Viti i Skënderbeut dhe shkolla “Skënderbeu”

Agron Demi Agron Demi 09 tetor 2017 08:06

Nëse nxënësve brazilianë u duhen 75 vjet për të arritur nivelin e njohurive matematikore të nxënësve në vendet e zhvilluara dhe 260 vjet për të arritur nivelin e njohurive në lexim, sa vjet do t’u nevojiten Kosovës dhe Shqipërisë që, me këtë trend të reformave, të arrijnë nivelin e njohurive të vendeve të zhvilluara?

Jezerci është një fshat malor në Komunën e Ferizajt dhe ka vetëm 60 shtëpi. Në shkollën e fshatit, e cila mban emrin “Skënderbeu”, vijojnë mësimin 80 nxënës të nivelit fillor. Ditë më parë njëri nga televizionet nacionale raportoi për analfabetizmin e nxënësve të kësaj shkolle: nxënësit e klasës së tetë nuk dinë shkrim dhe lexim. Nxënësit e shkollës “Skënderbeu” nuk janë të vetmit të cilët nuk dinë shkrim-lexim. Gjendje aspak më e mirë nuk qëndron as në 13 shkolla të tjera që mbajnë emrin “Skënderbeu”, e as në 1.131 shkollat në mbarë vendin, ashtu siç e kanë treguar edhe rezultatet e Programit Ndërkombëtar për Vlerësimin e Nxënësve (PISA).

* * *

Shkollimi nuk është sinonim i mësimit. Kështu fillon raporti gjithëpërfshirës i Bankës Botërore për edukimin dhe mirëqenien, i pari i këtij lloji, i publikuar dy ditë më parë. Sipas raportit, hendeku në mes vendeve të pasura dhe të varfra, sa i përket vijimit të shkollimit, thuajse është mbyllur. Por, hendeku në mësimxënie ka mbetur i njëjtë ose është rritur. Fakt i cili dëshmon se ndërtimi i shkollave dhe vijimi i shkollimit nuk nënkupton njëkohësisht edhe edukim më të madh.

Nxënësit e klasës së tretë në vendet si Kenia, Tanzania e Uganda mund të lexojnë një fjali fare të thjeshtë, por nuk e kuptojnë se çfarë po lexojnë. Edhe pse Brazili ka shënuar përparim në reformat në sistemin e edukimit, prapëseprapë me këtë shkallë të reformave Brazilit do t’i duhen edhe 75 vjet për të arritur nivelin e vendeve më të zhvilluara për njohuritë matematikore dhe 260 vjet për njohuritë në të lexuar. Sipas raportit të Bankës Botërore, nxënësit e Kosovës të cilët kanë arritur shkallën më të lartë në testin e PISA-s janë nën nivelin e nxënësve që kanë arritur nivelin më të ulët në testet e PISA-s në vendet e zhvilluara. Ose, thënë më thjesht, në gjuhën e partisë së ministrit të Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë, fëmijët tanë më të “mrekullueshëm” janë nën nivelin e fëmijëve “jo të mrekullueshëm” në vendet në zhvillim.

Në ranglistën e fundit të PISA-s, në të cilën Kosova mori pjesë në testime për herë të parë, nxënësit kosovarë renditen në tri vendet e fundit, pesë pozita poshtë Brazilit. Shqipëria, edhe pse ka shënuar përparim viteve të fundit, ndodhet vetëm 12 pozita më mirë sesa Brazili, por në nivel të njëjtë sa u përket njohurive në lexim. Nëse nxënësve brazilianë i duhen 75 vjet për të arritur nivelin e njohurive matematikore të nxënësve në vendet e zhvilluara dhe 260 vjet për të arritur nivelin e njohurive në lexim, sa vite do t’i nevojiten Kosovës dhe Shqipërisë që, me këtë trend të reformave, të arrijnë nivelin e njohurive të vendeve të zhvilluara? Ndoshta, aq vite sa kanë kaluar qëkur është ndarë nga jeta Gjergj Kastrioti - Skënderbeu.

* * *

Një profesor i gjimnazit “Vëllezërit Frashëri” në Deçan ditë më parë bëri një reagim në Facebook. Reagimi i tij për sigurinë në shkolla, në 161 fjalë, kishte 40 gabime drejtshkrimore. Apo çdo e katërta fjalë ishte shkruar gabim. Sipas raportit të Bankës Botërore për edukimin, hapi i parë në ngritjen e cilësisë në edukim është matja e tij.

Përderisa pjesëmarrja në PISA ka qenë një hap i duhur, i cili na ka vënë për herë të parë në hartë sa u përket njohurive të nxënësve, edhe më tej Sindikata e Arsimit kundërshton me ngulm testimin e mësimdhënësve. Aktualisht janë të angazhuar mbi 28 mijë mësimdhënës. Një pjesë e konsiderueshme e mësimdhënësve janë në nivelin e profesorit të gjimnazit “Vëllezërit Frashëri”.

Andaj, para se të kritikojmë nxënësit, së pari duhet të testojmë mësimdhënësit për aftësitë e tyre. Nuk qëndron arsyetimi i Sindikatës se mësimdhënësit janë testuar kur kanë përfunduar universitetin. Ngase edhe nxënësit po kalojnë çdo lëndë me notat më të larta, por sërish po dështojnë në testet e PISA-s.

Në librin “Shkollat Kreative” (ang: “Creative Schools”), Ken Robinson, njohës i politikave të arsimit, argumenton se zemra e edukimit qëndron në relacionin në mes të mësimdhënësve dhe nxënësve. Çdo gjë tjetër varet nga ky relacion. Nëse relacionet nxënës-mësimdhënës nuk funksionojnë, atëherë i tërë sistemi arsimor nuk funksionin. Sipas Robinsonit, me qëllim që të arrijë të edukojë, shkolla duhet të përmbushë katër qëllime bazike: Qëllimin ekonomik, sipas të cilit shkolla duhet të aftësojë nxënësit që të jenë ekonomikisht të përgjegjshëm dhe të pavarur; Qëllimin kulturor, sipas të cilit shkolla duhet të aftësojë nxënësit që të kuptojnë kulurën e tyre dhe të respektojnë diversitetin; Qëllimin social, sipas të cilit shkolla duhet të aftësojë nxënësit që të jenë qytetarë aktivë; dhe Qëllimin personal, sipas të cilit shkolla duhet të aftësojë nxënësit që të njohin botën e tyre të brendshme dhe mjedisin që i rrethon.

Bazamenti i një shoqërie demokratike është qytetari i informuar dhe i cili angazhohet në monitorimin e qeverisjes. Që kjo të ndodhë është e domosdoshme që nxënësit, të cilët përfundojnë shkollimin të marrin njohuri të mjaftueshme se si funksionon një shoqëri, sidomos si funksionojnë sistemi ligjor, ekonomik, politik, dhe si i ndikon ata. Qytetaria aktive duhet të mësohet dhe praktikohet. Në këtë mënyrë, përveçqë aftësojnë individë, shkollat ndihmojnë funksionimin e mbarë shoqërisë.

* * *

“Vendimi i parë i Qeverisë do të jetë shpallja e vitit 2018 ‘Viti i Skënderbeut’”, shkroi në Facebook kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, pak ditë pas zgjedhjeve parlamentare, në të cilat fitoi një shumicë absolute. Javën e kaluar, pas takimit me kryeministrin e Kosovës, Ramush Haradinaj, Rama njoftoi se qeveritë e dy vendeve do të bashkëpunojnë në “organizimin e përbashkët të ‘Vitit mbarëkombëtar të Skënderbeut’, ngase ky është pakti ynë i përgjegjësisë në funksion të njerëzve të zakonshëm të Shqipërisë, Kosovës dhe botës shqiptare në tërësi”. Ende nuk është e qartë se çfarë nënkuptojnë qeveritë e dy vendeve me “Vitin e Skënderbeut”. Por, nëse me “Vitin e Skënderbeut” synohet ngritja e krenarisë kombëtare, atëherë para se të merremi me simbolizma, nëse vërtet qeveritë e dy vendeve e synojnë mirëqenien e qytetarëve, viti 2018 dhe çdo vit pas tij do të duhej të ishin “Vite të edukimit”, me qëllim që të zvogëlojmë hendekun shekullor me vendet në zhvillim.

© KOHA. Të gjitha të drejtat janë të rezervuara.

Komentet

Ilir10/10/2017 10:33

Shkrim shume i mire Agron! Ndoshta do te ishte mire qe nje mesimdhenesi te caktuar t'i jepen disa klase te caktuara dhe pas nje periudhe te maten njohurite dhe aftesite e nxenesve te tij me nxenesit e klaseve tjera qe i ka mesuar nje mesimdhenes tjeter i te njejtes lende. Kesisoj do te verehej se cili mesimdhenes ka pasur me shume sukses dhe do te duhej t'i ndahej mirenjohje, madje edhe ndonje stimulim me te holla. Pos kesaj, keta mesimdhenesit e suksesshem pastaj do tu mbanin trajnim atyre me pak te suskesshem, ne menyre qe t'i kembenin ose bartnin metodat dhe njohurite te koleget e tyre.

Shto koment

Tjera nga Agron Demi