπη έχει βιώσει δεκαετίες ειρήνης, σήμερα αντιμετωπίζει μια νέα στιγμή: «Η Ευρώπη βιώνει αυτή τη στιγμή, ιστορικά μιλώντας, κάτι που μοιάζει με καλή τύχη. Έχουμε ξανά εχθρούς. Πραγματικούς εχθρούς». Στο επίκεντρο αυτής της αντιπαράθεσης βρίσκεται η Ρωσία του Πούτιν, εναντίον της οποίας, για μεγάλο χρονικό διάστημα, η Δύση απέφευγε την ανοιχτή αντιπαράθεση. Τώρα όλα έχουν γίνει ξεκάθαρα: «Όλα αυτά έπεσαν με ένα μόνο χτύπημα».

Σε αυτό το πλαίσιο, μιλάει επίσης για τον Γάλλο πρόεδρο Μακρόν, τον οποίο αποκαλεί «τον πιο ειρηνικό άνθρωπο στον κόσμο», αλλά ο οποίος κατανοεί ότι η ικανότητα παραγωγής και εξαγωγής ασφάλειας είναι εξίσου σημαντική με την εξαγωγή γαλλικού αρώματος.

Ο Σλότερντικ δεν παραλείπει να αναφέρει την αποτυχία του φιλελεύθερου πειράματος να κάνει τους άνδρες και τις γυναίκες απλούς καταναλωτές. Ο κόσμος είναι πιο σκληρός από αυτό το όνειρο: «Το ψυχοκοινωνικό πείραμα να κάνει τους άνδρες και τις γυναίκες απλούς καταναλωτές δεν ανταποκρίνεται πλέον στην αλήθεια της παγκόσμιας κατάστασης».

Τέλος, αναφέρεται σε ένα επεισόδιο από την προεδρία Τραμπ, όταν επέστρεψε από τις Βρυξέλλες απογοητευμένος διαπιστώνοντας ότι οι Ευρωπαίοι δεν ήταν πρόθυμοι να ξοδέψουν για την άμυνά τους: «Δεν ήταν πρόθυμοι να ξοδέψουν περισσότερο από ενάμιση τοις εκατό για την άμυνά τους». Σύμφωνα με τον Σλότερντικ, τώρα ο ίδιος ο Πούτιν είναι αυτός που αναγκάζει τους Ευρωπαίους να αλλάξουν αυτή τη συμπεριφορά: «Η στιγμή για την Ευρώπη να οπλιστεί έχει πραγματικά έρθει».