Nisja për në theqafje

Flaka Surroi

Artikujt tjerë

• A edhe PTK-në doni me e falë, a?
• Dita historike
• Turp, për kë?
• Revolucionistët
• Habemus Populus*
• Lidershipi
• Kokat e mykura
• Vullneti që mungon
• Vendi i shakaxhinjve
• Mjeshtëria e Thaçit

Planet e strategjitë që po i përgatisin perëndimorët për veriun mund të dalin shumë të rrezikshme dhe të rezultojnë me autonomi të gjerë të veriut – ku Serbia do të vazhdojë të tallet me ne, porse atëherë ligjërisht

Një nga format më simpatike të protestës dhe të tërheqjes së vëmendjes nga një problem shumë serioz që quhet diktaturë në mes të Evropës, u shënua, në formë shumë specifike, javën që po e lëmë pas. Ishte një kthim i papritur në kohën e luftës së ftohtë dhe të përjetuarit e sërishëm të aventurave të spiunëve nga të dyja anët e perdes së hekurt, kur dëgjova se nga fillimi javës, hapësirën ajrore të Bjellorusisë e kishte pushtuar një aeroplan gjysmë-sportiv. Pasi aktivistët e kryen “bombardimin” e zonës së mbifluturuar me rreth një mijë arinjsh kadifeje që mbanin porosi në favor të opozitës demokratike, regjimi diktatorial me seli në Minsk fillimisht i arrestoi blogerët që guxuan të fotografonin ndonjërin ari e të flisnin për ta në shkrimet e tyre në internet, e më pas e përjashtoi ambasadorin suedez nga Bjellorusia. Ah, edhe pasi Minsku zyrtar e mohoi mundësinë e ndodhjes së një gjëje të këtillë, para katër ditësh Lukashenko i shkarkoi dy zyrtarë të lartë: shefin e mbrojtjes ajrore dhe shefin e ushtrisë kufitare – për shkak se nuk ia dolën ta ndalnin futjen e aeroplanit dhe shpërndarjen e porosive antiregjim.



Rasti i Bjellorusisë është shumë interesant, ngase, tashmë u tha, paraqet diktaturën më të egër që aktualisht funksionon në Evropë. Kryetari i saj është zgjedhur në postin të cilin e mban qe rrafsh 18 vjet dhe sundimi i tij karakterizohet me heshtjen me zor të çfarëdo zëri të protestës dhe me mbytjen e shprehjes së lirë. Për më tepër, është ende i vetmi shtet në Evropë që e njeh planifikimin dhe pronësinë shtetërore – një sistem anakronik që nuk shkon për shtati me ekonominë aq të proklamuar të tregut. Bjellorusia njihet si shteti më së paku demokratik në Evropë dhe për pasojë BE-ja merr masa të kohëpaskohshme kundër autoriteteve të atij shteti, sikurse janë ndalimi i udhëtimit të zyrtarëve politikë e gjyqësorë, bllokimi i llogarive bankare, si dhe caktimi i kufizimeve disa kompanive që janë të afërta me kryetarin – apo thënë ndryshe, që menaxhohen nga ai.



Është interesante të shihet mënyra sesi Evropa u qaset vendeve problematike në kontinent. Përderisa me shtetet e Ballkanit Jugperëndimor e luan lojën e gjatë të stabilizim-asociimit dhe të integrimit afatgjatë; me Turqinë e ka rrëfimin e zgjatur dhe kurrë të përfunduar të integrimit të shtetit me gjithë atë popullatë myslimane që do të mund ta prishte mjaft balancën (apo më mirë thënë disbalancën) fetare; kurse me ne e ka muhabetin me shtetin e pakryer, të cilin e josh dhe të cilin e mban në tetik me premtimin për liberalizimin e vizave – mbase gjënë me më pak peshë e rëndësi, për shkak se udhëtimi në Evropë është luks për popullatën e stërvarfëruar kosovare.



Për më keq, duke qenë një pjesë e Evropës ajo që nuk na pranon, Kosova shndërrohet në terren shumë të përshtatshëm për eksperimente të ndryshme, madje edhe në terren shumë të përshtatshëm për të ushtruar fuqinë dhe ndikimin, përkatësisht për të imponuar autoritetin politik dhe për të faktorizuar lojtarë që nuk janë gjithaq të suksesshëm në politikën botërore.



Pra, kur marr t’i krahasoj Bjellorusinë me Kosovën, kështu siç e paraqesin mediumet ndërkombëtare, gjej ngjashmëri në cilësimin që ia bën Evropa sistemit politik shtetit nga ish-BRSS-ja: e quajnë thellësisht jodemokratik, për shkak se autoritetet akuzohen për kurdisjen e zgjedhjeve parlamentare dhe presidenciale; akuzohen për mosfunksionimin e institucioneve demokratike dhe për mbajtjen e ekonomisë nën kontroll. Vitet e fundit të pushtetit të PDK-së kanë treguar një tendencë të pastër të vjedhjes së votave; të marrëveshjeve kundërkushtetuese për “sigurimin e stabilitetit politik”; të kontrollimit të parlamentit dhe madje edhe dhënies së udhëzimeve të qarta se si duhet votuar ligjet e si jo, cilat amendamente duhet kaluar e cilat jo dhe përfundimisht, kontrollimin e të gjitha aseteve ekonomike, fillimisht duke i caktuar njerëzit e partisë dhe të liderit nëpër bordet e ndërmarrjeve publike dhe te institucioni që vendos për privatizimin e pasurisë së mbetur shoqërore nga sistemi i kaluar.



Lukashenko nuk dorëzohet dhe do që ta ruajë statusin e të gjithëpushtetshmit sipas sistemit të vjetër – me KGB-në e shpërndarë nëpër të gjitha poret e shoqërisë teksa ndjell frikë dhe kërcënim ndaj atyre që guxojnë të mendojnë ndryshe. Vazhdon ta bëjë me kontrollimin e armatës dhe të policisë dhe, përfundimisht, u reziston Evropës dhe SHBA-së sipas inercisë së vjetër ideologjike dhe sllave – Rusia do të kujdeset për që të gjitha. Për dallim nga ai, Thaçi do që ta ruajë statusin e të gjithëpushtetshmit me SHIK-un e shpërndarë në të gjitha institucionet, duke ndjellë frikë dhe kërcënim; duke e kontrolluar policinë (nuk dimë çfarë ndikimi ka në FSK, sepse ajo është ende nën mbikëqyrjen direkte të NATO-s); por assesi nuk i reziston as Evropës e as SHBA-së, edhe kur ata dalin me propozime që nuk janë të mira dhe se mund të rrezikojnë madje edhe integritetin territorial të Kosovës. Përderisa te i pari, Evropa mund t’ia ndalojë udhëtimin, por jo edhe pasurimin dhe forcimin në pushtet, te i dyti, ka tendencë që ai të shndërrohet në figurën kyç për zbatimin e planeve politike të hartuara jashtë vëmendjes kosovare, duke ia përkrahur forcimin në pushtet. Dhe jo pse ky është më dituri dhe më i përgatituri për këtë funksion – por për shkak se është më i shantazhueshmi për një kerr gjërash që janë sekret publik.



Për pasojë është se në javët e shkuara jemi duke dëgjuar zëra të orkestruar diplomatësh të huaj që po na tregojnë se “bisedimet teknike” mbaruan dhe se tash duhet t’u qasemi dhe t’ua nisim “bisedimeve politike”. Bisedimeve politike që kanë të bëjnë me veriun, e për të cilat kemi folur gjatë e gjatë në gazetë, përderisa të gjithë e kanë mohuar dhe na kanë quajtur disfatistë. Tash ende mohohen negociatat, “përderisa nuk nisin së zbatuari konkluzionet e arritura ndërmjet Tahirit dhe Stefanoviqit”, ndërkohë që ka ekipe ekspertësh që tashmë janë duke e qëndisur hartën e re të Kosovës dhe strukturën e re të Kushtetutës së Kosovës, së cilës do t’ia shtrojnë edhe rrafshin e tretë të pushtetit – sikur në kohën e masave të dhunshme të Milosheviqit dhe të të famshmëve “okruga”.



Natyrisht, meqë i gjithë ky muhabet zihet në kuzhinën në të cilën kosovarët nuk kanë qasje, pos kur duhet ngrënë, mund të ndërtohen një grumbull supozimesh se çfarë do të mund të përmbajë një propozim i këtillë, posaçërisht duke marrë parasysh insistimin e të gjithë huajve që nga shtatori a tetori, Kosova “duhet të ketë qeveri stabile”, “koalicion të fortë vendimmarrës”, “konsensus politik të të gjithë aktorëve politikë, natyrisht përpos VV-së”. Kjo, për shkak se insistohet që, për hir të stabilitetit politik, të shpërndahet e gjithë përgjegjësia, edhe nëse veriu i Kosovës përfundon me një status distrikti, diçka ngjashëm me atë të Bërçkos pas Dejtonit: një njësi që e administron veten, nën sovranitetin formal të Kosovës, me fuqi të plota për të vendosur në formë autonome ndoshta për arsimin, financat, shëndetësinë, politikën sociale. Do të mund të ishte një njësi me polici rajonale, që nuk ka të bëjë me atë policinë ndërtimore që aq shumë e kishin kërkuar zyrtarët komunalë të Prishtinës. Mbase do të kenë edhe përfaqësues politikë që, sipas njërit interpretim të Ahtisaarit, kanë të drejtë lidhjeje funksionale me Beogradin... madje edhe të drejtë financimi, pa pasur nevojë që paratë të shkojnë nëpërmjet buxhetit të Kosovës.



Pardje e bëmë publike se po flitet për ndërtimin e një strategjie, sipas së cilës do të ndryshohet Kushtetuta për të siguruar përfaqësim më të madh të serbëve në Kuvend, “për t’u siguruar se kanë besim në institucionet e Kosovës”, përtej dhjetë vendeve të rezervuara nga 120 sa i ka Kuvendi i Kosovës dhe në kushtet kur serbët madje mund të mos e bëjnë as 5 përqindëshin e popullsisë në Kosovë. Mbase vetëm duhet kujtuar se Kuvendi i Serbisë i ka 250 deputetë dhe asnjë deputet shqiptar (kësaj radhe as Riza Halimi nuk ia doli të zgjidhej) kur shqiptarët e bëjnë rreth 1 për qind të popullsisë së përgjithshme të Serbisë. Po flitet edhe për faljen e borxheve dhe obligimeve që serbet ua kanë ndërmarrjeve publike dhe administratës tatimore, “në shenjë vullneti të mirë”, ani që ato borxhe janë milionëshe dhe ani që pjesa më e madhe e të varfërve gjendet në pjesën tjetër të Kosovës. Dhe përfundimisht, kërkohet që në Këshillin Konsultativ për Komunitetet në kuadër të zyrës së kryetares, të ketë edhe një përfaqësues nga veriu – duke e përkufizuar kështu statusin e veçantë të kësaj pjese të territorit të Kosovës.



Dhe ku jemi tash. Duket se njëfarë lloj dokumenti me një përmbajtje jo fort të këndshme për kosovarët i është paraqitur Thaçit, teksa vrapoi për në Bruksel, i ftuar nga Ashton. Nuk është gjë e rëndomtë, por pas atij takimi ka munguar konferenca për shtyp. Për pasojë është evituar çfarëdo reference që ka mundur t’u bëhej hapave të ardhshëm që insistohet të ndërmerren në raport me veriun që ka mbetur çështje e pazgjidhur e Kosovës, për shkak se kosovarët nuk kanë pasur as ide e as vullnet për ta zgjidhur, në pritje që këtë ta bëjnë të huajt. Të huajt kanë qenë të painteresuar për një gjë të tillë, mbase për kalkulime politike e mbase edhe për shkak se tashmë janë lodhur prej nesh dhe prej dëshirave tona.



Nuk kalon ditë që të mos flitet për formimin e një qeverie të re, me partnerë të fortë politikë dhe me shumicë dërrmuese në Kuvend për të kaluar edhe vendime të rënda që nuk janë në interes të Kosovës dhe të sovranitetit të saj. Është natyrisht interes i të huajve që ta “paqësojnë” Kosovën, duke parandaluar me çdo kusht protesta masive kundër planeve për humbjen e sovranitetit mbi 25 për qind të territorit. Kjo do të kishte logjikë, po qe se këto parti politike që do ta krijonin qeverinë e re e të fuqishme me shumicë dërrmuese, vërtet do të llogarisnin në votat që i kanë sjellë në pushtet. Por rasti e do se në zgjedhje nuk ka dalë mbi gjysma e popullsisë dhe, e dyta, në mesin e atyre tridhjetë e kusur për qind që kanë dalë, një zot e di sa kanë mbaruar me vota të vjedhura.



Problem tjetër që duhet ta kenë parasysh të huajt, përderisa e ndërtojnë këtë strategji, është se kjo Qeveri, dhe cilido partner që do të mund t’i bashkohej për ta “forcuar pozicionin negociator karshi Serbisë” nuk mund ta nxjerrin Kosovën nga humnera ekonomike në të cilën vazhdon të bjerë thellë e më thellë. Dhe jo, nuk janë këto “percepcione”, por janë fakte të cilat i ka paraqitur publikisht për herë të parë Banka Qendrore, e të cilat për mrekulli i ka elaboruar Lumiri në kolumnen e djeshme. Kosova ka rënie të zhvillimit ekonomik (a ka ende hapësirë për rënie, shtrohet pyetja), ka rënie të remitancave, ka rënie të investimeve të huaja (edhe ato pak që i patëm, po zhduken) dhe ka rritje të debalancës tregtare (2 miliardë importe për 200 milionë eksporte)... ani që ministri i Financave thotë se kurrë më mirë nuk i kemi pasur punët... e ani që nuk dëgjuam prononcim as nga zonja Kusari-Lila e as nga ministri Beqaj, që mbase e di se “zhvillimi ekonomik” nuk do të thotë vetëm shitja e PTK-së dhe falja e distribucionit të KEK-ut.



Problem tjetër do të jetë lodhja e kosovarëve me intervenimet e diplomatëve të huaj, posaçërisht pas veprimeve skandaloze të ish-ambasadorit amerikan – që jo detyrimisht kanë qenë zgjidhje të mira për Kosovën. Sepse jo gjithkush i ka kuptuar ato si udhëzime e këshilla miqësore nga Amerika, por si ndërhyrje të drejtpërdrejta të një njeriu që është sjellë si zot në mesin e pushtetarëve servilë.



Intenca për ta futur Kosovën sërish në negociata për të diskutuar statusin e territorit të vet, ende pa i mbushur pesë vjet shtet është shumë e rrezikshme. Sepse në ato negociata Kosovën do ta përfaqësojnë ata që kanë dalë nga zgjedhjet e vjedhura – pra që në fakt nuk e kanë legjitimitetin e popullit, pavarësisht sa thirren në këtë të shkretin kur veprojnë ashtu siç ua merr mendja. Çka është më keq, në ato negociata do të shkohet sërish pa kurrfarë përgatitjesh, në pritje që udhëzimet të vijnë nga Uashingtoni. Udhëzime që mund të jenë aq të këqija sa kishte qenë puna e “fusnotës editiane”, e cila nuk shkrihet me gjithë ngrohjen globale të cilën jemi duke e përjetuar këto ditë.



Kështu siç janë punët, mbase është më mirë mos me e ngucë veriun pa e ditur si t’i qasemi situatës kur nga ne do të kërkohet që t’i japim autonomi politike-territoriale, por me emër tjetër, një të katërtës së territorit tonë, e që Serbia të tallet me ne më vonë edhe ligjërisht, sepse ne vetë do ta kemi pranuar një marrëveshje të këtillë.



Mbase edhe ne do të duhej të organizonim një “desant” mbi Brukselin – e edhe ne t’ua hidhnim plot mijëra arushash kadifeje me porosinë: “Mos na merrni në qafë, ju së bashku me injorantët e shantazhueshëm”!



flaka@koha.net

 

Komente (17)Shpërndaje artikullin

• 22:31Ambrosini këtë javë zyrtarizohet te Fiorentina
• 22:28Australia kualifikohet në Botërorin "Brazili 2014"
• 22:24Luca Toni vazhdon karrierën në Francë
• 22:19Barça në garë për Matan
• 22:15Guarin largohet nga Interi
• 22:10Në Guantanamo, 46 të pafajshëm mbeten në burg
• 21:55Irlanda përkrahë përspektivën evropiane të Kosovës
• 21:47Vetëvendosje djeg “Marrëveshjen me Serbinë”
• 21:43Berisha e Fejzullahu barazojnë me skuadrat e tyre
• 21:35Veton Berisha u kthehet stërvitjeve