REL: Το όνομα του νέου επικεφαλής του Ρωσικού Γραφείου στο Κοσσυφοπέδιο εμφανίζεται σε μια βάση δεδομένων που τον συνδέει με τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες

Το Radio Free Europe/Radio Liberty διαπίστωσε ότι το όνομα του Ilya Uvarov, του νέου επικεφαλής του Ρωσικού Γραφείου Συνδέσμου στην Πρίστινα, εμφανίζεται σε μια βάση δεδομένων που δημοσιεύτηκε από την ουκρανική οργάνωση Molfar, η οποία περιλαμβάνει άτομα που είναι ύποπτα για δεσμούς με ρωσικές μυστικές υπηρεσίες. Το RFE/RL δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα τον ισχυρισμό σχετικά με τον ακριβή ρόλο του.

Σε ένα γραφείο που λειτουργούσε σχεδόν σιωπηλά στην Πρίστινα εδώ και χρόνια, η Ρωσία διόρισε νέο αρχηγό.

Τον Αύγουστο του 2025, μέσω σύντομης ανακοίνωσης, η Αποστολή των Ηνωμένων Εθνών στο Κοσσυφοπέδιο (UNMIK) ανακοίνωσε ότι ο τότε Ειδικός Αντιπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ είχε δεχτεί τον νέο επικεφαλής του Ρωσικού Γραφείου Συνδέσμου στην Πρίστινα, Ιλία Ουβάροφ.

Η συνάντηση χαρακτηρίστηκε ως «γενική και εποικοδομητική συζήτηση».

Πέρα από αυτή την επίσημη ανακοίνωση, ο Ουβάροφ παρέμεινε μια ελάχιστα γνωστή προσωπικότητα στο κοινό του Κοσσυφοπεδίου.

επίσης Arberi Πριν από 3 μήνες Ο Ρώσος εκπρόσωπος στον ΟΗΕ φαντασιώνεται την εκκαθάριση του Κοσσυφοπεδίου από τους μη Αλβανούς

Στην πραγματικότητα, στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Εξωτερικών και Διασποράς του Κοσσυφοπεδίου, όπου αναφέρονται οι ξένες διπλωματικές αποστολές στη χώρα, εξακολουθεί να μην εμφανίζεται ως επικεφαλής αυτού του γραφείου. Ο προκάτοχός του, Αντρέι Σουγκούροφ, εξακολουθεί να αναφέρεται εκεί.

Εν τω μεταξύ, το όνομα του Ουβάροφ, ως διορισμένου για το Κοσσυφοπέδιο, αναφέρεται στον ενημερωμένο κατάλογο των ξένων αποστολών στη Σερβία - μια πρακτική που σχετίζεται με το γεγονός ότι η Σερβία θεωρεί το Κοσσυφοπέδιο μέρος της επικράτειάς της, ενώ τα κράτη που δεν αναγνωρίζουν την ανεξαρτησία του Κοσσυφοπεδίου συχνά διαχειρίζονται τις διπλωματικές σχέσεις μέσω του Βελιγραδίου.

Αυτό που τοποθετεί το όνομα του Ουβάροφ σε ένα ευρύτερο πλαίσιο είναι μια βάση δεδομένων που δημοσιεύεται από το Molfar Intelligence Institute - έναν ουκρανικό οργανισμό που ασχολείται με την ανάλυση ανοιχτού κώδικα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και με διαρροές εγγράφων από τη Ρωσία.

Σε αυτήν τη βάση δεδομένων, ο Ilya (Ilya) Uvarov περιγράφεται ως «αξιωματικός του τμήματος RT (Εδαφικής Αναγνώρισης) της Ρωσικής Υπηρεσίας Εξωτερικών Πληροφοριών (SVR)».

Σύμφωνα με τον οργανισμό, η βάση δεδομένων δημιουργήθηκε με βάση υλικό που παρείχε μια εσωτερική πηγή σε μια εταιρεία τεχνολογίας της Μόσχας και περιέχει ονόματα διπλωματών και αξιωματικών των μυστικών υπηρεσιών.

Ορισμένα από τα δεδομένα, σύμφωνα με την ίδια, έχουν επαληθευτεί μέσω σύγκρισης με κρατικά μητρώα, αλλά ο ίδιος ο οργανισμός τονίζει ότι η πλήρης επιβεβαίωση συγκεκριμένων ρόλων παραμένει δύσκολη.

Το Ινστιτούτο Molfar δήλωσε στο REL ότι το Τμήμα RT «συνδέεται με επιχειρήσεις πληροφοριών που διεξάγονται από ρωσικό έδαφος και που συχνά χρησιμοποιούν διπλωματική ή θεσμική κάλυψη για να δημιουργήσουν επαφές με ξένους αξιωματούχους, επιχειρηματίες και άλλους».

Το REL δεν μπόρεσε να επικοινωνήσει απευθείας με τον Ilia Uvarov για να λάβει θέση σχετικά με αυτά τα δεδομένα.

Το Ρωσικό Γραφείο Συνδέσμου στην Πρίστινα δεν απάντησε στις ερωτήσεις που στάλθηκαν στην επίσημη ηλεκτρονική του διεύθυνση, ούτε και η Ρωσική Πρεσβεία στο Βελιγράδι.

Ομοίως, το Υπουργείο Εξωτερικών και Διασποράς του Κοσσυφοπεδίου δεν απάντησε στα ερωτήματα του REL σχετικά με το εάν υπάρχουν πληροφορίες ότι ο Ουβάροφ μπορεί να συνδέεται με τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες.

Ποιος είναι ο Ουβάροφ;

Η διπλωματική καριέρα του Ουβάροφ, η οποία πιστεύεται ότι ξεκίνησε το 2000, περιλαμβάνει αρκετές θέσεις σε διάφορες χώρες.

Σε επίσημα έγγραφα, εμφανίζεται για πρώτη φορά το 2011 ως μέλος του ρωσικού διπλωματικού προσωπικού στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ωστόσο, η πιο ορατή απόδειξη της δραστηριότητάς του σχετίζεται με την διπλωματική αποστολή στη Μολδαβία.

Εκεί, υπηρέτησε ως πρόξενος στην Ρωσική Πρεσβεία στη Μολδαβία.

Έχει επίσης διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις δομές της αποσχισθείσας μολδαβικής περιοχής - κυρίως ρωσόφωνης και φιλορωσικής - που ονομάζεται Υπερδνειστερία, την οποία η Μολδαβία θεωρεί μέρος της.

Σε αυτό το έδαφος, υπάρχει μια Κοινή Επιτροπή Ελέγχου, η οποία επιβλέπει τη ζώνη ασφαλείας στην Υπερδνειστερία και αποτελείται από εκπροσώπους της Ρωσίας, της Μολδαβίας και της Υπερδνειστερίας.

Το 2017, ο Ουβάροφ εξελέγη συμπρόεδρος αυτής της επιτροπής ως εκπρόσωπος της Ρωσίας. Διατήρησε αυτή τη θέση μέχρι το 2019.

Η επιτροπή είναι υπεύθυνη για την παρακολούθηση της ζώνης ασφαλείας κατά μήκος του ποταμού Δνείστερου (Νίστρου) από τον πόλεμο του 1992.

Σύμφωνα με στοιχεία που συνέλεξε η Μολδαβική Υπηρεσία του Radio Free Europe/Radio Liberty, τον Νοέμβριο του 2017, ο Uvarov υποστήριξε την επαναλειτουργία μιας γέφυρας πάνω από τον Δνείστερο, παρά την αντίθεση της αυτονομιστικής διοίκησης της Υπερδνειστερίας.

Η γέφυρα ανακατασκευάστηκε με κονδύλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Σύμφωνα με έναν πρώην αξιωματούχο της μολδαβικής κυβέρνησης, ο Ουβάροφ επέστρεψε αργότερα στη Μόσχα ακριβώς επειδή υποστήριξε την επαναλειτουργία της γέφυρας και τη διατήρησή της ανοιχτή.

Επιπλέον, σύμφωνα με τα μέσα ενημέρωσης στην περιοχή της Υπερδνειστερίας, ο Ουβάροφ έχει εργαστεί στο παρελθόν σε άλλες πρώην σοβιετικές χώρες, καθώς και στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τι συμβαίνει όταν ένας αξιωματούχος των μυστικών υπηρεσιών λειτουργεί υπό διπλωματική κάλυψη;

Διεθνείς ειδικοί σε θέματα ασφάλειας λένε ότι η χρήση διπλωματικής κάλυψης για δραστηριότητες πληροφοριών είναι μια γνωστή πρακτική, αλλά στην περίπτωση της Ρωσίας είναι «πιο διαδεδομένη και έντονη».

«Δεν υπάρχει σχεδόν καμία πρεσβεία στον κόσμο που να μην έχει κάποιο είδος ρόλου στις μυστικές υπηρεσίες», λέει ο Μαρκ Γκαλεότι, Βρετανός καθηγητής στο University College London (UCL) και ειδικός σε θέματα διεθνικού εγκλήματος και ρωσικής ασφάλειας.

Τονίζει ότι, συχνά, είναι δύσκολο να γίνει διάκριση μεταξύ ενός διπλωμάτη και ενός αξιωματικού πληροφοριών, αλλά ότι η σταδιοδρομία μπορεί να παρέχει ενδείξεις.

«Εάν ένας διπλωμάτης έχει μεγάλο αριθμό θέσεων στο εξωτερικό, αυτό μπορεί μερικές φορές να δώσει ενδείξεις για κάποιο ρόλο στις μυστικές υπηρεσίες», λέει στο Radio Free Europe.

επίσης Arberi Πριν από 3 μήνες Το Γραφείο της ΕΕ στο Κοσσυφοπέδιο θα παραμείνει χωρίς πρέσβη για αρκετό καιρό ακόμη

Σύμφωνα με τον Γκαλεότι, μια αποστολή όπως αυτή στο Κοσσυφοπέδιο «φαίνεται σαν μια τέλεια βάση για αξιωματικούς πληροφοριών, οι οποίοι μπορούν στη συνέχεια να ταξιδεύουν στην περιοχή».

Προσθέτει ότι η σημασία αυτής της αποστολής σχετίζεται με το ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο.

«Έχει σημασία τι συμβαίνει στο Κοσσυφοπέδιο. Το Κοσσυφοπέδιο έχει σχετικά καλές σχέσεις με τη Δύση... δεν έχει να κάνει τόσο με το ίδιο το Κοσσυφοπέδιο. Έχει να κάνει με τη χρήση του Κοσσυφοπεδίου ως βάσης, για να δούμε τι μπορεί να ανακαλυφθεί σχετικά με το τι κάνουν και τι σκέφτονται το ΝΑΤΟ και άλλες δυτικές χώρες», λέει ο Γκαλεότι.

Προειδοποιεί επίσης για αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας των ρωσικών υπηρεσιών μετά την απέλαση εκατοντάδων διπλωματών από την Ευρώπη, μετά την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας το 2022.

«Βασίζονται ολοένα και περισσότερο σε μεσάζοντες... άτομα που προσλαμβάνονται για να εκτελούν ορισμένα καθήκοντα, συχνά χωρίς να γνωρίζουν για ποιον εργάζονται», λέει.

Στο ίδιο πνεύμα, ο Βρετανός ειδικός σε θέματα Ρωσίας, Κιρ Τζάιλς, λέει ότι η πρακτική της χρήσης αξιωματούχων των μυστικών υπηρεσιών υπό διπλωματική κάλυψη είναι ευρέως διαδεδομένη παγκοσμίως, αλλά ότι η Ρωσία ξεχωρίζει για την κλίμακά της.

«Πολλές χώρες θέτουν τους αξιωματικούς των μυστικών υπηρεσιών υπό διπλωματική κάλυψη... αλλά στην περίπτωση της Ρωσίας, ένα μεγάλο ποσοστό διπλωματών είναι στην πραγματικότητα αξιωματικοί των μυστικών υπηρεσιών», λέει στο Radio Free Europe.

Προσθέτει ότι οι χώρες αντιμετωπίζουν ένα δίλημμα κατά την αναγνώριση αυτών των ανθρώπων: να τους απελάσουν ή να τους θέσουν υπό επιτήρηση.

«Υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις υπό τις οποίες οι εγχώριες υπηρεσίες αντικατασκοπείας θα γνωρίζουν την ταυτότητα ενός αξιωματικού πληροφοριών υπό διπλωματική κάλυψη, αλλά θα αποφασίσουν να μην ενεργήσουν εναντίον του πέρα ​​από την παρακολούθηση των δραστηριοτήτων του», λέει ο Giles.

Σύμφωνα με τον ίδιο, σε περιπτώσεις όπως το Κοσσυφοπέδιο, όπου ο θεσμικός έλεγχος επί αυτής της διπλωματικής αποστολής είναι περιορισμένος, η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη.

«Όταν μια χώρα δεν ελέγχει ποιος εισέρχεται στο έδαφός της... αυτό παρουσιάζει μια πιθανή ευπάθεια», λέει.

Εν τω μεταξύ, σε συνεχιζόμενες έρευνες στο Κοσσυφοπέδιο, για την πλειοψηφία του πληθυσμού, η Ρωσία εξακολουθεί να θεωρείται παράγοντας κινδύνου για τη χώρα.

Μια έκθεση του 2024 του Κέντρου Μελετών Ασφαλείας του Κοσσυφοπεδίου (KCSS), η οποία αναλύει την αφήγηση της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής απέναντι στο Κοσσυφοπέδιο, αναφέρει ότι η Μόσχα βλέπει το Κοσσυφοπέδιο ταυτόχρονα ως σύμβολο της δυτικής παρέμβασης, ως ζήτημα ασφάλειας για τη Σερβία και ως προηγούμενο στο διεθνές δίκαιο.

«Ουσιαστικά, η θέση της Ρωσίας στο Κοσσυφοπέδιο αντικατοπτρίζει τον γεωπολιτικό της ανταγωνισμό με τη Δύση, ο οποίος υπό την ηγεσία του Προέδρου [Βλαντιμίρ] Πούτιν έχει ενταθεί σημαντικά, ιδίως μέσω των προσπαθειών ενίσχυσης της επιρροής στα Δυτικά Βαλκάνια, ενώ παράλληλα εκφράζει την αλληλεγγύη της με τη Σερβία», αναφέρει η έκθεση.

Ακόμη και η έκθεση «Ετήσια Αξιολόγηση Απειλών 2026», που δημοσιεύθηκε από το Γραφείο του Διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών των Ηνωμένων Πολιτειών την περασμένη εβδομάδα, εκτίμησε ότι η Ρωσία «υποκινεί αστάθεια μεταξύ της Σερβίας, την οποία ευνοεί, και του Κοσσυφοπεδίου», αλλά επίσης «υποστηρίζει τον διαχωρισμό της σερβικής οντότητας, της Δημοκρατίας Σέρπσκα, από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη».

Τι κάνει το Ρωσικό Γραφείο στο Κόσοβο;

Στο Κοσσυφοπέδιο, ο Ουβάροφ ηγείται μιας αποστολής που λειτουργεί σε ένα ασυνήθιστο διπλωματικό πλαίσιο.

Το Ρωσικό Γραφείο Συνδέσμου ιδρύθηκε το 2005, σε μια εποχή που το Κοσσυφοπέδιο διοικούνταν από τον ΟΗΕ.

Λειτουργεί υπό την αιγίδα της UNMIK και δεν υπόκειται στον άμεσο έλεγχο των θεσμών του Κοσσυφοπεδίου.

Το προσωπικό του δεν χρειάζεται βίζα, έχει το δικαίωμα εισόδου και εξόδου χωρίς περιορισμούς και απολαμβάνει ασυλίας από ποινική, αστική και διοικητική δικαιοδοσία.

Ακόμη και οι εγκαταστάσεις του είναι ανέγγιχτες από τις τοπικές αρχές.

Αυτό καθιστά αυτήν την αποστολή μία από τις λιγότερο διαφανείς στο Κοσσυφοπέδιο.

Για χρόνια, οι δραστηριότητες αυτού του γραφείου ήταν σε μεγάλο βαθμό αόρατες στο κοινό. Οι λίγες πληροφορίες που υπάρχουν σχετίζονται κυρίως με συναντήσεις με διεθνείς αποστολές.

Ωστόσο, το 2021, οι αρχές του Κοσσυφοπεδίου κήρυξαν «ανεπιθύμητα πρόσωπα» και απέλασαν δύο Ρώσους διπλωμάτες που σχετίζονταν με αυτό το γραφείο, λέγοντας ότι είχαν «παραβιάσει την εθνική ασφάλεια και τη συνταγματική τάξη».

Σύμφωνα με ανεπίσημες πληροφορίες από το Radio Free Europe, εκπρόσωποι του Ρωσικού Γραφείου στο Κοσσυφοπέδιο διατηρούν δεσμούς με την Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία.

Η ίδια η Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία λέει ότι οι εκπρόσωποί της στο Κοσσυφοπέδιο έχουν τακτικές επαφές με διεθνείς αποστολές, όπως η KFOR, ο ΟΗΕ, ο ΟΑΣΕ, η ΕΕ και οι χώρες του Quint, αλλά ότι αυτές οι επαφές σχετίζονται με ζητήματα ασφάλειας, καθημερινής ζωής και λειτουργίας των εκκλησιαστικών θεσμών, όχι με πολιτικά ζητήματα.

Όσον αφορά το Ρωσικό Γραφείο Συνδέσμου στην Πρίστινα, η Εκκλησία δήλωσε στο REL ότι, τα τελευταία χρόνια, δεν έχουν υπάρξει επίσημες επισκέψεις, αλλά μόνο περιστασιακές επισκέψεις του προσωπικού της σε θρησκευτικές εγκαταστάσεις, μαζί με μέλη της οικογένειας, κυρίως για λειτουργίες και θρησκευτικές επισκέψεις.

Το Υπουργείο Εξωτερικών και Διασποράς του Κοσσυφοπεδίου δεν απάντησε στα ερωτήματα του REL σχετικά με το εάν υπάρχει επικοινωνία με αυτό το γραφείο και τους διπλωμάτες του, ούτε σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας αυτής της διπλωματικής αποστολής.

επίσης Arberi Πριν από 4 μήνες Απειλή από τη Ρωσία και οι ΗΠΑ προειδοποιούν για αστάθεια στα Βαλκάνια

Ακόμη και η UNMIK δεν μίλησε για τον ακριβή ρόλο αυτού του γραφείου στο Κοσσυφοπέδιο.

Σε απάντηση στο Radio Free Europe, ο ΟΗΕ δήλωσε ότι «δεν σχολιάζει τη σύνθεση ή τις δραστηριότητες των διπλωματικών αποστολών των κρατών μελών».