Ο πολιτικός σύμβουλος της Επιτροπής του Ελσίνκι, Ρόμπερτ Χαντ, λέει ότι η παραίτηση της αντιπολίτευσης από τις βουλευτικές της εντολές στην Αλβανία είναι αδικαιολόγητη, παρά το γεγονός ότι η κριτική προς την κυβέρνηση είναι θεμιτή.
Σε συνέντευξή του στη «Φωνή της Αμερικής», ο Χαντ, ένας πρώιμος γνώστης των εξελίξεων στην Αλβανία, εξέφρασε την απογοήτευσή του που μετά από 30 χρόνια, οι πολιτικές κρίσεις συνεχίζονται στην Αλβανία και ότι οι πολίτες της χώρας δεν έχουν ακόμη βιώσει τι σημαίνει να εκπροσωπούνται πλήρως.
Φωνή της Αμερικής: Κύριε Χαντ, η πολιτική κατάσταση στην Αλβανία έχει επιδεινωθεί ξανά, με τις διαμαρτυρίες της αντιπολίτευσης και την απόφασή της να αποσυρθεί από το κοινοβούλιο. Τι πιστεύετε για αυτή την διαμαρτυρία της αντιπολίτευσης και την παραίτηση από τις βουλευτικές εντολές;
Ρόμπερτ Χαντ: Πρόσφατα βρέθηκα στη Βιέννη σε μια συνάντηση του ΟΑΣΕ. Ο Λουλζίμ Μπάσα ήταν εκεί. Άκουσα μερικές από τις επικρίσεις του για την τρέχουσα κυβέρνηση στην Αλβανία. Και ανεξάρτητα από το αν συμφωνούσα με μέρος αυτής της κριτικής ή όχι, δεν άκουσα να προκύπτει κάποια κατάσταση που θα δικαιολογούσε μποϊκοτάζ του κοινοβουλίου, πόσο μάλλον να γίνει το περαιτέρω βήμα της παράδοσης των εντολών και να καταστηθεί σαφές ότι δεν θα επιστραφούν. Ανεξάρτητα από το αν κάποιος είναι ικανοποιημένος ή όχι με την τρέχουσα κατάσταση στην Αλβανία, τίθεται το ερώτημα ποια κατεύθυνση θα ακολουθηθεί από αυτό το σημείο, τι θα απομείνει. Το πικρό γεγονός είναι ότι αυτό που απομένει είναι λίγο-πολύ διαμαρτυρίες στους δρόμους, οι οποίες μπορούν να γίνουν βίαιες και έχουν γίνει σε κάποιο βαθμό. Και αυτός απλά δεν είναι ο τρόπος με τον οποίο θα έπρεπε να λειτουργεί η δημοκρατία. Κάτι άλλο που με ανησυχεί είναι ότι ακόμα κι αν κάποιος συμφωνεί με ένα τέτοιο βήμα, θα πρέπει τουλάχιστον να παραδεχτεί ότι πρόκειται για μια αμφιλεγόμενη κίνηση. Το να χαρακτηρίζεις άτομα από το κόμμα σου που δεν θέλουν να παραδώσουν τις εντολές τους και να φύγουν, αποκαλώντας τους προδότες ή απειλώντας τους ότι θα τους διαγράψεις από το κόμμα, το βρίσκω αηδιαστικό να συμβαίνει κάτι τέτοιο. Αυτή ήταν μια ενέργεια με την οποία οι άνθρωποι έχουν τουλάχιστον το δικαίωμα να διαφωνούν. Εργάζομαι για μέλη του Κογκρέσου των ΗΠΑ. Είναι κι αυτοί εκλεγμένοι αντιπρόσωποι. Με τα χρόνια έχω δει ότι όταν αντιμετώπισαν μποϊκοτάζ στην Αλβανία ή αλλού, έθεσαν ένα αρκετά υψηλό πρότυπο για να κάνουν ένα τέτοιο βήμα. Νομίζουν ότι είναι πάντα καλύτερο να παραμένουν στο παιχνίδι, να εμπλέκονται και να συμμετέχουν στη μάχη των ιδεών στο κοινοβούλιο, παρά να υποχωρούν και να την μετατρέπουν λίγο-πολύ σε καβγά δρόμου. Επομένως, βρίσκω όλα αυτά πολύ ανησυχητικά στην Αλβανία. Και φυσικά είναι κάτι για το οποίο η ίδια η αλβανική κυβέρνηση δεν θα έπρεπε να χαίρεται. Μου φαίνεται ότι την τελευταία φορά που ήμουν εδώ (στη Φωνή της Αμερικής) έδωσα μια συνέντευξη που προκάλεσε κάποια δυσαρέσκεια στην αλβανική κυβέρνηση, αφού επέκρινα τις πράξεις της. Δεν πρέπει να το εκλάβουν αυτό ως αντίποινα ότι αυτό που κάνουν είναι σωστό. Καθόλου; Νομίζω ότι υπάρχει εύλογη κριτική στις κυβερνητικές πολιτικές. Αλλά το να κάνει κανείς αυτό το βήμα και να αποσυρθεί σχεδόν πλήρως από το κοινοβούλιο αφήνει ελάχιστες ή καθόλου διεξόδους, εκτός από μια πολιτική σύγκρουση που θα μπορούσε να είναι πολύ αποσταθεροποιητική.
Φωνή της Αμερικής: Η αντιπολίτευση έχει επίσης αντισταθεί στις εκκλήσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης για ανατροπή αυτής της, όπως είπατε, ασυνήθιστης ή αμφιλεγόμενης απόφασης. Τι υποδηλώνει αυτό; Το γεγονός ότι η αντιπολίτευση αντιστέκεται στις εκκλήσεις συμμάχων και εταίρων στη Δύση;
επίσης
Χέρι: Η Αλβανία χρειάζεται υπεύθυνη πολιτική ηγεσία
Ρόμπερτ Χαντ: Μέρος των συνεπειών είναι ότι έχουν θέσει τους εαυτούς τους σε μια θέση, η αναίρεση της οποίας θα σήμαινε ότι παραδέχτηκαν ότι έκαναν λάθος. Δεν είμαι πολιτικός, αλλά νομίζω ότι ένας από τους κανόνες της πολιτικής είναι ότι πάντα προσπαθείς να βρεις εναλλακτικές λύσεις, να βρεις μια διέξοδο για την επίτευξη συμφωνίας και την έξοδο από την κατάσταση. Και είναι εξαιρετικά δύσκολο για όσους αποχώρησαν από το κοινοβούλιο και παρέδωσαν τις εντολές τους να πουν «μπορούμε να τις πάρουμε πίσω τώρα;». Έτσι, βρίσκονται σε πολύ δύσκολη θέση. Αλλά πρακτικά, έβαλαν τους εαυτούς τους σε μια δύσκολη θέση και πρέπει να βρουν έναν τρόπο να επαναλάβουν τη δραστηριότητά τους ως αξιόπιστη νόμιμη αντιπολίτευση στην Αλβανία, κάτι που χρειάζεται η χώρα.
Φωνή της Αμερικής: Η αντιπολίτευση έχει εκφράσει ανησυχίες ότι με αυτές τις εκκλήσεις διεθνών για επιστροφή και ότι αυτή δεν ήταν μια εποικοδομητική ενέργεια, τα πραγματικά προβλήματα που αναφέρατε ότι υπάρχουν με την κυβέρνηση, τη διαφθορά και τη δικαστική εξουσία αγνοούνται. Είναι δικαιολογημένη αυτή η ανησυχία; Μήπως αυτές οι εκκλήσεις και οι δηλώσεις εστιάζουν στη μία πλευρά του προβλήματος και δεν αναφέρουν τα προβλήματα για τα οποία υπάρχει συμφωνία με την πλειοψηφία και την κυβέρνηση;
Ρόμπερτ Χαντ: Νομίζω ότι ο καλύτερος τρόπος για να απαντήσω στην ερώτηση είναι ότι πιστεύω ότι ισχύει ακριβώς το αντίθετο. Με ένα τόσο ακραίο βήμα, η εστίαση έχει δοθεί στις ενέργειες της αντιπολίτευσης και όχι στα πράγματα που κάνει ή δεν κάνει η κυβέρνηση. Για παράδειγμα, μία από τις επικρίσεις αφορά τη διεξαγωγή των εκλογών του 2017. Νομίζω ότι έχω ασκήσει κριτική εδώ στη Φωνή της Αμερικής, περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον, στον τρόπο με τον οποίο διεξάγει τις εκλογές η Αλβανία. Και θα ήθελα μια μέρα, κάθε τέσσερα ή δύο χρόνια, οι Αλβανοί πολίτες να νιώθουν ότι κάνουν τη διαφορά για τη χώρα τους, ότι θα έχουν την απαραίτητη εμπιστοσύνη στο σύστημα για να βιώσουν αυτή την ενδυνάμωση. Είναι πολύ θλιβερό για μένα που μετά από 30 χρόνια είναι ακόμα το ίδιο. Αλλά, το γεγονός είναι ότι αυτές οι εκλογές πραγματοποιήθηκαν τον Ιούνιο του 2017. Οι εντολές που τους έδωσαν έγιναν δεκτές και τώρα ξαφνικά ανατρέπονται και οι εκλογές πριν από 18 μήνες θεωρούνται πλέον εντελώς νοθευμένες, ή όπως αλλιώς τις ονόμασαν. Δεν είναι ο υπεύθυνος τρόπος δράσης, κατά την άποψή μου. Όσον αφορά τη δικαστική μεταρρύθμιση, έχω ακούσει ορισμένους από την αντιπολίτευση να μιλούν για το γεγονός ότι το Συνταγματικό Δικαστήριο δεν λειτουργεί, καθώς και για άλλες εύλογες ανησυχίες. Και θα υποστήριζα ορισμένα από τα επιχειρήματά τους για ορισμένα από αυτά τα πράγματα. Θα τους ενθάρρυνα να δουν τι μπορεί να γίνει και θα ενθάρρυνα την κυβέρνηση να επιδείξει υπευθυνότητα και να συνεργαστεί με την αντιπολίτευση για τις λύσεις της. Αλλά, η παραίτηση από την εντολή, όπως είπα, σε αφήνει μόνο σου και ως εκ τούτου δεν είναι ωφέλιμη για τη χώρα.
Φωνή της Αμερικής: Φαίνεται ότι με αυτή την τελευταία κίνηση της αντιπολίτευσης, δεν είναι ότι ξεχνιέται, αλλά εστιάζουμε περισσότερο σε ό,τι έχει συμβεί από τον Ιανουάριο, ενώ υπάρχει δυσαρέσκεια για την κατάσταση, για τη διαφθορά, υπήρξαν διαμαρτυρίες από φοιτητές. Θα ήθελα την άποψή σας επί του θέματος, ανεξάρτητα από το τι συνέβη με την αντιπολίτευση.
Ρόμπερτ Χαντ: Νομίζω ότι αυτό είναι το μήνυμά μου, ότι με αυτά που έχει κάνει η αντιπολίτευση, έχει αποσπάσει την προσοχή από αυτό που μπορεί να είναι μερικές από τις πιο σοβαρές ανησυχίες της. Δεν θέλω να κατηγορήσω το ένα ή το άλλο κόμμα, λέγοντας ότι είναι ιστορικά τα χειρότερα στην Αλβανία. Γενικά, κάπου στα μισά της δεύτερης θητείας του κυβερνώντος κόμματος, στο πλαίσιο του δημοκρατικού συστήματος της Αλβανίας, όπου ο νικητής φαίνεται να τα παίρνει όλα, η διαφθορά φαίνεται πάντα να αρχίζει να παίζει ρόλο. Τα πράγματα αρχίζουν να φθείρονται. Τα πράγματα αρχίζουν να γίνονται λιγότερο δημοκρατικά και νομίζω ότι έχουμε δει κάποια από αυτά να συμβαίνουν πρόσφατα στην Αλβανία και η αντιπολίτευση έχει εύλογη κριτική γι' αυτό. Και αυτό δεν θα πρέπει να μειώνει ορισμένα από τα πράγματα που έχει πραγματικά πετύχει η σημερινή κυβέρνηση. Έχουν κάνει και μερικά καλά πράγματα. Η δικαστική μεταρρύθμιση είναι καταρχήν κάτι καλό. Η εφαρμογή του έχει δημιουργήσει αρκετά προβλήματα. Υπάρχουν, λοιπόν, καλά και κακά. Η προσοχή επιστρέφει στο ερώτημα γιατί να αποσυρθεί κανείς από το κοινοβούλιο και τι σημαίνει αυτό για το μέλλον της διακυβέρνησης στην Αλβανία, τη χρηστή διακυβέρνηση στην Αλβανία και τις προοπτικές της για την έναρξη διαπραγματεύσεων με την ΕΕ και τέτοια πράγματα που θα μπορούσαν τώρα να τεθούν σε κίνδυνο.
Φωνή της Αμερικής: Θέσατε ρητορικά το ερώτημα για το τι συμβαίνει τώρα. Αλλά αν η αντιπολίτευση έχει φτάσει τόσο μακριά με τη στάση της που δεν μπορεί πλέον να κάνει πίσω, ποια θα ήταν η λύση;
Ρόμπερτ Χαντ: Είναι μια καλή ερώτηση, και ίσως την έθεσα ρητορικά, επειδή δεν έχω απαραίτητα μια καλή απάντηση. Μέρος της έκκλησης είναι για πρόωρες εκλογές, αλλά ο τρόπος με τον οποίο έγινε αυτό είναι τόσο αντιπαραθετικός που δυσκολεύει την άλλη πλευρά να συμφωνήσει χωρίς να παραδεχτεί την ήττα της. Και όλη η ιδέα της πολιτικής είναι να φαίνεται ότι όλες οι πλευρές κερδίζουν και όχι ότι η μία πλευρά χάνει τα πάντα. Αυτό είναι το πρόβλημα που έχουν τώρα. Ελπίζω όλοι να καταβάλουν συντονισμένη προσπάθεια για να διατηρηθεί η κατάσταση σε ειρηνικό επίπεδο. Οι διαδηλώσεις στους δρόμους δεν αντικαθιστούν τη συμμετοχή στο κοινοβούλιο, αλλά οι διαδηλώσεις αποτελούν μέρος της δημοκρατίας. Αλλά πρέπει να είναι ειρηνικά και ελπίζω ότι θα γίνει ό,τι είναι δυνατόν για να ενθαρρυνθούν οι διαδηλωτές να παραμείνουν ήρεμοι και ελπίζω ότι οι αρχές που υποτίθεται ότι εγγυώνται την εφαρμογή του νόμου θα το πράξουν με τρόπο που να μην προκαλεί βία, γι' αυτό καλώ και τις δύο πλευρές να προσπαθήσουν να διατηρήσουν την κατάσταση ήρεμη και ειρηνική. Και ίσως τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να γίνουν κάποιες ήσυχες συζητήσεις μεταξύ των διαφόρων μερών για να δουν αν μπορούν να βρουν έναν τρόπο να καταλήξουν σε συμφωνία, να επανέλθουν στον σωστό δρόμο. Όπως ανέφερα προηγουμένως, υπήρχαν κάποιοι που αρνήθηκαν να παραιτηθούν από τις βουλευτικές τους εντολές, που δεν συμφώνησαν με αυτήν την απόφαση, επομένως εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένοι εκπρόσωποι της αντιπολίτευσης στο κοινοβούλιο. Ίσως αυτό θα τους δώσει περισσότερη δύναμη για να προσπαθήσουν να κλείσουν το χάσμα. Γνωρίζω μερικούς από αυτούς και ξέρω ότι δεν είναι αυτοί που δικαιολογούν την κυβέρνηση, και μάλιστα ασκούν κριτική στην κυβέρνηση. Ελπίζω να προσπαθήσουν να γεφυρώσουν το χάσμα και να φέρουν τα κόμματα πιο κοντά και ελπίζω ότι αυτό μπορεί να γίνει, γιατί όπως είπα είμαι πολύ απογοητευμένος. Του χρόνου συμπληρώνονται 30 χρόνια από την πρώτη μου επίσκεψη στην Αλβανία και, παρόλο που αναφέρω πάντα όλη την πρόοδο που έχει σημειώσει η χώρα από την πρώτη φορά που την επισκέφτηκα, πρέπει επίσης να εκφράσω τη μεγάλη μου απογοήτευση που μετά από τρεις δεκαετίες, εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε τέτοιου είδους καταστάσεις στη χώρα.
επίσης
Στην Επιτροπή του Ελσίνκι ανησυχία για το πακέτο κατά της δυσφήμισης στην Αλβανία
Φωνή της Αμερικής: Και αυτή είναι η τελευταία μου ερώτηση. Γιατί πιστεύετε ότι συνεχίζουμε να έχουμε αυτόν τον φαύλο κύκλο και αυτό το είδος κλίματος που επαναλαμβάνεται μετά από 30 χρόνια;
Ρόμπερτ Χαντ: Δεν ξέρω. Σχεδόν δεν θέλω να δώσω απάντηση σε αυτό το ερώτημα, επειδή δεν θα έπρεπε να υπάρχει απάντηση. Απλώς δεν πρέπει να συμβαίνει συνέχεια. Ο λαός της Αλβανίας αξίζει πολύ περισσότερα, όπως είπα και πριν για τις εκλογές. Νομίζω ότι δεν έχουν βιώσει ποτέ πλήρως την αίσθηση ότι η κυβέρνηση τους αντιπροσωπεύει ή ότι οι αξιωματούχοι που εκλέγουν τους εκπροσωπούν. Και τους αξίζει κάτι τέτοιο, με όλα όσα έχει περάσει η χώρα όλες αυτές τις δεκαετίες, και θα ήθελα να συμβεί αυτό. Πιστεύω ότι υπάρχουν πολύ καλοί και ταλαντούχοι άνθρωποι και από τις δύο πλευρές. Είναι βέβαιο ότι η Αλβανία δεν έχει έλλειψη ταλέντων, πολύ ικανών ανθρώπων που μπορούν να συνεργαστούν και να κάνουν ό,τι χρειάζεται, αλλά πρέπει να υπάρξει μια συντονισμένη προσπάθεια για να ξεπεραστεί η πολωμένη πολιτική που εμποδίζει τον συμβιβασμό και να συνεργαστούμε για να το πετύχουμε αυτό.
