Wer ist Elif Eralp – „Deutschlands Zohran Mamdani“?

Kandidatja e partisë “Die Linke”, një avokate e formuar nga përvojat e saj si fëmijë i emigrantëve politikë nga Turqia, pritet të drejtojë qeverinë e koalicionit të Berlinit. Disa sugjeruan se Gjermania po përjetonte “një moment Zohran Mamdani”, duke iu referuar kryebashkiakut demokrat-socialist të New Yorkut.

Elif Eralp e nisi fushatën e saj elektorale vjeshtën e kaluar me deklaratën e drejtpërdrejtë: “Njerëz si unë në fakt nuk supozohet të bëhen kryebashkiakë në këtë vend”. 

Prandaj fakti që avokatja 45-vjeçare, vajza e emigrantëve politikë nga Turqia, është në prag të bëhet kryebashkiakja e ardhshme e Berlinit dhe drejtuesja e parë me origjinë turke e kryeqytetit, përbën një moment të rëndësishëm në politikën gjermane.

Pas zgjedhjeve të fundjavës së kaluar, në të cilat partia e saj e së majtës radikale, Die Linke, doli e para me më shumë se një të katërtën e votave, Eralp është bërë një emër i njohur për të gjithë.
Atmosfera në festimet e “Die Linke” të dielën në mbrëmje ishte elektrizuese. Eralp, kandidatura e së cilës ka ndihmuar ta nxjerrë partinë nga një periudhë e vështirë dhe ta çojë në prag të drejtimit të një qeverie koalicioni në Berlin për herë të parë, u prit si një yll.

Disa komentues sugjeruan se Gjermania po përjetonte “një moment Zohran Mamdani”, duke iu referuar kryebashkiakut demokrat-socialist të New Yorkut. Një nga këshilltarët e tij u dërgua në Berlin për ta ndihmuar Eralpin disa javë para zgjedhjeve. Fushata e saj u modelua sipas asaj të senatorit veteran amerikan Bernie Sanders.

“Në qytetin tonë, dashuria dhe drejtësia fituan ndaj urrejtjes... Ky sinjal po i dërgohet botës”, tha Eralp në festën e fitores. Referenca ndaj “urrejtjes” ishte një thumbim i drejtpërdrejtë ndaj partisë së ekstremit të djathtë, Alternative für Deutschland (AfD), e cila po festonte daljen si e para në një palë zgjedhjesh të tjera rajonale. Edhe në Berlinin liberal, partia populiste shënoi rritje të konsiderueshme.
Megjithatë, ishte “Die Linke” ajo që doli në krye. Me rreth 26% të votave, partia jo vetëm që tejkaloi socialdemokratët e qendrës së majtë, prania e të cilëve ka dominuar politikën e Berlinit për dekada, dhe të Gjelbrit, por doli gjithashtu dukshëm përpara Unionit Kristian Demokrat (CDU), partisë konservatore të kancelarit gjerman Friedrich Merz, e cila më parë mbante postin e kryebashkiakut.
Tani shumë gjëra janë në lojë për Eralpin, e cila ka premtuar të jetë “kryebashkiakja e të gjithë berlinezëve”.

Premtimi ambicioz 

Eralp, e cila u zgjodh veçanërisht nga të rinjtë, 47% e të cilëve votuan për të, dhe që mobilizoi mijëra njerëz që zakonisht nuk votojnë, pjesërisht falë një fushate intensive derë më derë dhe në rrjetet sociale, tërhoqi më shumë vëmendje me premtimin e saj ambicioz për t’u përballur me gjigantët e korporatave për çështjen e banesave të papërballueshme në kryeqytetin gjerman. Berlini, i cili dikur u përshkrua si “i varfër, por seksi” nga një ish-kryebashkiak për shkak të kostos së ulët të jetesës, ka parë një rritje të madhe të qirave vitet e fundit.

Në fjalimin e saj të nominimit, avokatja tha se “Po kandidoj që qyteti ynë të bëhet sërish i përballueshëm, që spekulatorët e pasurive të paluajtshme të mos vendosin se çfarë ndodh me qytetin tonë, por ta vendosim ne së bashku”.

Ajo i cilësoi qiratë jashtëzakonisht të larta si një çështje përcaktuese sociale, duke thënë: “Ky qytet u përket të gjithëve ne, jo spekulatorëve”.

Merzi ka udhëhequr kundërshtimin ndaj planeve të Eralpit për të shpronësuar më shumë se 200,000 apartamente në Berlin nga pronarët e tyre korporativë, duke thënë se politika e saj, e cilësuar nga disa si “socializëm me shpejtësi”, do të kishte “pasoja katastrofike” për ekonominë. Kancelari ka thënë se do të shtyjë për miratimin e ligjeve për të parandaluar planet e saj. Por Eralp është zotuar të vazhdojë përpara.

Megjithatë, nuk është e sigurt që “Die Linke” do të marrë kontrollin e Rotes Rathaus, ose bashkisë së kuqe të Berlinit, e quajtur kështu për shkak të tullave të kuqe dhe jo për lidhjen e saj me politikën e majtë. Fitorja e Eralpit është lënë në hije nga akuzat se “Die Linke” ka dështuar të trajtojë antisemitizmin brenda radhëve të veta, si dhe nga akuzat se partia ka toleruar, dhe në rastin më të keq, ka kërkuar mbështetjen e bandave kriminale.

Socialdemokratët dhe të Gjelbrit, partnerë të mundshëm të koalicionit, kanë thënë se u nevojitet një sqarim urgjent për këto lidhje të pretenduara përpara se të bien dakord të bashkëpunojnë me “Die Linke”. Drejtuesit e “Die Linke” i kanë mohuar vazhdimisht akuzat, ndërsa janë zotuar të marrin masa kundër çdo forme antisemitizmi në radhët e partisë. Të martën, partia ka njoftuar se një prej deputetëve të saj në Berlin, i cili dyshohet se ka lidhje si me banda kriminale, ashtu edhe me një organizatë të lidhur me terrorizmin dhe pro-Hamas, do të “pezullojë detyrat parlamentare deri në një njoftim të mëtejshëm”.

Të hënën, Eralp u përpoq t’i qetësonte kritikët. 
“Çdo formë glorifikimi apo minimizimi të dhunës ose terrorit është plotësisht e papranueshme”, tha ajo. “Unë qëndroj pas kësaj dhe, për mua, premtimi për mbrojtje vlen pa asnjë mëdyshje për hebrenjtë, ashtu si edhe për myslimanët, të krishterët dhe të gjithë njerëzit në qytetin tonë”. 

Historia e Eralpit

Eralp ka këmbëngulur të theksojë normalitetin e jetës së saj. Ajo jeton me bashkëshortin dhe dy fëmijët në një apartament me qira në zonën e saj elektorale, Kreuzberg, në pjesën jugore-qendrore të Berlinit, një nga lagjet më të larmishme të qytetit dhe shtëpia e një prej komuniteteve turke më të mëdha e më aktive në Gjermani. Fëmijët e saj ndjekin një shkollë shtetërore në “kiezin” e saj, ose lagjen e saj, dhe ajo thotë se e ka mbajtur familjen larg kamerave “për sigurinë e tyre”. Një pjesë e madhe e fushatës së saj në këtë zonë u zhvillua në gjuhën turke.

Ndryshe nga shumica e emigrantëve turq, prindërit e Eralpit nuk erdhën në Gjermani si “Gastarbeiter”, ose punonjës të huaj, nga Anadolli Lindor. Ata ishin sindikalistë dhe socialistë nga Stambolli, të cilët u burgosën pas një grusht-shteti ushtarak për shkak të bindjeve të tyre politike. Nëna e saj, Hülya, një feministe e njohur në Turqi, u lejua të dilte nga burgu vetëm sepse ishte shtatzënë në muajt e fundit me Eralpin. Ajo dhe babai i Eralpit, Selçuk, një mjek, u arratisën në Gjermani, ku vajza e tyre lindi në Mynih në vitin 1981.

Familja kaloi një proces të ndërlikuar azili, i cili, sipas Eralpit, ndihmoi në formësimin e pikëpamjes së saj për botën. 

“Kam përjetuar shumë gjëra që lidhen me atë se çfarë do të thotë kur autoritetet marrin vendime që ti nuk i kupton. Kam përjetuar gjithashtu racizëm dhe diskriminim drejtpërdrejt, ndaj historia ime e jetës ka shumë të bëjë me atë se ku kam përfunduar tani”, ka thënë ajo.

Ajo kujton se si prindërit e saj shpesh strehonin azilkërkues në shtëpinë e tyre për shumë vite, si dhe 15 vjetët e vështirësive që nëna e saj, e cila punonte si trajnere për infermierët, kaloi përpara se kualifikimet e saj të njiheshin në Gjermani.

Në moshën 10-vjeçare, Eralp themeloi një klub për mbrojtjen e mjedisit me miqtë e saj në garazhin e prindërve, dhe më vonë u përfshi në lëvizjen kundër energjisë bërthamore. Pas studimeve për drejtësi në Universitetin e Hamburgut, ajo u zhvendos në Berlin për dy vjet të trajnimit praktik të detyrueshëm juridik, duke përfunduar duke punuar në grupin parlamentar të “Die Linke’ dhe më vonë duke kaluar në parlamentin e landit të Berlinit.

Ajo ka thënë se u frymëzua për t’iu bashkuar “Die Linke” në vitin 2017, si reagim i drejtpërdrejtë ndaj hyrjes së AfD-së, një parti kundër emigracionit, për herë të parë në Bundestag.

Në vitin 2019, së bashku me anëtarë dhe mbështetës të “Die Linke” me prejardhje refugjate dhe emigrante, ajo bashkëthemeloi “Links*kanax”, një aleancë që synonte të rriste dukshmërinë e zërit progresist të emigrantëve brenda partisë dhe më gjerë.

Kur ishte 12 vjeç, Eralp thotë se donte të bëhej avokate e të drejtave të njeriut “për të luftuar kundër të gjitha këtyre padrejtësive që kisha parë”.

Tani, thotë ajo, “po bëj atë për të cilën u nisa, jo në një sallë gjyqi, por në sferën politike”.