Das erstinstanzliche Urteil markiert den Abschluss des bisher größten und wichtigsten Prozesses vor den Kosovo-Sonderkammern in Den Haag. Thaçi, Veseli, Selimi und Krasniqi sind wegen Kriegsverbrechen und Verbrechen gegen die Menschlichkeit angeklagt, die sie mutmaßlich während und nach dem Kosovokrieg begangen haben. Die Sonderstaatsanwaltschaft fordert für jeden der Angeklagten 45 Jahre Haft, die Verteidigung plädiert auf deren Freilassung.
Gati shtatë vjet pas arrestimit të tyre, Gjykata Speciale me seli në Hagë do ta shpallë të mërkurën aktgjykimin e shkallës së parë ndaj ish-drejtuesve të Shtabit të Përgjithshëm të UÇK-së: Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi e Jakup Krasniqi.
Seanca do të nis së transmetuari në Kosovë në orën 10:00, derisa ajo do të përcillet edhe nga sheshet e qyteteve të ndryshme, ku ka organizim.
Vendimi do të shënojë fundin e procesit gjyqësor më të madh dhe më të rëndësishëm të zhvilluar deri tani nga Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë.
Thaçi, Veseli, Selimi dhe Krasniqi përballen me akuza për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit të dyshuara se janë kryer gjatë dhe pas luftës së Kosovës.
Prokuroria e Speciales ka kërkuar nga 45 vjet burgim për secilin prej të akuzuarve, derisa mbrotja lirimin e tyre.
Pos interesimit të qytetarëve, edhe i mediave për të përcjellë nga afër këtë ngjarje është i madh.
Zëdhënësi i Speciales, Michael Doyle, në një intervistë për KOHËN ka thënë se ka pasur qindra kërkesa për ta përcjellë seancën nga galeria e gjykatës.
“Po, me të vërtetë ka pasur qindra njerëz që kanë aplikuar, ndërsa në galerinë publike janë 71 vende. Prioritet u është dhënë anëtarëve të familjes së të akuzuarve. Secilit prej të akuzuarve i është ndarë një numër i caktuar vendesh. Kështu që shumica e vendeve në galerinë publike u janë ndarë anëtarëve të familjeve të të akuzuarve. Gjithashtu ka vende për mediat — mediat ndërkombëtare dhe ato të Kosovës — si dhe për publikun dhe diplomatët, përfshirë disa diplomatë dhe zyrtarë nga Kosova dhe Shqipëria”, ka thënë Doyle të martën.
Ai ka thënë se nuk është e përcaktuar se sa do të zgjasë seanca, por ka theksuar se do të zgjasë më pak se që zgjasin zakonisht seancat.
“Nuk është përcaktuar në urdhrin e caktimit të seancës, me sa di unë, saktësisht se sa do të zgjasë. Ajo që mund të them është se, duke parë aktgjykimet e kaluara, seanca konsiston kryesisht në leximin e përmbledhjes së aktgjykimit nga kryetari i trupit gjykues. Kështu që zakonisht nuk zgjat aq shumë sa seancat e tjera që zgjasin, për shembull, gjithë ditën”, është shprehur Doyle.
Doyle po ashtu ka thënë se nëse të akuzuarit shpallen të pafajshëm atëherë në rastin e ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, nuk do të aplikohet lirimi i menjëhershëm. Thaçi po gjykohet edhe në një rast tjetër që ka të bëjë me pengimin e administrimit të drejtësisë.
“Në rast se përfundon me pafajësi, ligji dhe rregullat janë të qarta se personi i akuzuar duhet të lirohet menjëherë. Ekziston një dispozitë që nëse dikush është subjekt i një procedure tjetër ligjore për të cilën është në paraburgim, atëherë kjo mund të mos zbatohet menjëherë. Specifikisht në rastin e z. Thaçi, siç e dini, ai është gjithashtu në paraburgim me urdhër që lidhet me procesin ku akuzohet për vepra penale të pengimit të drejtësisë. Kështu që nëse ai shpallet i pafajshëm, atëherë do t'i takonte gjyqtarit të asaj çështjeje ta rishikonte paraburgimin e tij, siç bëhet rregullisht, përpara se ai të lirohej”, ka thënë Doyle.
Në Prishtinë, të shtunën është organizuar një marsh i madh qytetar në mbështetje të katër ish-drejtuesve të luftës që po gjykohen në Hagë.
Tubim është paralajmëruar edhe për të mërkurën në Prishtinë, për të përcjellë seancën në ekranin e madh të vendosur në sheshin “Skënderbeu”.
Ambasada e SHBA-së, të hënën ka paralajmëruar shtetasit amerikanë që të shmangin lëvizjet nga vendet ku mund të ketë tubime, derisa të martën këtë e kanë bërë edhe përfaqësitë diplomatike të
Britanisë së Madhe dhe të Francës për shtetasit e tyre.
“Tubime – Thirrje për vigjilencë. Më 16 shtator, duke filluar nga ora 10:00, janë planifikuar tubime të mëdha politike në të gjitha qytetet e Kosovës. Shtetasit francezë këshillohen të qëndrojnë larg këtyre tubimeve. Ata duhet të shmangin udhëtimet jo të domosdoshme brenda qyteteve dhe në gjithë vendin deri në fund të ditës”, thuhet në njoftimin e Ambasadës së Francës në Kosovë.
Policia e Kosovës ka njoftuar po ashtu se ka ndërmarrë masat e nevojshme për sigurinë dhe ruajtjen e qetësisë publike.
E në partinë që nga themelimi e për dy dekada rresht është drejtuar nga Hashim Thaçi, e për disa vjet edhe nga Kadri Veseli, kanë thënë se e mërkura duhet të jetë ditë festë.
Në një konferencë për media, deputeti i PDK-së, Përparim Gruda, ka shprehur pritjen që Specialja të shpallë verdikt lirues, si për Thaçin e Veselin, ashtu edhe për Jakup Krasniqin e Rexhep Selimin.
“Nesër duam të festojmë. Duam t’i shohim Hashim Thaçin, Kadi Veselin, Jakup Krasniqin dhe Rexhep Selimin të lirë dhe në rrugën e kthimit ë Kosovë. Deri atëherë, përgjegjësia jonë është e qartë. Do ta mbrojmë të vërtetën për luftën e UÇK-së”, ka thënë Gruda.
E, nëse verdikti është ndryshe nga pritjet, Gruda ka thënë se PDK-ja do ta kundërshtojë atë, duke kërkuar drejtësi të bazuar në prova.
Ai ka folur edhe për njoftimet dhe paralajmërimet publike më 16 shtator. Sipas tij, me to është krijuar ankth te qytetarët.
“Si PDK kemi përcjellë me shqetësim disa reagime publike të ditëve të fundit, të cilat kanë krijuar ankth të panevojshëm te qytetarët. Në momente të tilla, të gjithë akterët publikë kanë përgjegjësi të tregojnë me maturi dhe kujdes”, ka thënë ai.
Por, nënkryetarja e Komunës së Prishtinës, Besiana Musmurati, e cila i përket PDK-së, ka thënë po të martën se nuk pret qetësi në Prishtinë dhe në pjesë të tjera të Kosovës, në rast të një vendimi dënues. Në një rrethanë të tillë, ajo ka thënë se pret reagim qytetar.
