Kryeministri britanik, Andy Burnham, ka bërë thirrje për qetësi në Irlandën e Veriut të dielën, pasi Gjykata e Lartë në Belfast, në një seancë të zhvilluar vonë gjatë natës, ka dhënë dritën jeshile për zhvillimin e një parade të diskutueshme.
Mijëra protestues, shumë prej tyre me maska në fytyrë, janë mbledhur për të bllokuar pjesëmarrësit e marshimit të Urdhrit Portokalli i njohur në anglisht si Orange Order, një grup që mbështet fuqishëm qëndrimin e Irlandës së Veriut pjesë e Mbretërisë së Bashkuar, që të mos kalonin në një rrugë në qytetin Portadoën, ku shumë banorë favorizojnë bashkimin me Republikën e Irlandës.
Është hera e parë në gati 30 vjet që një paradë e Urdhrit Portokalli është lejuar të kalojë në Garvaghy Road, e cila kishte qenë një pikë e njohur përplasjesh mes komuniteteve në vitet para Marrëveshjes së të Premtes së Mirë të vitit 1998, e cila në masë të madhe i ka dhënë fund gjakderdhjes në Irlandën e Veriut. Gjatë të ashtuquajturit “Troubles”, janë vrarë rreth 3,600 persona, ndërsa rreth 50,000 të tjerë janë plagosur
Përfundimi i “Troubles” nënkuptonte gjetjen e një ekuilibri mes identiteteve të ndryshme në Irlandën e Veriut, e cila mbeti pjesë e Mbretërisë së Bashkuar kur pjesa tjetër e Irlandës fitoi pavarësinë një shekull më parë. Nacionalistët irlandezë në veri, shumica e të cilëve janë katolikë, kërkojnë bashkimin me Republikën e Irlandës, ndërsa unionistët, kryesisht protestantë, duan të mbeten pjesë e Mbretërisë së Bashkuar.
Burnham ka bërë thirrje për “qetësi nga të gjitha palët” lidhur me paradën, duke thënë se janë bërë “përparime të mëdha në Irlandën e Veriut dhe nuk duam të shohim që gjërat të shkojnë prapa”.
Jon Boutcher, kreu i Shërbimit Policor të Irlandës së Veriut, ka bërë thirrje që “ata që kanë ndikim t’i inkurajojnë njerëzit të respektojnë ligjin”, duke iu referuar protestës së madhe që po bllokonte Garvaghy Road. Ai ka shtuar se nuk kishte shenja dhune apo trazirash.
Politikanët që përfaqësojnë dy komunitetet kishin qëndrime të kundërta lidhur me atë nëse marshimi duhej të zhvillohej.
Kryeministrja e Irlandës së Veriut, Michelle O’Neill, e cila përfaqëson Sinn Féin, partinë e lidhur historikisht me Ushtrinë Republikane Irlandeze (IRA), ka thënë se vendimi për ta lejuar marshimin “vë në pikëpyetje mënyrën se si funksionon i gjithë ky proces paqeje”.
Gavin Robinson, lideri i Partisë Unioniste Demokratike (DUP), partia më e madhe pro-Mbretërisë së Bashkuar në Irlandën e Veriut, ka kritikuar drejtuesit e Sinn Féin për përshkallëzimin e situatës.
Marshimi ka marrë miratimin përfundimtar për t’u zhvilluar pas një seance gjyqësore që përfundoi në orën 02:15 të mëngjesit të së dielës.
Urdhri Portokalli (Orange Order) e ka marrë emrin nga Ëilliam of Orange, një princ protestant i Holandës, i cili mundi mbretin katolik James dhe mori fronin britanik në shekullin XVII.